Steun ingrijpen Syrië groeit, Nederland wacht nog af

Een groeiend aantal landen spreekt openlijk over de mogelijkheid tot militair ingrijpen in Syrië als de VN-inspecteurs tot de conclusie komen dat troepen van Assad gifgas hebben ingezet in de buitenwijken van Damascus. Nederland houdt zich nog op de vlakte, coalitiegenoten VVD en PvdA willen eerst de resultaten van het onderzoek afwachten.

Turks protest in Ankara tegen het geweld in Syrië. Beeld ANP

Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Israël en Turkije overwegen publiekelijk (steun voor) een militaire interventie als daadwerkelijk gifgas wordt aangetroffen. Amerika ziet militair ingrijpen als allerlaatste optie. Obama's mogelijkheden lijken echter steeds beperkter, de wereld kijkt toe en wacht af of hij zijn woorden ('chemische wapens zijn een rode lijn') kracht bij zal zetten. De Amerikaanse minister van Defensie Chuck Hagel zei vandaag dat als er actie ondernomen zal worden, deze binnen een wettelijk kader moet vallen en dat er niets zal gebeuren zonder overleg met de internationale gemeenschap. Nederland houdt zich vooralsnog op de achtergrond in deze discussie.

PvdA'er Michiel Servaes is tevreden dat de VN-inspecteurs eindelijk aan hun onderzoek in de buitenwijken van Damascus kunnen beginnen. Het onderzoek werd meteen bij aanvang al gehinderd door sluipschutters die de inspecteurs onder vuur namen. 'Ongehoord', vindt Servaes. 'Praktisch betekent het verdere vertraging, terwijl elk uur telt, dat gas vervliegt. De vraag is wat er in de tussentijd met het bewijsmateriaal is gebeurd.'

De PvdA'er wil nog niet vooruitlopen op eventueel militair ingrijpen in het verscheurde Syrië. 'Ik vind de volgordelijkheid van groot belang: eerst onderzoek, dan pas een reactie.' Persoonlijk vindt hij het aannemelijker dat Assad achter de aanval van vorige week woensdag zit dan de rebellen. Toch vindt hij het nog te vroeg om een reactie te formuleren.

De uitkomst van het VN-onderzoek zou aanleiding kunnen zijn voor de VN-veiligheidsraad om weer samen te komen, meent hij. Hij hoopt dat de openlijke discussie over een militaire interventie druk zet op Rusland en China, bondgenoten van het regime van Assad en dwarsliggers in de VN-veiligheidsraad. 'Rusland is in tweede instantie toch voor VN-onderzoek en blijkt dus toch niet immuun te zijn voor druk.' Servaes sluit militair ingrijpen niet uit, maar uiteindelijk kent de burgeroorlog in Syrië volgens hem enkel een 'politieke oplossing'.

PvdA-Kamerlid Michiel Servaes: 'Eerst onderzoek, dan een reactiel.' Beeld ANP

'Informatie is essentieel'
Coalitiegenoot Han ten Broeke van de VVD wil ook eerst de resultaten van het VN-onderzoek afwachten. 'We moeten ruim baan geven aan de VN-wapeninspecteurs. Die moeten eerst vaststellen wat er in Syrië precies gebeurd is, hun informatie is essentieel. Maar stel dat er massaal en bewust chemische wapens zijn gebruikt, dan kan dat een reden zijn voor de internationale gemeenschap om actie te ondernemen.'

Ook Ten Broeke sluit militaire interventie niet uit. 'Ik begrijp heel goed dat als het gebruik van chemische wapens is vastgesteld, een passende reactie, eventueel met militair geweld, kan worden overwogen. De internationale afspraken zijn er niet voor niets.'

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken wil ook niet speculeren over militaire interventie voordat het VN-onderzoek heeft plaatsgevonden. 'Pas als de uitkomst van het onderzoek bekend is, kan de schuldvraag aan de orde komen', schreef hij gisteren op Facebook.

Vorige week vrijdag zei de minister in de Volkskrant: 'Mocht daar inderdaad gifgas zijn ingezet, dan is dit een zeer ernstige oorlogsmisdaad. Dan moet de internationale gemeenschap zijn verantwoordelijkheid nemen.' Wie zegt dat de inzet van chemische wapens een rode lijn overschrijdt, zoals de VS, moet dat 'wel waarmaken', zei hij toen. 'Anders maak je weinig indruk meer op mensen die geen enkele reserve hebben om de meest gruwelijke dingen tegen hun eigen bevolking in te zetten.'

VVD-Kamerlid Han ten Broeke. Beeld ANP
Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.