Steenfabriek amper groot genoeg voor spektakel bij een zinloze dood

Post Mortem
Van Noël Coward door Toneelgroep Oostpool, regie Joeri Vos. Oude Steenfabriek, Arnhem, 19/9. Daar t/m 29/9. toneelgroepoostpool.nl

Syrië, Irak, de Slag om Arnhem. Regisseur Joeri Vos refereert in de eerste minuten van zijn voorstelling Post Mortem even snel aan wat bekende internationale conflicten. De obligate boodschap: oorlog is helaas van alle tijden. Post Mortem, geschreven in 1930 door de Brit Noël Coward, speelt in de loopgraven van WOI. Het is een woedende aanklacht tegen de zinloosheid van oorlog.

Niet dat we nog theater nodig hebben om dat te leren. Een enkele foto van een vergast kind in Syrië is duizendmaal wranger dan wat Coward en Vos ooit op een podium kunnen laten zien.

Gelukkig richt Vos zich op iets anders in deze locatieproductie bij Toneelgroep Oostpool. Niet op de gruwelijkheden zelf, maar op de bijna absurde hardnekkigheid waarmee de rest van de wereld zijn kop in het zand steekt na het zien van dergelijke beelden. Die absurditeiten zet hij samen met een grote groep acteurs (onder andere van de ArtEZ Toneelschool in Arnhem) om in een aantal treffende karikaturen.

Eerst zien we hoe soldaat John Cavan (Roy Baltus) sneuvelt in de loopgraven. Dertien jaar later keert hij als geest terug naar Londen, waar hij familie en oude vrienden confronteert met de vraag of zijn dood zin heeft gehad. De meesten draaien er omheen, zijn vader (Peter Bolhuis) tracht hem binnen te halen als grote oorlogsheld. Alleen zijn oude maat Perry, die erbij was toen hij stierf, vertelt hem de bittere waarheid en pleegt dan zelfmoord.

Zwaardere scènes worden afgewisseld met variéténummers, anachronistische grapjes en andere flauwiteiten. De kwaliteiten hiervan zijn even uiteenlopend als die van de enorme groep van 25 spelers. De hal van de oude Arnhemse steenfabriek waar Post Mortem is te zien, is amper groot genoeg voor enkele van de spektakelstukken. Zelfs een oude transportrails wordt in de voorstelling gebruikt.

Bezoekers krijgen bij de ingang fleecedekentjes uitgereikt, want het is koud in de fabriek. Een veelzeggend contrast met die goed verwarmde carrousel van dubieuze oorlogsheroïek die aan de andere kant van het land al drie jaar onophoudelijk draait. Tegenover de onwaarschijnlijke heldendaden van de Soldaat van Oranje staat de zinloze dood van John Cavan.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden