Sterfte rond operatie kan veel lager

AMSTERDAM - Als artsen en verpleegkundigen voor en na een operatie patiënten uitgebreid controleren, daalt de sterfte in het ziekenhuis met de helft. Alleen al voor Nederland komt dat neer op enkele duizenden doden minder per jaar.

Foto anp

Dat blijkt uit onderzoek van het Amsterdamse AMC dat vandaag wordt gepubliceerd in het blad New England Journal of Medicine.
Het AMC stelde een lijst op met honderd aandachtspunten die alle betrokken artsen en verpleegkundigen moesten nalopen, zoals: zijn de juiste foto's en documenten aanwezig, is bekend welke allergieën de patiënt heeft, is gestopt met bloedverdunners?

'In de hectiek van de dag kunnen onvolkomenheden optreden', zegt onderzoeksleider Marja Boermeester, chirurg in het AMC. Ze geeft het voorbeeld van een arts die per ongeluk in het elektronisch patiëntendossier op de verkeerde regel klikt waardoor onjuiste gegevens worden gebruikt.
Het AMC testte de lijst in zes ziekenhuizen en verzamelde gegevens over vierduizend patiënten.

Voordat de lijst met honderd aandachtspunten werd ingevoerd, stierf 1,5 procent van de geopereerde patiënten, daarna 0,7 procent. Het aantal complicaties verminderde met eenderde. De resultaten werden vergeleken met gegevens van patiënten uit vijf andere ziekenhuizen. Daar werd geen verandering in de sterfte vastgesteld.

Jaarlijks vinden in Nederland 500 duizend klinische operaties plaats. Een internationale analyse van de onderzoeksgroep van Boermeester wijst uit dat in de westerse wereld een op de elf patiënten na opname een complicatie oploopt. De helft daarvan is te vermijden. Een op de bijna 150 patiënten overlijdt daaraan.

Controlelijst
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) deed twee jaar geleden onderzoek met een controlelijst voor de operatiekamer. Het aantal sterfgevallen daalde daardoor met 40 procent. Een deel van de deelnemende ziekenhuizen lag echter in een ontwikkelingsland, verduidelijkt Boermeester. 'Wij bereiken opmerkelijk genoeg een nog beter resultaat in ziekenhuizen waar de zorgstandaard al heel hoog is.'

In het AMC wordt de lijst nu gebruikt bij alle operaties. Veertig Nederlandse ziekenhuizen hebben interesse getoond.