Sterke Benelux kan aanjager worden in Europa

De Benelux moet zich spiegelen aan het succes van de Frans-Duitse samenwerking en, net als de as Bonn-Parijs, een krachtige invloed uitoefenen in de Europese Unie....

JOS KLAASSEN

Van onze correspondent

Jos Klaassen

BRUSSEL

'We moeten niet vergeten dat we met z'n drieën in de Europese Unie bij meerderheidsbesluiten meer stemmen hebben dan grote lidstaten als Frankrijk en Duitsland', zei Patijn. Zoals Luns al jaren geleden betoogde dat Nederland tot de grote mogenheden van Europa behoorde, zo benadrukte Patijn dat de Benelux in Europa tot de groten behoort. Patijn citeerde de voormalige Belgische premier Lefèvre, die in 1963 had opgemerkt: 'In West-Europa bestaan alleen maar kleine landen: zij, die dat van zichzelf weten, en zij die dit nog niet weten.'

In 1944 sloten België, Nederland en Luxemburg in Londen het Verdrag van de Douane-Unie. Maar in de jaren '60 werd de grootheid van een natie nog meer gemeten aan het eigen land dan aan de unie tussen België, Nederland en Luxemburg. Vandaag de dag bestaat in de Benelux duidelijk grotere behoefte aan meer samenspraak en planning. Patijn betreurde dat de informele, directe contacten tussen de ministers van de drie landen 'onvoldoende ontwikkeld' zijn.

Voorts is België intussen een federale staat geworden. Maar Nederland, zo bekende Patijn, heeft daar in het verleden niet voldoende rekening mee gehouden, zeker niet in de ambtelijke contacten. De Nederlandse contacten met ook de Belgische gewesten (deelstaten) is volgens Patijn belangrijk.

Ook de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Frank Vandenbroucke legde de nadruk op de toekomst van de Benelux. Uitgangspunt blijft dat de Benelux-landen tezamen 'een economische grootmacht' vormen. Maar politiek is de 50-jarige nog een kleuter.

Vandenbroucke pleitte daarom voor meer politiek overleg tussen de Benelux-landen. Dat kan resulteren in gemeenschappelijke visies waar het met de Europese Unie naar toe moet.

Deze visies zijn nodig voor de Intergouvernementele Conferentie van 1996, waarin de Europese Unie zich gaat bezinnen over haar toekomst. Vandenbroucke wil dat de Benelux vecht voor de versterking van de Europese instellingen. De Belgische minister beschouwt de Benelux als de motor, de voortrekker van de Europese eenmaking.

De Benelux gaat haar onderlinge overleg op ministerieel en ambtelijk niveau intensiveren. Onder andere gaat het erom gezamenlijke voorstellen te formuleren voor de Intergouvernementele Conferentie. De derde man van het Benelux-feest in Brussel, de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken Poos, ziet een belangrijke rol voor de Benelux weggelegd als bemiddelaar.

'Dat is de kracht van onze drie landen', zei hij. In het verleden heeft de Benelux dat telkens weer bewezen. Patijn, Vandenbroucke en Poos zijn het over één ding roerend eens: de Europese Unie moet versterkt worden. 'Want de Benelux heeft niets te winnen bij een verzwakking van de Europese integratie', aldus Poos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden