Stenders' rondgang door hilarisch Hilversum

De loopbaan van diskjockey Rob Stenders is een hilarische rondgang langs heel veel verschillende radiozenders. Hij schrijft erover in een boek dat iets onthult over de gebrekkige omgangsvormen in Hilversum.

Nog geen 10 jaar oud stond hij, midden jaren zeventig, op zaterdagmiddag eindeloos te goochelen met twee cassettedecks. Had Lex Harding op de radio net de hele Top-40 afgewerkt, deed Rob Stenders het thuis in Oisterwijk nog eens he-le-maal over. ‘Harding draaide de plaatjes van nummer 40 naar nummer 1. Dat vond ik zo suf. Ik deed het altijd andersom. Veel beter. Stond ik daar in de kamer, zonder microfoon, die bandjes aan elkaar te praten en de jingles na te doen.’

Reputatie
Dertig jaar later heeft Stenders’ reputatie als diskjockey veel weg van die van Harding destijds: vakkundig, inventief, onaantastbaar. Maar voor alles is hij een bevlogen radiogek die het geen enkele moeite kost het ‘jongetjesgevoel’ naar boven te halen dat hem bekroop bij het luisteren naar de toenmalige popzender Hilversum 3.

Op het programmamodel van toen, waarbij elke omroep zijn vaste uitzenddag had, is naderhand nog heel wat afgescholden: verkwisting van belastingcenten; zelfbevrediging van zendgemachtigden; een belediging voor de luisteraar. Maar net als veel generatiegenoten kan Stenders de programma’s nog precies opdreunen, van maandagochtend vroeg tot zondagavond laat. ‘Kun je nagaan hoe sterk de band met het publiek was.’

Rob Stenders
1965 -geboren op 18 april in Oisterwijk
1984 -wordt diskjockey bij de VARA, aanvankelijk in de nacht, later ook overdag (voor onder meer de alternatieve hitparade Verrukkelijke Vijftien)
1987 -stapt over naar Veronica; presenteert onder meer Stenders & Van Inkel en Countdown TV
1991 -vertrekt bij Veronica; werkt kortstondig bij Power FM
1992 -werkt tussendoor bij de AKN (VroegeRobstaan), keert terug bij Veronica (Oh wat een nacht; D’Rob of d’ronder)
1995 -medeoprichter en programmaleider alternatieve popzender Kink FM
1996 - vertrekt bij Kink FM
1997 - komt terug bij de VARA
2000 - volgt op 3FM Edwin Evers op met Stenders Vroeg; wordt onderscheiden met de Zilveren Reissmicrofoon
2004 -stapt over naar Yorin FM
2005 -richt internetzender KXradio op; krijgt voor zijn radiowerk de Marconi Award
2006 -vertrekt bij Yorin FM na overname door SBS
2007 -krijgt tv-programma bij Tien (Stenders LateVermaak); keert terug bij 3FM (Stenders EetVermaak)
2008 -boek: Stenders LeesVermaak
]]>

Door de opkomst van commerciële radiozenders is daar sinds de vroege jaren negentig verandering in gekomen. Stenders heeft het van nabij kunnen ondervinden: nadat hij in 1984 als dj begonnen was bij de VARA, verkende hij alle uithoeken van het radiobestel. Via Veronica belandde hij bij Power FM, Kink FM en Yorin, tussendoor steeds weer terugkerend bij oude werkgevers – de opsomming is niet eens volledig.

Nest
Vorig jaar landde hij, 41 jaar oud, weer op het veilige nest van de VARA, waar hij van maandag tot en met donderdag tussen 12 en 2 Stenders Eetvermaak presenteert op 3FM. Tegelijkertijd staat hij aan het roer van KXradio, zijn geesteskind, een uitsluitend digitaal te beluisteren zender die plaats biedt aan dj’s en popprogramma’s die elders buiten de boot vallen.

In een vorige maand verschenen boek, Stenders Leesvermaak, beschrijft hij zijn rondgang door hilarisch Hilversum. Hij is de eerste om te onderkennen ‘dat we het hier niet over wereldliteratuur hebben’, maar hij is een goede verteller, en wie zich thuis voelt in het landschap van de popradio, moet het gelezen hebben.

Dat zich onlangs iemand heeft gemeld die het wel wil verfilmen, is net zo toevallig als de verschijning van het boek zelf – een uitvloeisel van het plan om voor de uitgever een grappig bedoeld Amerikaans boekje voor de Nederlandse markt te bewerken. Dat ging niet door. ‘Maar ze moesten zo lachen om de verhalen die ik vertelde over de ondergang van Yorin FM, waar ik toen werkte, dat ze zeiden: kun je dat niet opschrijven? Toen ik daar eenmaal aan was begonnen, heb ik de rest van mijn carrière er ook maar even bij gepakt.’

Daarin wordt de rode draad gevormd door Stenders’ struikelpartijen van de ene naar de andere broodheer. Hij brengt het er niet altijd even elegant vanaf; als het hem te veel wordt, blijft hij thuis in bed liggen en trekt hij de dekens over zijn hoofd. ‘Ik was angstig en verlegen’, zegt hij nu, ‘en ik had bij vlagen last van straatvrees. Als de microfoon open stond, was ik die zelfverzekerde diskjockey die met alles en iedereen de kachel aanmaakte. Maar als de uitzending was afgelopen, liep de ballon volledig leeg.’

Luidruchtig
Vooral bij Veronica, ‘een luidruchtig cluppie’, werd daar niet veel van begrepen. ‘Als er weer eens een feestje was, dook ik onder. Die straatvrees van mij, daar hadden ze helemaal niks mee. Dat was waarschijnlijk een truc om meisjes te versieren. Ja, zo kun je het natuurlijk ook proberen, zei mijn collega Erik de Zwart letterlijk tegen me.’

Kreeg hij vanwege zijn als recalcitrant ervaren gedrag weer eens een boze memo van Lex Harding, die bij Veronica zijn baas was, dan las hij dat briefje gewoon hardop voor, live in de uitzending. ‘Dat vond ik een onderdeel van de eerlijkheid die ik altijd meenam naar de radio. Als ik een rotbui had, mocht de luisteraar dat best weten.’

Toch is Stenders door deze en gene radiodirecteur altijd mild behandeld. ‘Het is wonderbaarlijk’, zegt hij, ‘dat ik nog steeds werk heb in deze branche.’ Maar wellevendheid is er geen schering en inslag; tussen de regels door wordt in zijn boek ook pijnlijk veel duidelijk over de Hilversumse omgangsvormen.

Transfer
Rond de eeuwwisseling nam het gepluk en getrek aan diskjockeys groteske vormen aan toen Edwin Evers, groot geworden met zijn programma in de vroege ochtend op 3FM, voor veel geld verhuisde naar Radio 538. Dankzij die transfer bleek ten overvloede dat een dj allang geen simpele platendraaier meer was, maar een persoonlijkheid die een miljoenenpubliek aan zich kon binden.

Stenders wil ‘Het Gebouw’ terug
Rob Stenders heeft zijn zinnen gezet op de heroprichting van Het Gebouw, het legendarische ‘totaalprogramma’ van de VPRO-radio dat tussen 1984 en 1993 elke vrijdag werd uitgezonden. Als zich geen andere gegadigden melden, wil de radiomaker het programma uitzenden op zijn eigen digitale zender KXradio.
‘Binnen een jaar gaat het ervan komen’, zegt Stenders. ‘Ik zal het niet zo mooi en hoogdravend kunnen doen als de VPRO destijds, maar het concept is altijd in mijn hoofd blijven zitten.’
In het programma, dat zich over de ochtend en de middag uitstrekte, werd de luisteraar door de ruimten van een – goeddeels fictief – gebouw mee gesleurd langs interviews, reportages, actualiteiten en komische intermezzo’s. Het bevatte onderdelen als Het marathongesprek en Standplaats,die later een zelfstandige plek in de radioprogrammering zouden vinden. Ook het satirische tv-programma Jiskefet was in wezen een voortzetting van Borat, een element uit Het Gebouw.
Stenders roemt de verbeeldingskracht ervan. ‘Ik zat als luisteraar zó op die derde verdieping van dat VPRO-gebouw. Ik ging er, in mijn fantasie, helemaal in mee. Na de opheffing ben ik er in mijn achterhoofd altijd mee bezig gebleven.’
Onder invloed van de zogeheten zenderkleuring zette de VPRO in 1993 een punt achter het programma. De meeste direct betrokkenen vonden de formule sleets geworden; het programma moest in zijn laatste fase bovendien uitgesmeerd worden over twee verschillende zenders. ‘Van het oorspronkelijke skelet was al niet veel meer over’, zei toenmalig VPRO-radiodirecteur Jan Haasbroek bij de slotuitzending.
]]>

Stenders dacht in 2004 zijn deel van de taart te krijgen door te verkassen van 3FM naar Yorin. De waanzinnigste passages in zijn boek gaan over de tien minuten waarin hij besluit die overstap te wagen, een manoeuvre waarmee hij zijn jongere collega Giel Beelen dupeert. In het vervolg blijkt dat Stenders er niet gelukkig van wordt, en ook niet rijk. ‘Die ene keer dat ik me door het geld heb laten vangen, is meteen afgestraft.’

Sinds hij vorig jaar terugkeerde bij 3FM, waar het harnas van verplichte nummertjes minder knellend aanwezig is, gaat het hem in alle opzichten voor de wind. Zijn programma tussen de middag is in zekere zin de dobber waarop hij drijft, ‘maar ik heb in mijn hoofd ook nog een enorme bak muziekgeschiedenis zitten waar ik bij deze zender helemaal niets mee kan’.

Adresje
Daar heeft hij tegenwoordig ‘een ander adresje’ voor, KXradio, waar hij zijn liefde kwijt kan voor de wat oudere popmuziek én voor nieuwe nummers die niet altijd even makkelijk in het gehoor liggen. Op KX moet alles kunnen. ‘Popradio is al niet zo’n heel brede discipline; als je het dan muzikaal inkapselt, zoals een station moet doen dat zich op een groot publiek richt, blijft er niet veel meer over. Bij KX wil ik alle interessante diskjockeys hebben die ik ken, en die moeten draaien waar ze zin in hebben.’

Daarin schuilt voorlopig het enige bestaansrecht, beseft hij, want het aantal luisteraars (‘iets van 25 duizend per dag, geloof ik’) houdt vooralsnog niet over. Dat KX steeds vaker opduikt in het digitale aanbod van kabelexploitanten is prachtig, ‘maar uiteindelijk moet je natuurlijk gewoon op de autoradio te horen zijn’. Het wachten is op een ‘stroomversnellinkje in de distributie’, een betere techniek – of een tovenaar die hem een etherfrequentie verschaft. ‘Want we moeten er straks wel met een paar man van kunnen vreten.’

Maar veel en veel belangrijker dan het geld is de formule van KXradio, die hem gelukzalige momenten bezorgt die raken aan dat opgetogen jongetjesgevoel (‘meisjes interesseert het geen moer wat de nieuwe Alarmschijf is’). Die aangename spanning, toen hij als puber zijn eigen piratenzenders bestierde en nog weleens, met apparatuur en al, werd opgebracht door de politie, die deed ‘alsof je de halve buurt vermoord had’.

Het heeft hem nergens van weerhouden. ‘Tuurlijk niet. Zenden moest ik.’

Rob Stenders: Leesvermaak. Tirion, euro 12,95.
Stenders Eetvermaak, ma t/m do, 12-14 uur, 3FM.
www.kxradio.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden