Stemcomputer maakt na negen jaar mogelijk herintrede

Na een pauze van negen jaar komt er mogelijk alsnog een eind aan het stemmen met het rode potlood. De VVD diende maandag een initiatiefwet in om het gebruik van stemcomputers weer mogelijk te maken. Fouten bij het invullen en het tellen van de stembiljetten moeten zo definitief tot het verleden gaan behoren.

Eind 2014 experimenteerden de gemeenten Spijkenisse en Bernisse aan Nissewaard al met een nieuwe stemcomputer. Beeld anp

Volgens het plan van het VVD-Kamerlid Joost Taverne moeten kiezers voortaan hun stem uitbrengen op een soort 'heel grote iPad' waarop de kandidaten van de verschillende partijen staan afgebeeld. De computer print vervolgens een stembiljet uit, dat door de kiezer zelf in een stembus moet worden gegooid. De stemmen worden aan het eind van de verkiezingsdag elektronisch geteld door weer een andere machine. Zo wordt het verkiezingsproces een stuk zorgvuldiger, aldus Taverne, die hoopt dat de computers vanaf 2018 kunnen worden ingezet.

In de Tweede Kamer heeft de PvdA haar steun voor het wetsvoorstel uitgesproken, waarmee de meerderheid al binnen is. Alleen de kosten roepen nog vragen op bij de coalitiepartner. 'Wij schrijven natuurlijk geen ongedekte cheques uit', zegt het PvdA-Kamerlid Astrid Oosenbrug. Taverne geeft toe de kosten nog niet precies te kennen. 'Daar zijn eerst meer experimenten voor nodig.' Hij realiseert zich dat de aanschaf van de computers veel geld kost. Maar op de lange termijn kan dat worden terugverdiend, denkt hij. 'Stembureaus tot laat in de nacht bemannen kost ook geld.'

Anonimiteit in gevaar

In 2006 en 2007 werden er in Nederland al eens stemcomputers ingezet. Maar bij de toenmalige Tweede Kamer- en Provinciale Statenverkiezingen bleek het signaal van de computers tot op tientallen meters afstand te kunnen worden opgevangen. Daardoor kwam de anonimiteit van de kiezer kwam in gevaar. Ook konden burgers onmogelijk controleren of de telling wel eerlijk verliep. Taverne: 'In mijn wetsvoorstel mag de stem niet worden opgeslagen op het apparaat. En bij twijfel kunnen de biljetten alsnog handmatig worden geteld.'

Voormalig hacker Rop Gonggrijp, destijds initiatiefnemer van de actiegroep 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' is er niet gerust op. 'Het is vreselijk moeilijk om verkiezingen te automatiseren. Je kunt onmogelijk zien wat er in de machine gebeurt.' Dat er wordt vastgehouden aan een papieren stembiljet, vindt hij wel een stap in de goede richting. Desondanks vreest hij hoge kosten, veiligheidsproblemen en misschien zelfs mislukte verkiezingen. 'Het wordt een circus.'

Het einde van het rode potlood? Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.