Stelling Van eten ga je dood

Elke week schrijven Amanda Kluveld en René Cuperus een reactie op een actuele stelling...

Hoogervorst koppelde ziekte aan schuld

Wie dik is, vlees eet en alcohol drinkt, maakt een grote kans op allerlei vormen van kanker, blijkt uit onderzoek. De uitkomst verbaast mij niet, maar ik vind haar wel onaangenaam. Etend en drinkend ga ik mijn dood tegemoet. Dit besef maakt dat ik de fasen van rouwverwerking doorloop die Elisabeth Kübler-Ross onderscheidde. De eerste fase, de ontkenning, heb ik gehad. Ik verkeer nu in de woedende fase. Ik ben kwaad op het rapport en alle geconstipeerde grutjesvreters die wel gezond leven.

Met terugwerkende kracht ben ik ook boos op Hans Hoogervorst die in 2005 als minister van Volksgezondheid stelde dat ongezond leven geen recht is. Hij was voor de invoering van de ‘eigen schuld dikke bult’ ziektekostenpolis die de ongezond levende burger moest afstraffen met hoge verzekeringspremies. De minister koppelde ziekte aan schuld en gezondheid aan onschuld.

Dat spreekt nog altijd aan. Zo schrijft ene zichzelf als ‘spiritueel’ aanduidende Mathilde naar aanleiding van het onderzoek over voedsel en kanker op een webforum: ‘Als vegetariër heb je geen schuld aan allerlei misstanden in de bio-industrie en heb je hopelijk ook nog eens minder kans op kanker.’ Geen schuld, geen kanker. Volgt daar uit dat schuldige, vleesetende burgers ‘hopelijk’ gestraft worden met kanker? Dat zal geen mens openlijk voor zijn rekening willen nemen. Maar dat betekent niet dat niemand het denkt.

Ziekte en dood zijn beangstigend. Er zijn mensen die daarom graag willen geloven dat iemand die sterft, dit aan zichzelf te danken heeft. Uit ‘hij at vaak biefstuk, dus ging hij dood’, volgt dan ‘ik ga niet dood, als ik mij die biefstuk ontzeg’. Kübler-Ross noemt dit marchanderen. Mooi woord. Ik moest er gisteren aan denken toen het drie jaar geleden was dat Theo van Gogh werd vermoord.

Nog geen twee weken na de moord pleitte de toenmalige minister van Justitie Piet Hein Donner voor het vaker strafrechtelijk vervolgen van godslastering. Hij zei er bij dat hij niet vond dat Van Gogh ‘te ver’ was gegaan. Die ontkenning verried dat dit nu juist precies was wat hij geloofde. Niemand wilde openlijk beweren dat de moord Van Goghs eigen schuld was. Maar dat betekent niet dat niemand het dacht.

Door deze herinnering glijd ik in het door Kübler-Ross benoemde stadium van de depressie. Neerslachtigheid doet mij vreten en zuipen. Daar ga je aan dood. Proost! Op de fase van aanvaarding en verdriet.

Amanda Kluveld

SPD-buffet met enorme kankerrisico’s

Vorig weekend kon je verzeild raken op een macabere bijeenkomst: de eerste progressieve zelfmoordparty van Europa. Lange rijen mensen hadden zich opgesteld om zich van het leven te beroven. Het waren ook nog Duitsers en dat maakte de situatie er niet beter op. Je kon het zo gek niet bedenken of het was te krijgen: zelfmoordpillen, tuigwerk voor verhanging, pistolen met 100 procent dodelijkheidsgarantie, kaarten met daarop de ideale trainspots voor suïcidale springers. De sfeer ademde een nieuw soort spiritualiteit. Wat hier gecelebreerd werd, was het recht op zelfbeschikking. Letterlijk: de mens is CEO over zijn eigen leven en wikt en beschikt over de eigen levenskwaliteit.

Waar deze doe-het-zelfmoord-bijeenkomst te vinden was? Niet in de RAI of de Jaarbeurs. Nee, het was in Hamburg, op de Bundesparteitag van de SPD. Die Duitse sociaal-democratische partij organiseerde voorafgaand aan zijn partijcongres traditiegetrouw een Internationale Presse Abend. In de raadskelder van het Stadhuis van Hamburg was een enorm buffet aangerukt voor een kleine 1000 journalisten (‘das Raubtier der Presse’), lobbyisten en internationale gasten.

Dat buffet leek wel een voedsel-tentoonstelling van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. Dat maakte deze week een rapport wereldkundig met een lijst van verboden voedsel. Precies dat voedsel stond in Hamburg uitgestald: bergen rood vlees, honderd soorten Duitse worst, allerhande vleeswaren. Natuurlijk was er bier, veel bier, dienbladen vol. En het lijkt over the top, maar het was zo: er liepen ook nog als potloodventers verklede meisjes rond die gratis sigaretten uitdeelden vanuit de panden van hun lange jassen. Zoveel als men maar wilde.

Gelet op de nu aangetoonde enorme kankerrisico’s van dit buffet, betrof het niets minder dan een exhibitie van ontaard voedsel (‘entartete Ernährung’). Als dat internationale onderzoek naar de Vreselijke Ziekte echt klopt, dan moet de Oost- en Midden-Europese keuken – van Gronau tot Moldavië – één reusachtig Tsjernobyl aan kanker aanrichtten. Met het land van bier, worst en overgewicht, Duitsland, als grootste gevarenzone. Het is onduidelijk of dit zo is.

Wel toont internationaal kankeronderzoek met een ironische omweg alsnog het gelijk aan van de politiek-correcten. Multiculturele diversiteit betekent een verrijking van onze samenleving. Sterker nog: de mediterrane keuken houdt ons in leven.

René Cuperus

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden