Steun Kamer bij NAVO-missie van levensbelang

Een Kamermeerderheid steunt de troepenzending naar Macedonië. Minister De Grave van Defensie kan tevreden zijn. Of is de bemoeienis van de Kamer in dit soort kwesties te groot?...

Minister Frank de Grave van Defensie was lang niet zo gretig als de stoere binken van de luchtmobiele brigade om mee te doen aan de NAVO-actie in Macedonië. In de Tweede Kamer slaakte hij eerder dit jaar een zucht van verlichting toen de vorige operatie erop zat, de VN-missie Unmee in de Hoorn van Afrika. Wat hem betreft, bleef het daarbij.

Macedonië diende zich echter al snel aan, en De Grave telt nu toch zijn winst uit: vrijwel unanieme steun van de Tweede Kamer voor uitzending van 250 militairen. Dat was bij Unmee wel anders: toen wees de grootste oppositiepartij, het CDA, deelname af. In een terugblik op die VN-vredesmissie sprak De Grave de hoop uit dat het CDA volgende keer wel zou instemmen. Zo geschiedde. Is het CDA geschrokken van de kritiek op zijn houding?

CDA-Kamerlid Agnes van Ardenne ontkent: 'We dachten nu niet: ''Het is tijd om weer eens mee te doen.'' Instemming met de NAVO-actie kwam net zo zorgvuldig tot stand als onze afwijzing van deelname aan Unmee.'

Volgens Van Ardenne zijn er grote verschillen tussen Unmee en de NAVO-actie Essential Harvest. Nederlandse troepen hebben geen leidende rol, maar komen onder bevel van een grote militaire macht, Groot-Brittannië. Ook zijn bij de NAVO 'de bevelslijnen helder', terwijl bij Unmee een bevelhebber en een gezant van de VN samen de dienst uitmaken: 'Een ingewikkelde structuur.' Voor het CDA was de belangrijkste tekortkoming dat het mandaat 'te licht' was. 'Dat de coalitiepartijen ook extra bescherming wilden, namelijk Apache-gevechtshelikopters, bewees ons gelijk.'

Om de maximale parlementaire steun voor de uitzending van militairen te krijgen, heeft de regering een lijst met voorwaarden opgesteld waaraan een operatie moet voldoen. Kamerleden mogen vooral niet de indruk hebben dat een missie een avontuur is. Het Srebrenica-syndroom is nog lang niet genezen.

De manier waarop de regering probeert zich van steun te verzekeren, heeft een keerzijde. De Kamer dreigt, volgens politieke waarnemers, mee te regeren. Het beginsel: 'de regering regeert, de Kamer controleert' kwam al in het geding tijdens het Unmee-debat, toen de coalitiepartijen de regering aanspoorden Apache-helikopters naar Afrika te sturen. De Grave noch de militaire top had er behoefte aan, maar de minister kwam de Kamer tegemoet.

Formeel heeft de regering slechts de plicht de Kamer te informeren over de uitzending. Maar juist omdat de regering zich wil 'indekken' tegen kritiek als er iets mis gaat, bedenkt zij zich wel drie keer voor zij met minimale steun aan een militaire missie begint. Die is nooit zonder risico's.

De Kamer heeft het recht van instemming gekregen, constateert E. van Middelkoop (Christen Unie). 'Dat is een groot goed. Onze invloed is gegroeid, maar dat maakt onze positie niet eenvoudiger. Begrijp me goed: ik loop niet weg voor mijn verantwoordelijkheid. Als militairen sneuvelen, moet ik de nabestaanden wel recht in de ogen kunnen kijken. '

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden