Stemming over Cypriotisch noodplan uitgesteld tot morgen

Het parlement van Cyprus zou vandaag stemmen over het noodplan, maar het ziet er naar uit dat die stemming is uitgesteld tot morgen. Ondertussen wordt in Cyprus een nieuw plan opgesteld.

De Cypriotische Nicos Anastasiades arriveert bij het parlement Beeld reuters
De Cypriotische Nicos Anastasiades arriveert bij het parlementBeeld reuters

In Cyprus is met ontzetting gereageerd op het besluit om spaarders mee te laten betalen aan het financiële reddingsplan. In het eilandstaatje ontstond afgelopen weekend een bankenrun.

De Europese Commissie betuigde maandagmogen steun aan de president en de bevolking van Cyprus bij de pogingen de financiële stabiliteit in het euroland te herstellen. Het reageerde daarbij op het akkoord over 10 miljard internationale noodsteun aan Cyprus, dat zaterdagochtend was overeengekomen.

In de loop van de middag werd bekend dat de stemming over het Europese reddingsplan naar dinsdag is verschoven.

Banken blijven mogelijk nog tot vrijdag dicht om te voorkomen dat mensen massaal hun spaargeld opnemen.

Woordvoerder Christos Stylianides heeft een verklaring uitgegeven waarin hij ontkent dat de Cypriotische regering eerder beloftes heeft gedaan om accounts tot 100.000 euro vrij te stellen van de eenmalige heffing.

De Cypriotische tv vernam dat de heffing voor spaartegoeden tot 100.000 euro zou teruggebracht worden van 6,75 naar 3 procent.

De rustigere stemming op de financiële markten weerspiegelt het voorzichtige optimisme dat Cyprus in staat is de spaardersheffing zo te hervormen dat het minder pijnlijk zal zijn voor de kleine aandeelhouders.

undefined

Het staat de Cypriotische regering vrij de aangekondigde belasting op spaargeld anders te verdelen, zolang het streefbedrag van 5,8 miljard euro maar wordt gehaald. Dat heeft bestuurder Jörg Asmussen van de Europese Centrale Bank (ECB) vandaag gezegd in Berlijn.

Asmussen zei dat de omstreden spaartaks niet uit de koker van de ECB komt, maar in Brussel tot stand is gekomen. Hij voegde eraan toe dat de maatregelen met betrekking tot Cyprus niet in andere landen zullen worden toegepast en wees daarbij op de 'unieke structuur' van de Cypriotische bankensector.

Jörg Asmussen Beeld reuters
Jörg AsmussenBeeld reuters

De Europese Commissie heeft maandag haar steun betuigd aan de president en de bevolking van Cyprus bij de pogingen de financiële stabiliteit in het euroland te herstellen. Het dagelijks bestuur van de EU reageerde daarmee op het akkoord over 10 miljard internationale noodsteun aan Cyprus, dat zaterdagochtend was overeengekomen.

In tegenstelling tot eerdere hulppaketten voor noodlijdende eurolanden zullen deze keer ook spaarders een steentje moeten bijdragen door een heffing op hun tegoeden bij banken. Een woordvoerder van de Europese Commissie weigerde daar echter verder op in te gaan. Brussel wil pas meer commentaar geven als de Cyprioten hebben ingestemd met het reddingsprogramma.

Een Cyprioot rijdt in zijn auto in Nicosia Beeld afp
Een Cyprioot rijdt in zijn auto in NicosiaBeeld afp

Wat betekent de crisis in Cyprus voor de rest van de eurozone en wat gebeurt er als het noodplan niet wordt uitgevoerd? Volkskrant-correspondent Marc Peeperkorn beantwoordt zes cruciale vragen.

Het lijkt nu officieel: de stemming in het parlement is uitgesteld tot dinsdag. De publieke omroep meldt het, en ook een parlementariër heeft het nu gezegd. Er is meer tijd nodig voor de onderhandelingen over de noodsteun en de vraag in hoeverre de spaarders moeten gaan meebetalen.

Dit meldt het ANP over de uitgestelde stemming van vandaag:

De banken in Cyprus blijven volgens de plaatselijke televisieomroep dinsdag dicht. Een officieel besluit hierover wordt maandag genomen. Het parlement stemt maandag over het reddingsplan voor het onder schulden gebukt gaande Cyprus.

De maatregel moet voorkomen dat de besluitvorming in het parlement ertoe leidt dat rekeninghouders banken bestormen om hun tegoeden op te eisen. Mogelijk blijven de banken dan nog langer gesloten. De centrale bank heeft al opdracht gegeven het geld op rekeningen 'te bevriezen'. Maandag is een grieks-orthodoxe feest- en vakantiedag in Cyprus.

Op het vliegveld van Larnaka zijn volgens waarnemers al verscheidene privévliegtuigen geland uit Rusland en Oekraïne. Mogelijk gaat het om rijke ondernemers die geld willen weghalen van Cypriotische rekeningen.

Rusland heeft miljarden in Cyprus gestald bij Cypriotische banken, offshore-bedrijven en Russische banken gevestigd in Cyprus. Volgens een schatting van de krant Financial Times herbergt Cyprus 5 tot 6 procent van al het krediet dat Russische banken hebben uitstaan.

Een vrouw probeert te pinnen op Cyprus Beeld epa
Een vrouw probeert te pinnen op CyprusBeeld epa

Volgens de Russische minister van Financiën Siluanov is er geen overleg geweest tussen de EU en Rusland over het noodpakket voor Cyprus. Moskou zal volgens hem overwegen de leningen die het nu heeft uitsaan aan het eiland te herstructureren in lijn met de afspraken die de eurolanden met Cyprus hebben gemaakt.

De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schaüble heeft vanmorgen gezegd dat het opleggen van een heffing aan spaarders met minder dan 100.000 euro geen Duits voorstel was.

Met het schuiven van de heffingen - dat grote spaarders meer gaan betalen - zou hij dan ook geen enkel probleem hebben, zei hij. Het lijkt erop dat dat inderdaad is, waar het vandaag over gaat in Nicosia, de hoofdstad van Cyprus.

Wolfgang Schauble Beeld ap
Wolfgang SchaubleBeeld ap

De Cypriotische nieuwszender 24h meldt nu dat de stemming in het parlement is uitgesteld tot morgen en dat de banken wellicht tot vrijdag dichtblijven om te voorkomen dat mensen massaal al hun spaargeld opnemen. In nieuwe onderhandelingsplannen zou er bovendien sprake van zijn dat al het spaargeld tot 20.000 euro onaangeroerd zou blijven.

De stemming in het Cypriotische parlement wordt wellicht weer uitgesteld. Dat meldt een nieuwszender op het eiland.

De vraag waar het nu om draait is hoe Cyprus 7,5 miljard euro bijdraagt aan de eigen redding. Het eiland heeft in totaal 17,5 miljard euro nodig, 10 miljard komt van de andere eurolanden.

Die 7,5 miljard wordt voor een groot deel bij de spaarders weggehaald. Nu gaat het om de verhoudingen. Het nieuwste plan dat voorligt spreekt van een heffing van 3 procent tot aan 100.000 euro, en 12,5 procent daarboven.

De 'supercommissaris' Olli Rehn heeft al gezegd akkoord te kunnen gaan met andere verhoudingen, mits het eindbedrag dat wordt opgehaald maar hetzelfde is.

Olli Rhen Beeld reuters
Olli RhenBeeld reuters

Nederlandse banken hebben voor in totaal een kleine 2 miljard euro aan vorderingen uitstaan op het noodlijdende Cyprus. Daarmee zijn alleen de vorderingen op Malta (555 miljoen euro) nog kleiner binnen Europa. Dat blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB).

De vorderingen op Cyprus zijn een schijntje vergeleken met de posities in bijvoorbeeld Duitsland (141 miljard euro), het Verenigd Koninkrijk (100 miljard euro) en België (91 miljard euro).

Het totale bedrag dat de Nederlandse financiële sector in Griekenland heeft uitstaan bedraagt ook ongeveer 2 miljard euro. Banken hebben de laatste jaren al miljarden afgeschreven op hun vorderingen op Griekenland, waarvan de economie en banken nauw verweven zijn met die van Cyprus.

De Cypriotische minister van Financiën, Michalis Sarris, heeft zijn bezoek aan Moskou uitgesteld. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gemeld dat Sarris door de buitengewone omstandigheden rond het Europese reddingsplan voor Cyprus niet maandag maar woensdag pas op bezoek komt.

Sarris gaat naar Moskou om te praten over meer Russisch krediet dan de 2,5 miljard dollar (19,25 miljard euro) die het in 2011 verleend kreeg. Rusland heeft veel belang bij Cyprus omdat Russische banken en bedrijven er naar schatting meer dan 14 miljard euro hebben gestald.

Michael Sarris Beeld reuters
Michael SarrisBeeld reuters

Voor in de agenda: de zitting van het Cypriotische parlement zou om 15 uur Nederlandse tijd moeten beginnen, de stemming zou om 17 uur Nederlandse tijd moeten plaatsvinden.

Het is voor het eerst sinds het uitbreken van de schuldencrisis dat spaarders moeten meebetalen aan de redding van hun land. Maar is dat verstandig? De Volkskrant deed een rondvraag, hoogleraar economie aan de universiteit van Oxford Rick van der Ploeg kwam met het meest expliciete antwoord:

'Het is niet zo raar om de spaarder mee te laten betalen. Als het je niet lukt landen via hun overheden financieel in het gareel te krijgen, dan zal je het via de markt moeten doen.'

en:

'Cyprus is geen systeemland en het is zo corrupt als de pest. Bovendien zit het er vol rijke Russen die het eiland gebruiken om belasting te ontwijken. De Europese leiders voelen zich ongemakkelijk bij het redden van zo'n land. Je kunt dus zeggen dat de Cyprioten deze maatregel een beetje over zichzelf hebben afgeroepen. Je kunt je wel afvragen wie er met deze maatregel worden geraakt. Ik vermoed dat alle rijken hun geld allang hebben weggehaald van de Cypriotische banken. En zo wordt de redding van Cyprus toch weer opgebracht door jan met de pet.'

Het reddingsplan voor Cyprus is overigens nog niet definitief. Vandaag komt het parlement bijeen om over het plan te stemmen. Volgens persbureau Reuters wordt er nog onderhandeld over de inhoud. Zo zouden de Cyprioten overwegen om de bijdrage voor kleine spaarders - tot 100.000 euro - te verlagen tot 3 procent (6,75 procent in originele plan) en dat voor de grote spaarders te verhogen tot 12,5 procent, tegen over 9,9 procent nu.

Internationaal wordt met ontzetting en ongeloof gereageerd op het besluit om spaarders bij Cypriotische banken deels te laten opdraaien voor de noodsteun aan het land. Dat blijkt uit een rondgang langs buitenlandse kranten en uit de reacties van vooraanstaande economen.

null Beeld reuters
Beeld reuters

Nog een teken dat beleggers zo hun zorgen hebben over het reddingsplan voor Cyprus. De volatiliteitsindex, die een goede graadmeter is om te zien hoe angstig beleggers zijn, steeg vanochtend met maar liefst 20 procent naar het hoogste niveau in twee weken.

De Russische president Vladimir Poetin heeft met harde woorden zijn ongenoegen geuit over het Europese reddingsplan voor Cyprus. Poetin noemde het plan 'oneerlijk, onprofessioneel en gevaarlijk', aldus zijn woordvoerder vandaag.

De Europese aandelenbeurzen zijn maandag met forse verliezen geopend. Het reddingsplan voor Cyprus zorgde voor onrust. Beleggers vrezen dat door het besluit om spaarders deels te laten opdraaien voor de noodsteun aan Cyprus de kans op een zogeheten bankrun in andere Zuid-Europese lidstaten is toegenomen.

De AEX-index in Amsterdam noteerde kort na de openingsbel 1,3 lager op 349,99 punten. De MidKap zakte 1,4 procent tot 530,60 punten. De beurzen in Frankfurt, Londen en Parijs verloren tussen 1,5 en 2,1 procent. Op de Zuid-Europese aandelemarkten waren de verliezen nog groter. Milaan zakte 2,5 procent en de hoofdindex in Madrid leverde 2,8 procent in.

Vooral de financiële aandelen stonden onder druk. In de AEX verloren ING en Aegon respectievelijk 4,2 en 2,9 procent. In de MidKap zakten Delta Lloyd en BinckBank meer dan 2 procent. In Parijs daalde de grootste Franse bank BNP Paribas 3,7 procent.

null Beeld afp
Beeld afp

In een televisietoespraak zei president Anastasiades zondag 'te blijven strijden om in de komende uren de gevolgen voor kleine spaarders te beperken'.

Tegelijk riep Anastasiades het parlement op om, ongeacht de uitkomst van de gesprekken, vandaag in te stemmen met het reddingsplan. Zonder de toegezegde 10 miljard euro aan noodleningen uit Brussel is Cyprus dinsdag failliet, aldus Anastasiades. Het land maakt zijn ergste crisis door sinds de Turkse invasie in 1974, zei hij.

Volgens het reddingsplan dat de eurogroep in de nacht van zaterdag op zondag met Cyprus overeenkwam, betalen Cypriotische spaarders een eenmalige heffing van 6,75 procent over tegoeden tot 100 duizend euro en 9,9 procent over bedragen daarboven. Het eerste tarief zou verlaagd kunnen worden tot 3,5 procent, waarbij het hogere tarief kan oplopen tot 12,5 procent, zeiden bronnen bij de onderhandelingen zondag tegen de Financial Times. President Anastasiades wil spaarders ook compenseren met aandelen in banken, die worden gedekt door toekomstige gasopbrengsten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden