Stemmen tegen Obama

De Republikeinen mobiliseren kiezers tegen het ‘socialisme' van president Obama. Als ze Virginia én New Jersey winnen, is dat een flinke opsteker.

Van onze correspondent Philippe Remarque

Echt warm krijgt gouverneurskandidaat Bob McDonnell zijn Republikeinse aanhangers met een aanval op president Obama. ‘Deze verkiezingen gaan over hoe we de economie weer draaiende krijgen’, zegt hij.

‘Sommigen vinden dat dat moet met meer overheid en grote regeringsprogramma’s’. ‘Booeee!’ roept de zaal. ‘Wij vinden dat dat alleen kan door vrij ondernemen. Meer kansen voor mensen in een vrije markt om hun door God gegeven talenten in te zetten en de Amerikaanse droom na te streven.’ Het publiek juicht, de borden met ‘Veteranen voor McDonnell’ en ‘Bob’s 4 jobs’ gaan de lucht in.

Dit is Virginia, een van de twee staten waar dinsdag een gouverneur wordt gekozen. Ook al zijn dit zogeheten off-year-verkiezingen, het is de eerste Amerikaanse stembusgang sinds Barack Obama een jaar geleden tot president werd gekozen. Dus geldt de uitslag toch een beetje als barometer.

Die staat in Virginia niet gunstig voor de president. In 2008 voltrok zich hier nog een Democratisch wonder. Voor het eerst sinds 1964 ging de staat (met een kleine marge) naar de Democratische presidentskandidaat.

Maar Obama trok onafhankelijke kiezers en kreeg veel zwarten en Latino’s naar de stembus die zelden opkomen. De weinig bekende Democratische gouverneurskandidaat, Creigh Deeds, kan dat kunststukje niet herhalen. Bob McDonnell heeft in alle peilingen een grote voorsprong.

‘Dit is een referendum over Obama’, zegt Scott Lingamfelter, Republikeins parlementslid in Virginia. ‘Bob McDonnell geeft stem aan de mensen die bezorgd zijn over hun vrijheid en de enorme schulden. De regering is veel te ver naar links doorgeslagen.’ Volgens hem heeft Obama zijn mandaat verkeerd geïnterpreteerd. ‘Hij won alleen omdat de mensen genoeg hadden van George W. Bush.’

Tito Munoz, die een bouwbedrijf heeft, zegt dat zijn mede-Latino’s teleurgesteld zijn in Obama. ‘Zijn belofte van nieuwe banen was vals. Hij wil kleine bedrijven alleen maar belastingen opleggen’.

Het is volgens deskundigen onduidelijk hoeveel deze lokale campagne daadwerkelijk over Obama zegt. Creigh Deeds probeerde Bob McDonnell neer te zetten als een rabiate conservatief, met spotjes over McDonnells eindscriptie, waarin deze twintig jaar geleden pleitte tegen werkende vrouwen.

McDonnell, inderdaad afgestudeerd aan de universiteit van Pat Robertson, wist dit makkelijk te pareren. ‘In werkelijkheid is mijn vader een fatsoenlijk man’, zegt zijn dochter Jeanine in Bristow, en vertelt hoe hij haar carrière altijd heeft gesteund.

McDonnell spreekt vooral over banen en files, praktische zorgen die de kiezers het meest interesseren. ‘Go, Bob, go!’, wordt hij in het winkelcentrum uitgeluid.

Toch is het een veeg teken voor Obama dat Deeds aanvankelijk afstand van hem hield, uit angst dat Obamahaat besmettelijk is. De hoop van het Witte Huis is dan ook gericht op New Jersey. Daar wil de Democratische gouverneur Corzine herkozen worden.

Bijster populair is Corzine niet, maar de ex-bestuurder van Goldman Sachs heeft diepe zakken. Hij en zijn opponent Chris Christie storten een barrage aan negatieve tv-spotjes over de kiezers uit.

Anders dan Deeds gebruikt Corzine Obama in ieder tv-spotje en toespraak. Op zijn beurt voert Obama enthousiast campagne voor Corzine. Zondag, bij een toespraak in Newark, haalde de president het ‘Yes, we can!’ weer van stal.

‘Dit is het moeilijkste stuk’, gaf Obama toe. ‘Dit is het moment waarop het niet zo sexy en flitsend meer is. Nu komt het aan op regeren en moeten we harde keuzes maken.’ Hij riep zijn aanhangers op vol te houden en campagne te voeren voor Corzine. ‘Ons werk is nog niet klaar. We komen net uit het dal’, zei Obama.

In de laatste peilingen gaan Corzine en Christie gelijk op. Als zelfs New Jersey Republikeins wordt, krijgt de oppositie een flinke opsteker. De rechtse Democraten in het Congres, die in 2010 voor een moeilijke herverkiezingscampagne staan, zullen nog sterker aarzelen of ze voor de omstreden hervormingen van Obama stemmen.

‘Het socialisme waar Obama in gelooft, dat willen de Amerikanen niet’, zegt een vrouw in het publiek bij Bob McDonnell. ‘Je hoort het overal, in de supermarkt, op school en bij de dokter. De mensen zijn woedend over zijn plannen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden