Ster van Bethlehem

Mohammed Assaf ( 24 ) woonde in een vluchtelingenkamp in Gaza en won na vele hindernissen de tv-talentenjacht Arab Idol in Egypte. Reden voor het Todays Art Festival in Den Haag de Palestijnse sprookjesprins uit te nodigen.

Geroutineerd en met een stralende tandpastareclameglimlach blikt Mohammed Assaf de camera in. Drie giebelende Marokkaanse studentes omringen hem. Zij wonnen via de Moslim Omroep een meet & greet met de winnaar van Arab Idol en kunnen hun geluk niet op. Het wordt allemaal met enige scepsis gadegeslagen door het kluitje Arabische mannen dat dit weekeinde in Den Haag geen moment uit Assafs buurt wijkt. Ah, zijn agent vindt dat het zo wel weer lang genoeg heeft geduurd. 'Next, please.'

Het zijn niet alleen z'n goede stem en knappe kop die Assaf zo aantrekkelijk maken, zegt Sarah Bekkali (19), nagloeiend van opwinding over de bliksemontmoeting. 'Hij zingt niet alleen maar over liefde, hij heeft ook een boodschap van hoop voor Palestina en verenigt de Arabische volkeren.'

Het verhaal van Mohammed Assaf (24) leest als een Palestijns sprookje. Hij groeide op in een vluchtelingenkamp op de Gazastrook. Dat hij kon zingen, ontdekte zijn moeder al jong. Assaf volgde de afgelopen jaren een media-opleiding, maar liever luisterde hij bruiloften op met zijn traditionele Arabische liedjes.

Toen dit voorjaar audities werden gehouden voor de eerste Arab Idol, was hij vastbesloten erbij te zijn. Het kostte twee dagen van onderhandelen en omkoperij om vanuit Gaza de grens met Egypte over te steken. Veel te laat voor de inschrijving arriveerde Mohammed bij het hotel in Caïro. Hij mocht er niet meer in. Maar Assaf klom over een muur en wurmde zich alsnog het gebouw binnen. Waar alle auditienummers al vergeven bleken te zijn. Uit wanhoop begon Assaf in de hal een mopje te zingen. Een Egyptenaar met kennelijk de juiste dosis zelfkennis hoorde het bewonderend aan en besloot zijn ticket naar mogelijke roem af te staan aan Assaf, met de profetische woorden 'ik ga die finale toch niet halen, maar jij zeker wel'. De rest is geschiedenis.

Met hulp van de Palestijnse delegatie slaagde het Todays Art Festival erin Assaf naar Nederland te krijgen. En zo kan het dat de Arab Idol zondagavond in het atrium van het Haagse stadhuis debuteert met zijn eerste concert buiten de Arabische wereld.

Riham Jammal (18) en Fatima Chehade (22) zijn speciaal ervoor overgevlogen uit Kopenhagen. 'Je kunt wel wachten tot hij naar Zweden of Denemarken komt, maar misschien komt hij niet. Dat risico wilden we niet lopen.' Ineens beginnen de meiden te gillen. Een van hun tien Palestijnse vriendinnen meent achter het podium een glimp van Assaf te hebben opgevangen.

De fanschare van de Arab Idol is gevarieerder dan de titel misschien doet vermoeden. De traditionele liedjes spreken ook oudere Arabieren aan. Opvallend veel families hebben de trip naar Den Haag gemaakt. Zoals Suhyla Hammad uit Vlaardingen, die met een Arafat-sjaal om de schouders met man en kinderen in het vip-gedeelte zit. 'Er gebeuren dagelijks vreselijke dingen in Gaza', vertelt ze - haar dochter vertaalt. 'Onlangs is mijn neef doodgeschoten. Maar ondanks alle verdriet, toont Assaf ons dat er hoop is.'

Palestijnse vlaggen wapperen, mobieltjes gaan de lucht in, gekrijs echoot door het ijspaleis: Assaf bestijgt het podium. Al bij het derde nummer springt een ketting fans gearmd in een traditionele dans door de zaal.

Voor Assaf is het enthousiasme soms nog wat onwerkelijk. In Gaza kan hij niet meer normaal over straat. 'Het raarst blijven al die foto's die de hele dag worden gemaakt', vertelt hij voorafgaand aan het optreden - via een tolk, want Assaf spreekt nauwelijks Engels.

Zijn populariteit gaat in Palestina en daarbuiten door alle rangen en standen heen. De autoriteiten grijpen Assafs verhaal dan ook met beide handen aan om het imago van Palestina in de wereld te laten kantelen. Uitzinnig dansende tienermeisjes zijn betere reclame dan overblijfselen van alweer een aanslag. De VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen benoemde Assaf tot eerste jeugdambassadeur.

Zelf zit de jonge zanger er niet per se op te wachten een mascotte te worden in een politieke strijd. 'Alle politici zijn leugenaars. Ik hou liever afstand, ik vind niet dat je je als artiest daar al te veel mee moet bemoeien.' Intussen staan voor zijn driedaagse bezoek aan Nederland diverse diplomatieke ontmoetingen gepland. Zaterdagavond barbecuede Assaf met de ambassadeurs van verschillende Arabische staten. Nabil Abuznaid, de officieuze ambassadeur van Palestina in Nederland, drentelt rond en vertelt trots hoe hij president Abbas hoogstpersoonlijk inschakelde om de ster naar Den Haag te krijgen.

'Ik heb laten zien dat het mogelijk is om op te klimmen, ondanks de oorlog', zegt Assaf. 'Daardoor kijken veel Palestijnen op een rare manier tegen mij op. Maar ik heb niet direct een politieke boodschap. Wel kan ik de wereld een ander Palestina laten zien. Het leven in Gaza is moeilijk, de bezetting heeft veel impact. Maar het is niet alléén ellende. Veel Palestijnen zijn goed opgeleid. Veel mensen zijn bezig met muziek en theater. Ik denk dat dat het geheim van Palestina is: ondanks de moeilijkheden er iets moois van maken. We laten zien dat we onze eigen staat kunnen bouwen.'

Toen hij nog een relatief anonieme bruiloftszanger was, werkten aanhangers van Hamas hem soms tegen. Ze verboden hem op te treden, omdat hij te vrijzinnig zou zijn en er niet uitziet als rechtgeaarde moslim. Assaf praat er kennelijk niet graag over. 'Er zijn altijd mensen die het niet met elkaar eens zijn, niet iedereen hoeft achter mijn muziek te staan', zegt hij ietwat mysterieus.

Maar inmiddels is Assaf zo populair dat ook Hamas tot zijn aanhang behoort. Met een grijns: 'Ik ben nu VN-ambassadeur, dus ze moeten wel.'

Extra: Idol ontmoet Art

Het optreden van Mohammed Assaf in Den Haag is het eerste optreden van de Arab Idol buiten het Midden-Oosten. De organisatie van het Todays Art Festival, een festival voor multimediakunst, vond het verhaal van de zanger zo bijzonder, dat zij besloot te proberen Assaf naar Nederland te halen. 'Eigenlijk is het natuurlijk een gekke combinatie', zegt directeur Olof van Winden. 'Wij zijn een festival voor moderne kunst en Assaf is echt een volkszanger. Maar hij heeft een inspirerend verhaal. Op deze manier spreken we een publiek aan dat anders ons evenement waarschijnlijk niet zou bezoeken.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden