Stemmen worden op 15 maart voor de zekerheid met de hand geteld

De uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen in maart worden uit voorzorg weer met de hand bij elkaar opgeteld. Dat schrijft minister Plasterk aan de Kamer. De software waarmee de Kiesraad sinds acht jaar de uitslag van de verkiezingen berekent, wordt niet meer gebruikt.

De gemeente Schiermonnikoog telt de stemmen die zijn uitgebracht in het referendum over het associatieverdrag tussen EU en Oekraïne. Beeld anp

Het kabinet komt met dit besluit nadat RTL Nieuws deze week meldde dat 'de gemiddelde iPad beter is beveiligd dan het Nederlandse verkiezingssysteem'. Hackers zouden kunnen inbreken en de uitslag beïnvloeden.

In Nederland wordt met potlood en papier gestemd en deze biljetten worden op het stembureau met de hand geteld. De uitslagen gaan naar het gemeentehuis, waar de stemmen van alle bureaus op een usb-stick worden verzameld. Deze stick gaat naar een regiopunt, waar een computer alle stemmen bij elkaar optelt. Het programma dat daarvoor wordt gebruikt, zou erg kwetsbaar zijn, zeker als de software is geïnstalleerd op verouderde computers.

Minister Plasterk vindt dat er 'geen enkele schaduw van twijfel' boven de verkiezingsuitslag mag hangen en heeft daarom besloten de software niet meer te gebruiken. 'Ik wil dat mensen op geen enkele manier kunnen denken dat er een scenario zou kunnen zijn waarin iets te hacken valt', licht hij toe. 'Bij alles wat je digitaal doet, is er wel een exotisch scenario te bedenken van beïnvloeding. Die discussie heeft de afgelopen tijd natuurlijk ook internationaal gespeeld.'

Rood potlood

Alle gemeenten worden vandaag geïnformeerd over het besluit van de minister. Later deze maand volgen er bijeenkomsten voor gemeenten om te bespreken hoe er op de verkiezingsdag nu precies moet worden gewerkt.

Vanwege de kwetsbaarheid van het systeem werd al in 2007 besloten niet langer elektronisch te stemmen en sindsdien ligt er weer een rood potlood in de stemhokjes. Vorige week verzekerde Plasterk de Tweede Kamer nog dat het stemproces op geen enkele manier gevaar loopt. 'Het stemmen door de kiezer en tellen van de stemmen die door de kiezer worden uitgebracht gebeurt sinds 2007 weer helemaal handmatig.'

Wat betreft Kees Verhoeven (D66) had de minister veel eerder maatregelen moeten treffen. 'De verkiezingen zijn al over zes weken en de minister ziet nu pas dat de software niet veilig is.' Volgens het Kamerlid raakt dit 'de kern van onze democratie'. 'Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat het aantal stemmen dat een partij haalt klopt.'

Minister Plasterk Beeld anp

Uitslag niet later

Minister Plasterk benadrukt dat het kabinet al eerder heeft gezegd dat andere landen baat kunnen hebben bij beïnvloeding van de politiek en de publieke opinie in Nederland, en dat zij ook de middelen hebben om dit te doen.

Om die reden heeft de Kiesraad opdracht gegeven om te onderzoeken wat de kwetsbaarheden zijn. De minister wil de uitslag hiervan niet afwachten omdat dit er alleen maar toe zou leiden dat 'de publicaties over de betrouwbaarheid blijven aanhouden, met als risico dat het vertrouwen in de uitslag erodeert'.

Op de avond zelf zal de uitslag niet later komen, omdat in stembureaus altijd al handmatig werd geteld. Die uitslag kan worden doorgebeld. Voor de Kiesraad is de nieuwe procedure in de dagen daarna wel meer werk.

De Kiesraad sluit niet uit dat de definitieve uitslag later kan komen dan de wettelijke termijn van vijf dagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.