Stemmen in Noord-Korea 'oefening in zinloosheid'

AMSTERDAM - Op de stembiljetten prijkt één naam. Opkomst is verplicht, tegenstemmen taboe. Morgen gaan de Noord-Koreanen naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Alleen valt er niets te kiezen.


'Een oefening in zinloosheid', noemt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker het vijfjaarlijkse ritueel waarbij 687 afgevaardigden voor de Opperste Volksvergadering worden 'gekozen'.


De kiezers krijgen per district één kandidaat voorgeschoteld die is aangewezen door het regime. Ze kunnen 'ja' of 'nee' stemmen, maar een tegenstem is - net als onthouding - riskant.


Voor iemand die zijn stem niet uitbrengt of tegenstemt dreigt het werkkamp, zegt Breuker. De stemhokjes bieden geen privacy - er is altijd iemand die op je vingers kijkt. Geen wonder dat opkomst en steunbetuigingen boven de 99 procent zullen uitkomen.


Waarom neemt een totalitaire dictatuur als Noord-Korea de moeite deze symbolische verkiezing te organiseren? Breuker: 'Het is eigenlijk een volkstelling. Het regime kan zo kijken waar iedereen verblijft en hoe het zit met de loyaliteit.'


De verkiezingen bieden de gelegenheid om de bevolking aan een grondige controle te onderwerpen. Kiesgerechtigden die niet komen opdagen, trekken de aandacht van de veiligheidsdiensten. Het kunnen arbeiders zijn die heimelijk in China werken, burgers die zonder toestemming in eigen land reizen of militairen die zijn gedeserteerd.


De opkomst leert het regime ook iets over het vermogen van lokale organen om de bevolking te mobiliseren. Buurtcomités, studentengroepen en andere organisaties moeten erop toezien dat iedereen enthousiast meedoet aan het 'democratisch' proces.


'Niet stemmen is ondenkbaar', vertelde een gevluchte Noord-Koreaan aan het persbureau AP. 'Als we onze stem niet uitbrachten, dachten we dat we als reactionaire krachten naar een kamp zouden worden gestuurd.'


Dit worden de eerste parlementsverkiezingen onder Kim Jong-un, die eind 2011 de macht overnam na het overlijden van zijn vader. Koreawatchers zijn benieuwd of Kim oude apparatsjiks vervangt door jongere aanhangers. Afgevaardigden die niet terugkeren zijn waarschijnlijk uit de gratie gevallen, nieuwkomers zijn vermoedelijk bezig met een opmars in het machtscentrum in Pyongyang.


Het parlement biedt plaats aan een divers gezelschap: van machtige partijbonzen tot gezagsgetrouwe boeren en arbeiders. Oppositie is er niet, al is Noord-Korea geen eenpartijstaat. Er zijn enkele kleine partijen die zich hebben gevoegd in het systeem dat wordt gedomineerd door de regerende Arbeiderspartij.


Op papier is de Volksvergadering het hoogste orgaan in de Democratische Volksrepubliek Korea. In de praktijk doet zij weinig meer dan beslissingen goedkeuren die zijn genomen door Kim en zijn entourage.


De opperste leider is zelf ook kandidaat voor het parlement. Hij heeft zich verkiesbaar gesteld in district 111, op de heilige berg Paekdu. Die speelt een voorname rol in de legendes van het regime - Kims vader zou op de top zijn geboren.


Toen Kim Jong-un zijn kandidatuur bekend maakte richtte hij zich via het staatspersbureau tot de bevolking: 'Ik ben zeer dankbaar voor uw uitdrukking van diep vertrouwen in mij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.