Sterren van Andorra zijn vooral bekend als lokale winkeliers

Nog nooit heeft het nationale voetbalelftal van Andorra een prestatie geleverd die voortleeft in de herinnering. Andorra, vandaag in Barcelona tegenstander van het Nederlands elftal, heeft niet één razendpopulaire voetballer....

HET SKI-OORD Pas de la Casa ligt vlakbij de Franse grens, een half uur gaans over kronkelige bergwegen van de hoofdstad Andorra la Vella. In het centrum van het winderige dorp ligt de kroeg Underground van Geret Mulder. Dampende rockmuziek bekoort vooral Engelse toeristen. Boven de bar hangen vlaggen van Nederland en Engeland, alsmede sjaals van Ajax en Schalke, de club van Mulders broer Youri. Andorra heeft schijnbaar niets van zichzelf.

Voetbal is in deze mini-staat van vertier niet eens de belangrijkste bijzaak des levens. De meeste Andorrezen bekijken de wedstrijd van vandaag tegen het Nederlands elftal op tv, met een half oog desnoods, want in het weekeinde ligt het meeste werk te wachten. En om de ruim 200 kilometer naar Barcelona - waar het duel voor de WK-kwalificatie plaatsvindt - af te leggen, is te veel gevraagd. Een Spaanse sportkrant deelt dezer dagen vrijkaarten uit. Sterspeler Lucendo miste de ochtendtraining van gisteren in Barcelona, omdat hij in Andorra nog sigaretten stond te verkopen.

Wat is nou aardig om te vertellen over het voetbal in Andorra? Mulder, zoon dus van ex-prof en columnist Jan, weet uit ondervinding dat whisky-cola het favoriete drankje is van de internationals. Vraag hem niet naar namen van de nationale vedetten, maar een paar spelers kent hij persoonlijk of van gezicht. 'Eentje levert Budweiser aan mijn kroeg. Aardige jongen. Een ander is bij de verkeerspolitie en plaatst wielklemmen.'

En dan is daar nog de vader van Celades, de Spaanse middenvelder van vroeger Barcelona en tegenwoordig Real Madrid. Pa Celades, een echte Andorrees, maakt in het café de bierleidingen schoon. 'Ik heb hem onlangs gevraagd wat hij hier eigenlijk nog doet. Hij vertelde dat hij wil werken voor de kost.'

Hoe Mulder in Andorra verzeild raakte, is een verhaal apart. Hij wilde in december 1995 gaan snowboarden in Slowakije, maar toen hij hoorde dat de sneeuw ontbrak week hij uit naar de Pyreneeën. Hij voelt zich sindsdien thuis in het dwergstaatje dat is ingeklemd tussen Frankrijk en Spanje.

Hij wist destijds net zo weinig van Andorra als de meeste andere Nederlanders. 'Sommigen denken dat Andorra ergens achter Tsjechië ligt. Ze menen dat het een landje uit de Derde Wereld is.'

Dat is bepaald niet het geval. Andorra heeft iets meer dan een volle Kuip aan inwoners, 65.000, van wie slechts eenderde een nationaal paspoort heeft. Andorra is door het toerisme een smeltkroes van Europeanen. Nog geen tienduizend lieden zijn stemgerechtigd. 'Als je een goed feest geeft voor vijfduizend man, win je de verkiezingen', zegt Mulder smalend. Over de politici weet hij dat ze stuk voor stuk steenrijk zijn.

Apart aan de status is dat Andorra een prinsdom is, de echte prinsen ontbreken evenwel. Het gaat hier om de aartsbisschop van Lérida en de president van Frankrijk.

Mulder vertelt met een ondertoon van minachting hoe het leven in Andorra verloopt op dagen dat de mensen in Spanje en Frankrijk vrij zijn. Dan vormen zich kilometerslange files van auto's met families die goedkoop willen winkelen in het belastingparadijs Andorra. Iedereen mag één slof sigaretten invoeren en één fles sterke drank en dus is het zaak zoveel mogelijk lieden in de auto te laden. De weg naar huis verloopt nog trager, want dan volgt de grenscontrole.

Terwijl Andorra geen lid is van de Europese Unie, bestaat hier een vreemd soort schizofrenie. Want de autochtone Andorrezen moeten volgens Mulder weinig hebben van bijvoorbeeld Arabieren die in het landje willen werken. 'Ze willen alleen mensen uit de Unie. Er was een tijdje geleden een hele lieve Australiër die bij mij in de kroeg wilde werken. Hij kreeg geen werkvergunning, terwijl vier criminelen uit Watford dat zomaar gelukte.'

In dit land met een oppervlakte zo groot als de helft van de provincie Utrecht speelt sport eigenlijk geen rol van betekenis, afgezien dan van de duizenden skiërs die dagelijks van de hellingen suizen. Het land heeft evenwel topsport ontdekt om zich te profileren. Het plan bestaat om over een jaar of tien de Olympische Winterspelen te houden.

De voetbalbond is pas sinds 1994 lid van de FIFA, de nationale competitie stelt kwalitatief niets voor. Elk jaar speelt de kampioen van Andorra in de voorronde van de UEFA-Cup, maar de resultaten zijn desastreus.

Principat tegen Ferencvaros uit Hongarije leverde ruim twee jaar geleden een totaalscore op van 1-14. Een jaar later was het 0-18 tegen de Noren van Viking, dit seizoen verloor Constel-lacio over twee duels gezien 0-16 tegen Rayo Vallecano. De laatste club is onlangs uit de hoogste divisie verwijderd vanwege overtreding van de amateurbepalingen.

De beste ploeg, hofleverancier FC Andorra, voetbalt in de Primera Catalan, een divisie voor semi-profs in Catalonië. Een aantal internationals, van wie Lucendo nog even bij Barcelona speelde onder Johan Cruijff, is Spanjaard van geboorte. Door een huwelijk kunnen ze de Andorrese nationaliteit verwerven.

In de hoofdstad Andorra la Vella ligt stadion Comunal, waarvan de grond is gepacht van een boer. Het veld met een tribune voldoet niet aan de veiligheidseisen van de FIFA en dus wijkt Andorra voor grote wedstrijden uit naar een mini-stadion in Barcelona.

'Belachelijk', vindt Mulder. 'Alsof al die PTT'ers die zich supporter van Nederland noemen ook maar één minuut van plan zijn om te gaan vechten.'

De nationale ploeg is iets beter dan de clubs, hoewel in 29 duels sinds 1996 slechts eenmaal is gewonnen; van Wit-Rusland. Het gaat echter te ver om de ploeg van bondscoach Rodrigo als kanonnenvoer te bestempelen. Zo heeft Andorra in vijftien interlands voor EK- of WK-kwalificatie en veertien oefenduels weliswaar nooit meer dan twee keer gescoord, maar ook nog nooit meer dan zes treffers geïncasseerd.

Mulder herinnert zich een wedstrijd tegen Brazilië vlak voor het laatste WK, die met slechts 3-0 verloren ging. Eén spits stelde Andorra op en het vervelende voor dit soort landen is dat de aanvaller vaak de beste voetballer is, die helaas zelden een bal krijgt.

'Opeens werd een bal keihard naar voren getrapt. Die spits schrok zich een ongeluk. Ik geloof dat hij de bal daarop teruglegde.'

Juist omdat de ploeg tactisch aardig is geschoold en zich niet schaamt om massaal te verdedigen, kan de klus voor het Nederlands elftal moeilijker uitvallen dan verwacht, waarbij de hoogte van de score afhankelijk is van het moment waarop het eerste doelpunt valt en het verzet breekt.

Als ze dan toch ergens hoog over opgeven, is het de wedstrijd tegen wereldkampioen Frankrijk voor de kwalificatie van Euro 2000. De Fransen konden zich net als Nederland vandaag geen misstap meer permitteren en scoorden pas vier minuten voor tijd, uit een dubieuze strafschop.

'Resident' Mulder zit vandaag in zijn kroeg voor de televisie. Hij is voor Nederland, maar draagt een Andorrees shirt. Hij weet trouwens niet zeker of dat tenue van de nationale ploeg is of van FC Andorra. De shirts lijken op elkaar. Wat hij wel weet is dat hij het heeft gekregen van een speler, want merchandising bestaat niet in het Andorrese voetbal.

Mulder waagt zich slechts aan een halve prognose: 'Het is heel simpel: Andorra maakt geen doelpunt, dus de helft van de uitslag is bekend. Vóór het streepje staat een nul.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden