Steun voor Tsipras binnen eigen Syriza-partij neemt snel af

De Griekse premier Alexis Tsipras komt in grote problemen met zijn Syriza-partij als hij een akkoord sluit in Europa over nieuwe hervormingen. Het radicaal-linkse deel van Syriza voelt niets voor de lijst met maatregelen die Tsipras woensdag naar de EU heeft gestuurd.

Tsipras (C), wordt omringd door fotografen en journalisten als hij een stembureau in Athene verlaat. Zijn Syriza-partij werd de grote winnaar van de Griekse verkiezingen die gehouden werden op 25 januari 2015.Beeld epa

Tsipras onderhandelt met de Eurogroep over de lijst hervormingen in de hoop snel geld te krijgen, want na 9 april is volgens de Grieken de staatskas leeg. Terwijl Brussel de hervormingen nog te licht vindt, zijn zeker dertig tot veertig parlementsleden nu al tegen de plannen van hun partijgenoot. 'We zijn verkozen met de belofte een einde te maken aan de bezuinigingen en daar moet Tsipras zich aan houden', zegt Stathis Kouvelakis, lid van het centrale comité van Syriza. 'Als we nog meer inleveren, breken we onze verkiezingsbeloften. En dat is de politieke dood van Syriza.'

Tsipras scoort nog steeds goed in de Griekse opinie-peilingen, maar zijn eigen partijgenoten heeft hij niet allemaal kunnen overtuigen van de noodzaak van een noodlening met strenge voorwaarden. Terwijl de premier de verstoorde verhoudingen met Duitsland probeert te herstellen, roept zijn minister van Energie om radicale actie's die een einde maken aan de Duitse invloed in Europa. Het brein achter het programma waarmee Syriza een einde zou maken aan de bezuinigingen is opgestapt. Als Tsipras de steun van 30 partijgenoten verliest, zal verder regeren lastig worden.

Verkiezingsbeloften

Eind februari leverde Tsipras een groot deel van zijn verkiezingsbeloften in en sloot toch akkoord met de EU, de ECB en het IMF voor een verlenging van de noodlening van 240 miljard euro die Griekenland overeind houdt. Toen hij het akkoord voorlegde aan zijn partij, stemden ongeveer 40 partijgenoten niet of tegen en besloot hij een stemming in het parlement maar over te slaan. Inmiddels is de groep tegenstanders veel groter, zegt Stathis Kouvelakis, hoogleraar Politieke Theorie aan King's College in Londen. 'Dingen zijn aan het verschuiven binnen de partij', zegt de in Marxisme-gespecialiseerde hoogleraar. 'Sommigen dachten eerst nog dat het om een goede compromis ging, maar de effecten van het akkoord worden steeds duidelijker. Toen we er in februari over stemden, was eenderde van de aanwezigen tegen. Maar inmiddels zijn dat er wel meer.'

Voor de eurolanden gaan de hervormingsplannen niet ver genoeg, maar volgens Kouvelakis maken ze het de Griekse regering nu al onmogelijk hun programma te verwezenlijken. 'De afgelopen twee maanden zijn daar de bevestiging van', zegt het comité-lid. Via een brief verzocht hij de Duitse partij Die Linke de hervormingen die zijn premier naar Europa had gestuurd niet goed te keuren in het Duitse parlement. 'Doordat iedere maatregel moet worden goedgekeurd door de Trojka zitten we met onze handen vastgebonden', zegt Kouvelakis. 'Zelden hebben parlementariërs zoveel koffie gedronken. Er zijn maar twee maatregelen doorgevoerd. Een daarvan is een hulpmaatregel voor de armste Grieken, maar het budget is veel kleiner dan we van plan waren. En alsnog stuit die maatregel op weerstand van de instituties.'

Regering van nationale eenheid

Voormalig premier Antonis Samaras heeft aangekondigd bereid te zijn Tsipras de steunen in een regering van nationale eenheid, maar Tsipras radicaal linkse-partijgenoten verwachten niet dat hun trouwe partijlid met ze zal breken. 'Tsipras zal de komende maanden alle onderhandelingsmogelijkheden uitbuiten, maar dan zal ook hij inzien dat de enige oplossing uit de euro stappen is', zegt hoogleraar Kouvelakis. 'Toen de ECB de geldkraan dichtdraaide is een oorlog tegen ons begonnen. Ze proberen ons af te persen en richting verdere consessies te duwen. Of we geven ons over, of we nemen zelf de controle in handen door uit de euro te stappen.'

De eerste jaren zullen zwaar worden, geeft hij toe. 'Maar dat verschilt niet veel van hoe de afgelopen vijf jaar zijn geweest. We komen niet uit een normale situatie. We hebben economisch meer schade opgelopen dan tijdens de tweede wereld oorlog. Mensen zoeken tussen het vuilnis naar eten. En na een paar jaar zullen we door de devaluatie weer opkrabbelen.'

Andere mogelijkheden ziet hij niet. 'Het programma van de afgelopen jaren heeft gefaald', zegt hij. 'Onze schuld is gegroeid en onze economie is met een kwart gekrompen. Wij zijn door de Grieken gekozen en hebben een helder programma, maar Europa heeft nooit naar ons willen luisteren. Blijkbaar is democratie een lachertje. In de buitenlandse kranten worden we bespot en beledigd. Maar we gaan geen falend beleid aannemen. Als we verliezen, willen we in ieder geval eerst gevochten hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden