Stefan Collini in Cambridge

Cambridge biedt Stefan Collini, literair criticus en hoogleraar in de intellectuele geschiedenis van Groot-Brittannië, al meer dan dertig jaar inspiratie.

'Waar beter te beginnen dan bij mijn alma mater, Jesus College (Cambridge CB5 8BL). Het was 1966 toen ik als 19-jarige het platteland van Surrey, een graafschap ten zuiden van Londen, verruilde voor Cambridge waar ik geschiedenis ging studeren. Nou ja studeren, ik heb, geloof het of niet, vooral veel gesport. Jesus College 1 was daarvoor de beste plek. Het is namelijk het enige Cambridge-college dat de sportvelden binnen zijn muren heeft. Ik speelde daar om de dag rugby en voetbal, en cricket in de zomer. We hadden zelfs drie rugbyploegen. Nu is het minder. Studenten hebben minder tijd.


'Na een jaartje Yale kwam ik indertijd terug in Cambridge om mijn proefschrift te schrijven op St John's College. In die tijd bracht ik veel tijd door in de Universiteitsbibliotheek 2 (West Road, Cambridge, CB3 9DR) het hart van elke academie. Het is hier gevestigd in een monumentaal jarendertiggebouw van Giles Gilbert Scott, de architect die ook de krachtcentrale heeft ontworpen waar tegenwoordig Tate Modern in huist. Het lijkt er ook een beetje op, een massief, bakstenen gebouw met art-decoversieringen. Een kathedraal voor boeken. Het is een van de drie bibliotheken in Engeland die een wettelijk recht hebben op één exemplaar van elk boek dat verschijnt. Anders dan in vele andere academische bibliotheken kun je gewoon langs de boekenplanken lopen om naar een boek te zoeken. Dat heeft als voordeel dat je soms op boeken stuit waar je niet naar zocht, maar die wel zeer bruikbaar bleken te zijn.


'Voor inspiratie hoef je niet per se tussen de boeken of in de studeerkamer te zitten. In zijn autobiografie schreef Bertrand Russell dat hij als student ooit van de tabakswinkel naar Trinity College liep en onderweg opeens het argument tegen het Duitse idealisme van Kant en Hegel had ontrafeld. Eureka! Uit blijdschap gooide de filosoof de pijpstabak in de lucht en riep 'Grote God in Laarzen! - het ontologische argument klopt'. Dat gebeurde in Trinity Lane 3 , een nauw, donker en charmant straatje. Kijk omhoog en bewonder de schoorstenen. Op vijf minuten lopen zit een oude lievelingskroeg van me, The Eagle 4 (8 Benet St, Cambridge CB2 3QN). Daar verblijden de genetici James Watson en Francis Crick zestig jaar geleden de aanwezigen met het heuglijke nieuws dat ze het geheim van het bestaan ontdekt hadden. Anders gezegd: de dna-structuur gevonden. Uiterst Engels natuurlijk, dat zoiets in de kroeg wordt geopenbaard. Bijzonder is dat The Eagle hoort bij het nabijgelegen Corpus Christi, een van de oudste colleges in deze stad.


'Als je daar bent, moet je vooral het hofje bezoeken waar dit college halverwege de 14de eeuw is ontstaan, geheel toepasselijk Old Court 5 (Trumpington Street, Cambridge, CB2 1RH) geheten. Op de meeste plekken zou zo'n hofje allang de status van openluchtmuseum hebben, maar Old Court bezit gewoon zijn oorspronkelijke bestemming, een woon- en werkplek voor geleerden. Zoiets geeft een gevoel van eeuwigheid, wat ook geldt voor het belendende kerkje dat dateert uit Saksische tijden.


'Cambridge gaat altijd met de tijd mee. Een mooi bewijs daarvan vind ik Newnham College 6 (Sidgwick Avenue, Cambridge CB3 9DF), dat in de tweede helft van de 19de eeuw speciaal voor vrouwen is opgericht. Dat ontmoette indertijd veel weerstand, maar dankzij de filosoof Henry Sidgwick is het er toch gekomen en wel in de buurt van andere colleges. Ik geloof dat het nog steeds alleen voor vrouwen is. Het idee van gemengd studeren is relatief jong. In de tijd dat ik op Jesus studeerde waren vrouwen niet welkom.


'Wanneer je naar Newnham gaat, moet je extra letten op de gevels. Die zouden niet misstaan in Amsterdam. Graag maak ik een wandeling langs de Cam om deze over te steken bij Trinity College Bridge 7. Deze antieke brug biedt een onvergetelijk uitzicht, op de sportvelden aan de ene kant en de tijdloze collegegebouwen aan de andere. Je waant je op het platteland, maar toch ben je in de stad. Het beste van twee werelden. Groen is trouwens erg belangrijk voor de universiteiten. Kijk maar naar alle bordjes met 'Verboden op het gras' te lopen. Vooral Amerikanen vragen zich vaak af hoe het kan dat de gazons in de binnenplaatsen er zo piekfijn uitzien. Een hovenier hoorde ik daarop ooit het volgende antwoorden: 'Gewoon vijfhonderd jaar lang goed maaien.' Een verklaring die zo gek nog niet was.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden