Sterke Chinese taboes doorbroken

In Quitting worden sterke Chinese taboes doorbroken, zoals drugs en een zoon die zijn vader slaat. Regisseur Zhang Yang maakte de gedurfdste film uit de Chinese geschiedenis....

De grote zaal van het Eeuwtheater in Peking zit tot de nok toe vol met voornamelijk buitenlanders. Na de voorpremière van Quitting komen regisseur Zhang Yang, de acteurs en de producent het podium op. Zhang kan zijn tranen niet bedwingen als hij vertelt hoe moeilijk het voor de ouders was hun familiedrama opnieuw te beleven.

Quitting is de gedurfdste film ooit in China gemaakt. Niet alleen omdat de acteurs de moed hadden zichzelf te spelen, maar ook omdat de film sterke Chinese taboes doorbreekt: het drugsprobleem, familieconflicten, een zoon die de confuciaanse wereld op zijn kop zet door tegen zijn ouders in opstand te komen, ja zelfs zijn vader te slaan.

De toeschouwers, haast zichtbaar onder de indruk, stellen vragen. Hoofdrolspeler Jia Hongsheng zit er spastisch bij. Zou de therapie die het naspelen van zichzelf moet hebben betekend, nog niet afgelopen zijn? Niemand weet precies hoe hem te benaderen: als acteur of als afkickende drugsverslaafde. Het maakt niet uit: hij is het allebei.

'Het is de ongelooflijkste en indrukwekkendste film die ik in China heb gezien', zegt Michael Primont bij het afsluiten van de discussie. De 55-jarige Amerikaan, advocaat van huis uit, is in de internationale kolonie in Peking een begrip. Drie vrijdagen in de maand vertoont hij een door hemzelf uitgezochte Chinese film met Engelse ondertitels. Voor duizenden expats vormen die films een culturele brug naar China, dat ze vaak slecht kennen omdat ze leven in een gouden kooi: ze wonen in een ommuurd buitenlanderscomplex, werken in een buitenlands bedrijf en gaan om met buitenlanders.

Niet zo lang geleden was Peking een voor niet-Chinezen vrijwel verboden stad. Nu wonen er zo'n veertigduizend. Vanuit zijn kantoor hoog in het Hilton-hotel kijkt Primont uit over het snel veranderende stadslandschap. Peking is Peking niet meer: overal cafés en restaurants, en open en bloot staat daar Maggie's Club, een bloeiende hoerenkast die met wie weet hoeveel smeergeld het strenge prostitutieverbod ontduikt.

In 1993 vestigde de New Yorker Primont zich voor het muziekroyaltiesbureau Cherry Lane Music in Peking. 'Er was toen voor buitenlanders haast niets te beleven. Je had alleen de door Sophia georganiseerde muziekuitvoeringen, voorstellingen en shows.' Sophia was een Amerikaanse die lid was van een club voor high class-dames. Primont begon in zijn vrije tijd haar te helpen met de administratie.

Toen Sophia in 1996 wegging, nam hij haar werk over. Hij richtte zich alleen op film, stichtte Cherry Lane Movies, leerde Chinees en werd een kenner. Raise the Red Lantern van Zhang Yimou vindt hij een van de beste films aller tijden.

De meeste films betrekt Primont van de Beijing Film Distribution Company, een staatsmonopoliebedrijf dat beslist wat er in de Pekinese bioscopen te zien is. Iedere maand kiest hij uit een lijst van de beschikbare films er drie uit. Die worden hem dan uitgeleend alsof het een grote gunst was, hoewel hij er flink voor moet betalen. Daarnaast krijgt Primont, die zowat de hele Chinese filmwereld kent, kopieën van producenten, regisseurs of acteurs.

De films worden vertoond in de kleine (400 stoelen) of grote zaal (1700 stoelen) van het Eeuwtheater. Meestal zijn ze al ondertiteld, omdat Primont de enige print leent die voor festivals in het buitenland is bestemd. Soms maakt hij zelf de ondertitels, maar dat kost twee- à drieduizend dollar. De huur van de zaal en de films is echter zo hoog, dat hij zich die luxe zelden kan veroorloven.

Voor Chinese begrippen is het toegangskaartje duur: vijftig yuan (vijftien gulden). Dat dekt net de kosten. De overheid, die graag alles onder partijcontrole houdt, valt Cherry Lane Movies niet lastig omdat ze culturele uitwisseling bedrijft, geen winstoogmerk heeft en opereert onder de paraplu van de Beijing Film Distribution Corporation.

'Nog geen éen procent van de goede Chinese films is te zien in het buitenland', zegt Michael Primont. Geregelde bezoekers van Cherry Lane Movies krijgen veel meer te zien dan die krappe 1 procent. Over die films is te lezen op de website www.cherrylanemovies.com.cn.

Primont: 'De mensen komen om een goede film te zien, via de ondertitels hun Chinees te toetsen en om meer te weten te komen over China en zijn cultuur. Dat is waar ik het voor doe. Vaak krijg ik na een voorstelling e-mails van mensen die me bedanken. Very rewarding.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden