Sterren kijken

Waarom is Ronaldo completer dan Messi en wat maakt de Argentijn toch 'de beste voetballer aller tijden'? Wat ontbreekt bij Robben, en hoezo is Götze een nieuw soort voetballer? De assistent van Alex Ferguson analyseert vier individualisten van de halve finalisten in de Champions League.

René Meulensteen (49) ontvangt in een smetteloos witte kamer van Carrington, het bijna buitenaards mooie trainingscomplex van Manchester United, buiten de stad, verborgen achter slagbomen. Hij schuift met kopjes, denkbeeldige spelers. Een week voor de halve finales van de Champions League is hem gevraagd vier individualisten op de weegschaal te leggen.


Het grappige is: sindsdien is alweer zoveel veranderd. Sneltrein Lionel Messi (Barcelona) was tegen Bayern München een tuffend locomotiefje, Ronaldo (Real Madrid) scoorde tegen Borussia Dortmund zonder te gloriëren, de fragiele Arjen Robben (Bayern) acteerde krachtig en onverzettelijk. Mario Götze (Dortmund) maakt in de zomer een miljoenentransfer (37 miljoen euro) naar Bayern en imponeerde als adjudant van goalgetter Robert Lewandowski, de beul van Real.


Meulensteen is, met een korte onderbreking, sinds 2001 trainer bij United. Hij, leerling van Wiel Coerver, begon als techniektrainer en is sinds 2008 assistent van Sir Alex Ferguson.


Meulensteen leidt zijn college in met anekdotiek over die andere topspeler, Robin van Persie, die deze week kampioen werd. Toen hij een tijdje niet scoorde, liet Meulensteen hem zijn treffers zien. 'Ik zei: '90 procent van je doelpunten is gebaseerd op bewegen, op één, twee keer raken.' Omdat hij even minder scoorde, ging hij zoeken, misschien een beetje twijfelen. Robin moest terug naar die snelheid, naar het gevoel.'


Vroeger, stelt Meulensteen, speelde United percentagevoetbal, met Giggs op links, Beckham op rechts en Van Nistelrooij in de spits. Het recept was simpel. 'Gooi tien ballen van links of rechts voor de pot en Van Nistelrooij schiet er een of twee in. Hij wist dat de bal kwam, wanneer die kwam en hoe die kwam. Ruud speelde altijd met de neus naar het doel. Toen kwam Ronaldo op rechts te spelen. Ruud maakte acties en nog eens acties, maar de bal kwam nooit, want Ronaldo moest eerst twee overstapjes doen.'


RONALDO

'HET IS VAN BAM, BAM EN BENG'

'Ronaldo was een dartelend veulen bij zijn komst in 2003. Je kon zien dat hij een ongelooflijk raspaard zou worden. Speels, vaak puur gericht op zichzelf. Hij had in zijn hoofd dat hij de beste speler van de wereld wilde worden. Hij wist alleen niet precies hoe de route was.


'Goede voetballers presteren op belangrijke momenten, met het teamresultaat in het achterhoofd. Die lijn moet je volgen, in plaats van je eigen blazoen op te poetsen door elke week een wereldgoal te willen maken. Je kunt de bal ook gewoon met de binnenkant in het doel schuiven.


'Ronaldo heeft dat goed opgepakt. Als persoon is hij nu stabieler, zeker sinds hij vader is. Het gaat erom dat spelers met beslissende kwaliteiten niet beslissend willen zijn voor zichzelf, maar voor anderen.


'Als je hem en Messi vroeger had laten voetballen op een veldje met struiken en boompjes, was Messi gewoon verder gegaan met spelen. Dat interesseert hem niets, of er nu 120 duizend fans zitten of dat een paar paarden toekijken. De Ronaldo van jaren geleden was gestopt om zich af te vragen waar het licht was gebleven. Maar Ronaldo is veranderd, merkte ik tijdens een gesprek rond onze wedstrijden tegen Madrid in de achtste finales.


'Voor de finale van 2008 tegen Chelsea had ik een filmpje voor hem samengesteld waarin zaken als focus en lichaamstaal voorkwamen. Welk signaal geef je af als je telkens misbaar maakt? Ik zei dat hij moest leren voetballen zoals Borg en Federer tennisten. Ik zei ook: 'Jij ligt iedere keer te eikelen dat mensen jou onderuithalen en tackelen. Je moet blij zijn dat ze dat doen. Dat is hun manier om te vertellen dat ze je niet kunnen afstoppen. Op het moment dat het stopt, houden ze je in toom. Als je heel koel en koud reageert, denkt de tegenstander: wat is hier aan de hand?''


'In die finale van 2008 was hij fenomenaal. Helemaal in balans. Hij speelde goed, voor zichzelf en voor het team. Hij scoorde. Maar op één moment ging het mis.' Meulensteen zet het kopje hard op tafel. 'Hij verviel in oude gewoonten. Van één kant was dat mooi, omdat het de bevestiging was van mijn vermoedens. Als je energie verkeerd bundelt, is de uitkomst fout.


Dat moment betrof de noodzakelijke penalty in de serie, waarin hij met een onderbreking in de aanloop op de bal afliep en Cech de zwak ingeschoten bal zag stoppen. 'Als Ronaldo hem maakte, was het bijna gebeurd. Dus wat dacht hij? Nu komt het allemaal op mij aan. Verkeerd. Gewoon de bal in het net leggen, niks bijzonders doen, zo had het gemoeten.


'Met dat jonge veulen Ronaldo hebben we via twee sporen gewerkt. Hij moest constant mensen pijn doen met zijn techniek. Zijn doelgerichtheid is veel groter dan toen. Het is nu van bam, bam en beng. Hij vond het in zijn begintijd geweldig als hij af en toe een doelpunt meepikte.


Toen hij eens was geschorst, heb ik veel individueel met hem getraind op het onderdeel afwerken. Hij had 25 keer gescoord in het voorgaande seizoen. Ik vroeg hem of hij zijn doel had bijgesteld voor het nieuwe seizoen. Hij dacht er misschien dertig te maken. Veertig, stelde ik voor.


'We zijn al zijn treffers gaan bekijken, zijn missers ook. Ik liet hem doelpunten zien van Solskjaer en Van Nistelrooij. Hij moest elementen van hun spel overnemen. Scoren is een gevoel, maar hoe die bal erin gaat, maakt geen reet uit.


'Zijn missers waren altijd dezelfde. Hij peerde de bal zo hard als hij kon, het liefst in de kruising. In twaalf sessies hebben we alleen getraind op clean afwerken. Bam, binnenkant voet.


'Ronaldo is intelligent. Als hij denkt dat iets hem dichterbij zijn doel kan brengen - de beste voetballer van de wereld zijn - dan doet hij dat. Bij Real kwam hij binnen als superster, maar ik denk dat hij zich bij ons meer gewaardeerd voelde. Op Old Trafford zong het hele stadion 'Viva Ronaldo' toen hij van het veld liep, terwijl wij uit de Champions League vlogen.


'Tenslotte is hij verwikkeld in de eeuwige race met Messi. Het is gek: als je Ronaldo puur als speler bekijkt, is hij completer dan Messi. Hij heeft alles. Hij is lang, atletisch, tweebenig, gespierd, niet blessuregevoelig, hij kan koppen. Hij is het totale plaatje.'


ARJEN ROBBEN

'HUP NAAR BINNEN EN DAN SCHIETEN'

'Robben heeft zich gespecialiseerd in het spel vanaf de rechterkant, waarbij hij de neiging heeft elke keer datzelfde trucje te doen: huphup naar binnen, en dan schieten met links. De ene keer lukt het, heel vaak ook niet. Dat is een verschil met Messi. Die doet dan opeens nog een een-tweetje, terwijl iedereen denkt dat hij schiet.


'Robben heeft ook een beetje dat egoïstische, die behoefte aan zelfvoldoening. Je kunt een aantal momenten op een rijtje zetten. Ga terug naar de WK-finale tegen Spanje, naar de kans die hij moet maken. Dan kun je wel zeggen: ja, de teen van Casillas. Maar het gaat om fracties. Waarom wil je dat doelpunt maken? Om Nederland wereldkampioen te maken, of om jezelf op een voetstuk te plaatsen? Met Bayern dan, in de finale tegen Chelsea. Oh, dat zal ik wel even doen, die penalty, dacht hij. Bam, mis.


'Ronaldo heeft een grote reeks aan technieken. Messi pakt de bal op en gaat rennen. Bij Robben is het elke keer een beetje hetzelfde. Hij is niet mijn favoriete speler en het is volgens mij geen verrassing dat hij aan veel momenten in zijn carrière niet graag wordt herinnerd.


'Jonge mensen worden gedreven door blinde ambitie. Pas als je inziet dat de waarden ergens anders liggen, ben je in één keer tien stappen verder. Dan krijg je ook rust in je hoofd. Die mist hij.


'Als hij op links wordt gezet, nemen de kansen op een doelpunt van hemzelf voor 80 procent af. Dan is hij een dienende speler die voor aanvoer moet zorgen. 'En hij is blessuregevoelig, fragiel. Messi en Ronaldo steken er met kop en schouders bovenuit. Daarna krijg je een hele categorie spelers die op hun manier het verschil maken.'


LIONEL MESSI

'HIJ PIKT DE BAL OP EN VERTREK

T'


'Messi is bovenaards goed in wat en hoe hij is. Hij is bij wijze van spreken de helft van Ronaldo, met zijn lage zwaartepunt. Messi voert de bal zo kort aan de voet, met ongelooflijke explosiviteit en richtingsverandering, gecombineerd met drang naar de goal. Tegelijkertijd kan hij in de laatste seconde eventueel een passje geven. Die korte wendbaarheid, dat directe, dat is ongekend.


'Alles van nature is beter dan wanneer het is aangeleerd. De boodschap van Wiel Coerver was: alle topvoetballers - van Di Stefano en Puskas tot Cruijff, Beckenbauer, Charlton en Best - konden iets bijzonders aan de bal, gecombineerd met kwaliteiten als inzicht en versnelling. Ze konden een nieuwe situatie creëren, een overtalsituatie.


'Messi heeft niet de techniek zoals Wiel die ontrafelde. Hij pikt gewoon de bal op en vertrekt. Het is niets anders dan de bal heel kort manipuleren, met de binnenkant en de buitenkant van de voet. Er zit geen overstap of schaar bij, in tegenstelling tot Ronaldo. Messi komt op je af en, hups, hij is je voorbij, terwijl er nog een tegenstander naast hem is en achter hem. Dat is fenomenaal.'


Dan vertelt Meulensteen iets dat een paar dagen later te zien was, in München tegen Bayern. 'Als Messi maar een tikkeltje van zijn explosiviteit verliest, is hij zo 25 procent minder. Als tegenstanders met hem kunnen meedraaien, krijgen we een andere situatie.


'Ik vind hem de beste voetballer aller tijden, hoewel het een oneerlijke discussie is. Als Cruijff in deze tijd had geleefd, was hij ook top geweest. Maar Messi maakt al jaren het verschil. Hij is als een magneet. Dat hele balbezit van Barcelona is erop gebaseerd hem in de ideale situatie te brengen, waarna het circus begint.'


MARIO GöTZE

'CREATIEVE GEEST MET VEEL VARIATIE'

'Götze is een kleinere, frêle speler die een mannetje kan passeren. Hij speelt altijd met een creatieve geest en veel variatie. De ene keer speelt hij een tegenstander uit, dan weer een een-tweetje en doorlopen. Hij is zo'n speler die de laatste jaren is komen bovendrijven. Jongens met een vrije rol tussen het middenveld en de spits. Mata, Silva, bij ons Kagawa, Götze, Isco. Ze zijn verbindingsman, maar geen echte spelmaker.


'Ze zijn een beetje van hetzelfde type. Silva heeft een geweldig linkerbeen, Mata ook. In kleine ruimten kunnen ze voetballen, ze raken bijna nooit een bal kwijt en zijn altijd in beweging. Götze is rechtsbenig en graag aan de bal. Ronaldo en Messi maken het ook af. Dat is het verschil. Ze zijn betrokken en in de eindfase is het ook nog eens: bam.' Hoewel het deze week dus anders liep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden