Stemmen ronselen in het stadion

Drie musea strijden om de Museumprijs. Een vakjury nomineert, maar het publiek heeft de beslissende stem. De winnaar krijgt morgen 100.000 euro van de BankGiro Loterij.

Amsterdam Zullen het de supporters van FC Zwolle zijn, die museum De Fundatie aan de Museumprijs hebben geholpen? Of hebben die van Sparta voor het Stedelijk Museum Schiedam de buit binnengesleept? Of zijn het toch de suppoosten van museum Boijmans Van Beuningen met hun 'Stem op mij'-buttons, die de prijs van 100 duizend euro hebben weten te bemachtigen?


Voor de drie musea rest tot dinsdagochtend niets anders dan nagelbijten. Afgelopen nacht om twaalf uur sloot de website waar het publiek kon stemmen. Ook sms'en was vanaf dat moment niet meer mogelijk. Vandaag wordt er geteld bij de BankGiro Loterij, die de prijs samen met het Prins Bernhard Cultuurfonds uitreikt.


Directeur Ralph Keuning van het Zwolse museum De Fundatie geniet nog van het beeld van de duizenden supporters van FC Zwolle die afgelopen dinsdag na een oproep van de speaker hun mobieltje pakten en 'Fundatie' sms'ten naar de BankGiro Loterij. 'Dit spelletje vinden we leuk', zegt Keuning. 'Ik vraag me af of er nog leven is na de Museumprijs. Zo hard hebben we geworven de afgelopen maanden.'


De Museumprijs wordt toegekend aan musea die vernieuwende activiteiten hebben bedacht om een zo groot mogelijk publiek te bereiken. Dit jaar is dat in de categorie beeldende kunst, vorig jaar werden geschiedenismusea genomineerd. Toen won het Nederlands Openluchtmuseum met 15 duizend van de ruim 52 duizend stemmen.


Tot vier jaar geleden was de Museumprijs een juryprijs, sindsdien kiest het publiek een van de door een vakjury genomineerde deelnemers. Het roept de vraag op welk museum eigenlijk wint. Dat met de beste activiteiten, of dat met de beste campagne?


'Bij deze prijs wilden we het publiek letterlijk een stem geven', zegt woordvoerder Jeroen Gerlag. 'Het is een wedstrijd tussen de musea, die daarmee worden gestimuleerd hun achterban en omgeving in te schakelen. Maar dat ze uit twintig musea zijn gekozen door de vakjury, maakt deze drie al tot winnaars.'


Ook zakelijk directeur Erik van Ginkel van museum Boijmans heeft plezier in het wedstrijdelement. 'Scoren klinkt een beetje plat, maar we hebben er wel heel hard ons best voor gedaan.' Boijmans kreeg een viral e-mailcampagne cadeau van de huisontwerpers van Thonik. Alle relaties ontvingen een gepersonaliseerde mail van directeur Sjarel Ex - waarbij de naam van de geadresseerde oplicht in vuurwerkletters -, die weer aan bekenden kon worden doorgestuurd. Op de zalen liepen de suppoosten met 'Stem op mij'-buttons.


'Musea zijn dat niet gewend, zo'n Idolsachtige aanpak', zegt Van Ginkel. 'Ook dit is een manier, naast Boijmans TV, om meer mensen te bereiken dan alleen het gebruikelijke NRC en Volkskrant-publiek.' Keuning kreeg kritische opmerkingen uit de museumwereld, omdat hij stemmen ronselde bij groepen die misschien nog nooit in het museum zijn geweest. 'Maar zo bereiken we nieuw publiek, dat ik hier straks ook wil zien.'


Dat is ook een van de redenen dat de Museumprijs een publieke verkiezing is geworden, zegt woordvoerder Gerlag van de BankGiro Loterij. 'De prijs, die we hebben opgezet in samenwerking met de Nederlandse Museumvereniging, komt onder de aandacht van meer mensen dan alleen de bezoekers. Dat betekent ook meer aandacht voor musea in het algemeen.'


De prijs is ook een marketinginstrument voor de BankGiro Loterij zelf. Wie heeft gestemd, krijgt een oproep om mee te doen aan de loterij. Logisch, vindt Gerlag. 'We geven 60 miljoen per jaar aan kunst en cultuur. Wie bij ons meespeelt, helpt daaraan mee.'


Bij het onder de aandacht brengen van de prijs mikte de BankGiro Loterij op een atypisch publiek. Presentator Ron Brandsteder, die iedere maand voor de loterij de 'Ton van Ron' uitreikt, werd ingeschakeld om alle drie de musea te bezoeken. De filmpjes daarvan werden uitgezonden in het televisieprogramma Koffietijd. Gerlag: 'We wilden iemand die niet uit het vakgebied komt, en die laagdrempelig en neutraal kon vertellen over de prijs.'


Het Stedelijk Museum in Schiedam ging langs bij plaatselijke en regionale media, bij FC Sparta, wierf stemmen bij theatervoorstellingen, en zette promotieteams in, onder andere op de Affordable Art Fair in Amsterdam. De burgemeester riep Schiedammers op te stemmen, middenstanders boden hun hulp aan, vertelt adjunct-directeur Nicole Theeuwes. 'De deelname versterkt onze binding met de stad.'


Dat de meeste stemmen tijdens het museumbezoek worden uitgebracht, en dat Boijmans als grootste museum daardoor in het voordeel is, deert Theeuwes niet. 'We staren ons ook niet blind op het geld. Dat we genomineerd zijn, is al fantastisch.'


Volgens Van Ginkel kan Boijmans het geld erg goed gebruiken. 'Heel veel van ons budget gaat op aan vaste lasten, hier kunnen we veel mee doen. Dat beseffen we in deze tijd van dreigende bezuinigingen heel goed.' Fundatiedirecteur Keuning hoopt dat David, zijn museum, van Goliath Boijmans gaat winnen. 'Dan zal de overwinning des te zoeter smaken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden