Ster in haar eigen genre: de aquamusical

Ze bleef altijd lachen, hield oneindig lang haar adem in en haar make-up liep nooit uit. Zeemeermin Williams 'deed meer voor het badpak dan John Wayne voor de cowboyhoed'.

Ze schitterde naast mannen als Gene Kelly, Frank Sinatra en Van Johnson. Maar Esther Williams had naar eigen zeggen maar één favoriete tegenspeler: het water. De ster van de waterspektakelfilm overleed afgelopen donderdag in haar slaap, op 91-jarige leeftijd.


'De zeemeermin' werd ze genoemd. Williams, de ster van films als Thrill of a Romance (1945), Neptune's Daughter (1949) en Million Dollar Mermaid (1952), belichaamde perfectie onder water, hoe lastig het haar ook gemaakt werd. Want dat gebeurde in die grootse technicolorfilms, met fonteinen, rook, vlammen, kostuums met vijftigduizend pailletjes of een dozijn synchroonzwemmers. Maar Williams bleef altijd lachen, hield oneindig lang haar adem in, haar make-up liep nooit uit en haar kapsel stortte nooit in. Die eerste twee maakten haar een fenomeen, de laatste twee waren te danken aan vaseline, verklapte ze ooit.


Haar Hollywoodcarrière was een 'troostprijs', vond ze zelf. De eerste ambitie van de zwemster was olympisch goud winnen bij de Spelen van 1940. Maar toen die door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog afgelast werden, sloot zij zich aan bij Billy Rose's Aquacade, een door de Verenigde Staten reizende muziek-, dans- en zwemshow. Daar werd zij ontdekt door de medewerkers van de MGM-studio, waarvoor ze uiteindelijk zo'n 25 films zou maken.


Hoewel Williams naar eigen zeggen niet kon acteren, zingen en dansen, waren ze zo van haar onder de indruk dat ze een genre voor haar bedachten dat anders nooit had bestaan: de aquamusical. Precies het soort spektakel dat het publiek weer de bioscopen in moest trekken; een geduchte concurrent voor de schaats-musicals die de studio 20th Century Fox om een andere sporter had gebouwd - Sonja Henie.


Gebroken nek

Dus bouwde MGM voor 250 duizend dollar ín een studio een zwembad met ramen, gekleurde fonteinen en hydraulische liften. In de tien jaar dat het genre populair was, zwom Williams er zo'n 2.000 kilometer in. Met gevaar voor eigen gezondheid: ze scheurde zeven keer haar trommelvliezen, kwam een keer vast te zitten in een schelp en brak haar nek door een duik van een hoge toren tijdens de opnamen van haar grootste succesfilm Million Dollar Mermaid.


Williams was een van de best betaalde Hollywoodsterren van de jaren veertig en vijftig. Ze heeft onmiskenbaar invloed gehad op de groeiende populariteit van het (schoon)zwemmen - en van het badpak. 'Esther Williams heeft meer gedaan voor het badpak dan John Wayne voor de cowboyhoed, Tom Mix voor het paard, Errol Flynn voor het zwaard, Ronald Colman voor de helm of Cary Grant voor de smoking', schreef een columnist van de Los Angeles Times in 1984.


Zodra Williams niet in zwempak verscheen, waren de films minder succesvol. Dus toen de watermusical aan populariteit verloor, kreeg ze niet de dramatische rollen die ze ambieerde. 'Het enige wat MGM voor me heeft gedaan, is mijn tegenspeler en het zwembadwater verwisselen', zei ze ooit. Haar derde echtgenoot, acteur Fernando Lamas, verbood haar te acteren, waardoor ze halverwege de jaren zestig uit de schijnwerpers verdween.


Het water bleef wel haar betrouwbaarste broodheer. Na haar filmcarrière verbond ze haar naam aan een zwembadmerk. In 1984 was ze commentator bij de Olympische Spelen waar tot haar grote vreugde synchroonzwemmen eindelijk als olympische sport werd erkend. Ook schreef ze de autobiografie The Million Dollar Mermaid vol sappige details over haar carrière, collega's en liefdesleven. En ze maakte zich populair bij latere generaties vrouwen met haar geraffineerd afkledende retro badpakkenlijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden