'Steun je militair en loop niet te zeiken'

Familieleden van militairen in Irak krakelen op internet over de risico's van de missie. 'Die paniekberichten hebben hun weerslag op de gemoedsrust van de soldaten'...

Door Annieke Kranenberg en Lidy Nicolasen

Sommige soldaten in Irak hebben er genoeg van dat hun familieleden elkaar deze week constant in de haren vliegen op internet. Die kissebissen over de veiligheidssituatie in Irak alsof ze militair deskundigen zijn. Jacqueline Donkers gaf eerder deze week het startschot: 'Alle patrouilles moeten voortaan in gepantserde voertuigen worden uitgevoerd.'

Donkers, die zich baseert op informatie van haar vriend in Irak, is bang dat de militairen als 'levende schietschijven' dienen. Haar angst wordt door veel achterblijvers gedeeld. De toon is - ook door de dood van Jeroen Severs - steeds emotioneler geworden.

'Ja, het is zijn werk en ja, hij heeft er voor gekozen. Maar IK mis hem en IK wil dat hij veilig thuiskomt en omdat IK hier in Nederland ben kan ik mijn mond open doen tegen minister Kamp en zeggen dat het zo niet verder kan', schrijft de vriendin van een militair op een forum (www.sfir.net). Anderen vinden dat weer onzin: 'Steun je militair en loop niet te zeiken.'

Martha Boerakker uit Enschede, die een 19-jarige zoon in Irak heeft, kan de heftige reacties begrijpen. 'Ik ben een moeder, maar ik kan wel goed relativeren. Mijn zoon heeft voor dit beroep gekozen. Hij kende de risico's.'

Het ergste dat haar zoon heeft meegemaakt, is een mortieraanslag. 'Daar was hij erg van geschrokken', zegt Boerakker, die tevens vice-voorzitter is van het Thuisfrontcomité SFIR 4. 'Ze mogen alles door de telefoon vertellen, maar natuurlijk weet je nooit of ze dat ook echt doen. Ze willen je niet ongeruster maken dan nodig is.'

Andersom wil het Thuisfrontcomité voorkomen dat het gekrakeel in Nederland onrust veroorzaakt in al-Muthanna. Op internet vraagt voorzitter Jan Mutsert de achterban daarom vooral kalm te blijven. 'Als we in Nederland steeds roepen dat het in Irakfout gaat, dan krijgen onze jongens en meiden ook steeds meer zorgen.'

Mutsert schrijft dat hij contact heeft gehad met luitenant-kolonel Kees Matthijssen, de commandant van SFIR 4 in Irak, en 'die wist te vertellen dat de paniekberichten in Nederland ook hun weerslag hebben op de gemoedsrust van de militairen in Irak'. Als 'iedereen zijn eigen draai aan de feiten geeft, dan veroorzaakt dat daar uiteraard chaos', waarschuwt hij.

Er is een enorm verschil in beleving hier en daar, zegt Jan Kleian, voorzitter van de militaire vakbond ACOM. 'In Nederland krijg je alle informatie over de strijd, ook die over Najaf. Terwijl de militairen daar vooral met zichzelf bezig zijn.'

Heel wat echtgenotes en vriendinnen denken, volgens Kleian, dat het militaire kamp in Irak 'goed geregelde padvinderij' is. 'Dat is toch echt niet zo. Niemand is weliswaar op doodgaan getraind, maar de militairen raken ook niet onmiddellijk onder de indruk van ploffen en knallen. Wel als er een maatje valt.'

Het verschil in perceptie van achterblijvers en militairen ter plekke is van alle tijden, weet Jan Schoeman, onderzoeker van het Veteraneninstituut in Doorn. 'Tijdens de oorlog in Vietnam dacht de televisiekijker live mee te kijken. In werkelijkheid maakte de gemiddelde soldaat in een maand mee wat in dertig seconden op tv werd getoond.'

Schoeman wil de ontzetting bij het thuisfront echter niet bagatelliseren. Want er is volgens hem wel sprake van een kentering: we komen erachter dat het mandaat waarmee de militairen vertrokken zijn, niet werkt.

Hoewel de achterblijvers 24 uur per dag terecht kunnen met vragen bij het SitCen Operationeel Commando in Apeldoorn, klagen veel van hen over de gebrekkige informatievoorziening bij Defensie. Zo hoorde Jacqeline Donkers via haar vriend dat de Nederlanders vaker onder vuur liggen dan naar buiten wordt gebracht.

Defensie was er als de kippen bij om haar en een delegatie van Thuisfront uit te nodigen. Dat Donkers de indruk had dat de situatie in Irak veel onveiliger is dan de media berichtten, schreef ze gistermiddag na haar gesprek met generaal Berlijn toe aan een gebrek aan informatie.

In Utrecht wordt volgende week woensdag een extra 'thuisfront informatiedag' gehouden, waar zo'n vijfduizend mensen worden verwacht. 'Ons doel is het thuisfront te steunen', zegt majoor Johan Crooy, voorzitter van het Thuisfrontcomité van de Koninklijke Marechaussee. 'Nadat de echtgenotes hun kinderen naar bed hebben gebracht, hebben zij tijd om te piekeren. Zij moeten een uitlaatklep hebben.'

Sommige achterblijvers hebben genoeg van het geruzie op internet. 'Mams', die eerst volop mee discussieerde, stopt met schrijven. 'De strijd wordt daar gestreden en hier zitten we maar een beetje te filosoferen en zelfs elkaar af en toe in de haren te vliegen over hoe het zou moeten en wat er naar onze smaak niet goed gaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden