NieuwsAchtergrond

Steun van Tsjaad biedt Frankrijk uitweg om uit Mali te vertrekken

Tsjaad gaat 1.200 militairen extra leveren voor de anti-terreurmissie in de Sahel, zo heeft de regering dinsdag bekendgemaakt op een speciale Sahel-top in de hoofdstad N’Djamena. Dit biedt Frankrijk speelruimte om zijn 5.100 koppige troepenmacht Barkhane in Mali af te bouwen die al aan 57 Franse militairen het leven heeft gekost.

De Franse premier Jean Castex (r) op bezoek bij de Franse troepenmacht in Tsjaad. De missie heeft al aan 51 militairen het leven gekost. Beeld Hollandse Hoogte / AFP
De Franse premier Jean Castex (r) op bezoek bij de Franse troepenmacht in Tsjaad. De missie heeft al aan 51 militairen het leven gekost.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Frankrijk zit in zijn maag met de moeizame missie in Mali, oorspronkelijk gestart om jihadisten te verdrijven die in 2013 vanuit het noorden oprukten richting de hoofdstad Bamako. Uit een opinieonderzoek vorige maand bleek dat nog slechts 51 procent van de Fransen vertrouwen heeft in de missie die miljarden kost en niet heeft kunnen voorkomen dat de islamitische terreur afgelopen jaren is overgeslagen naar buurlanden Niger en Burkina Faso en bezig is aan een opmars verder West-Afrika in.

Ook de in 2017 opgerichte lokale militaire operatie G5 Sahel bestaande uit strijdkrachten van Mali, Burkina Faso, Niger, Tsjaad en Mauritanië, heeft weinig kunnen uithalen tegen de toenemende terreur in de regio. Van toezeggingen van de Europese Unie om de G5-alliantie met expertise en materieel te ondersteunen is weinig terechtgekomen, wel is recent nieuwe steun toegezegd aan de Franse missie in Mali met de oprichting van de zogenoemde Takuba Taskforce. De VS hebben zich onder Trump juist teruggetrokken uit Afrika en ook de VN-vredesmissie Minusma staat vrijwel machteloos in Mali. 

Die machteloosheid leidde er vorig jaar nog toe dat Frankrijk daarom besloot de eigen missie Barkhane met zeshonderd man te versterken, hetgeen tot enkele militaire successen leidde, waaronder het uitschakelen van Al- Qaida-kopstuk Abdelmalek Droukdel.

‘Neokoloniale bezetting’

Maar door corona is de animo in Frankrijk voor een kostbare en schijnbaar uitzichtloze buitenlandse interventie op een dieptepunt beland, wat Macron met het oog op de verkiezingen volgend jaar reden geeft tot zorg. Nog erger, zo schrijven onderzoekers van het Institute for Securities Studies (ISS): ‘Ook in de Sahel zelf wordt de Franse aanwezigheid niet op prijs gesteld en gezien als een neokoloniale bezetting.’

Inwoners klagen over arrogantie, maar voelen zich vooral niet beschermd door de Franse militairen, stelt ISS. De Franse missie richt zich vooral op de bestrijding van de aan Al Qaida en IS gelieerde lokale terreurorganisaties terwijl de bevolking ondertussen dagelijks vermangeld wordt in het geweld van rivaliserende etnische gewapende groepen die zich in toenemende mate bij jihadisten aansluiten.

Een Franse militair in Burkina Faso lanceert een mini-drone om te controleren of er zich in de buurt jihadisten schuilhouden.  Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Een Franse militair in Burkina Faso lanceert een mini-drone om te controleren of er zich in de buurt jihadisten schuilhouden.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

In 2020 zijn meer dan 7 duizend burgers omgekomen door etnisch en terroristisch geweld in de regio volgens de databank voor gewapend geweld ACLED ( Armed Conflict and Location Event Data). De Verenigde Naties deed eind vorige maand nog een dringende oproep om in te grijpen om de geweldspiraal te stoppen. Het aantal ontheemden in de regio is vorig jaar verviervoudigd tot ruim 2 miljoen. De humanitaire situatie is nog  verder verslechterd door corona.

Terugwinnen van vertrouwen

Inmiddels is het ook Frankrijk duidelijk geworden dat de veiligheidssituatie in de Sahel met alleen militaire aanwezigheid niet verbetert. De G5 Sahel moet zich daarom meer gaan richten op het herstellen van centraal gezag en het terugwinnen van het vertrouwen van de bevolking, zo is maandag en dinsdag op de top die Macron digitaal bijwoonde, besproken in N’Djamena.

Tsjaad, dat bekendstaat om zijn sterke leger, heeft zijn troepen inmiddels al naar Tillabéri gestuurd, het grensgebied bij Mali en Burkina Faso waar op 2 januari nog meer dan honderd inwoners omkwamen bij een terroristische aanslag. Belangrijk twistpunt tussen Frankrijk en de G5 blijft toenadering tot de jihadisten. Burkina Faso en Mali willen wel in gesprek, maar Frankrijk heeft dit tot nog toe geweigerd.

Lees verder:

Jihadisten lijken uit op een nieuw kalifaat in de Sahel en het gaat hen voor de wind

Smokkelaars die zich laten beschermen door jihadisten. Jihadisten die garen spinnen bij etnische conflicten. De Sahel is een nieuwe inkomstenbron voor IS en Al Qaida. Staat hier de wieg van een nieuw jihadistisch machtscentrum?

Wie de terroristen zijn weten de dorpelingen ook niet

In Niger komt het geweld van alle kanten. ‘Waar zijn die Amerikaanse drones als gewapende jongens op motoren ons dorp aanvallen?’, vragen de dorpelingen zich af in het vluchtelingenkamp in Tillabéri.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden