Steek

Martin Bril..

De kist staat open. Op het eerste gezicht zit er niets in, anders danproppen wit, zacht ritselend papier. Een voor een haalt Mark van Hattem,conservator van het Legermuseum in Delft, ze eruit. Bijna eerbiedig legthij ze terzijde.

Hij wordt op de vingers gekeken door een jonge, stille Fransman indienst van het Musée de l'Armee in Parijs - waar de kist vandaan komt. Opeen kleine afstand staan nog een paar Fransen, en medewerkers van hetLegermuseum met fototoestellen. De stemming is bijna plechtig, hoewelelders in de zaal wordt geboord en gezaagd. De voorbereidingen voor detentoonstelling Voor Napoleon. Hollanders in oorlogtijd, 1792-1815 zijn involle gang.

Als bijna alle proppen uit de kist zijn verwijderd, blijft er een groot,wit pakket over. Aan de vorm is te zien wat er in zit, zo beroemd (ofberucht) is die vorm: een steek, Napoleons hoofddeksel. Van Hattem aarzelt,mag hij het pakket uit de kist tillen? Hij kijkt naar de vertegenwoordigervan het Musée de l'Armee, die glimlacht.

'Je vous en prie', zegt hij.

De Delftse conservator tilt voorzichtig het pakket uit de kist en looptermee naar een tafel. Een medewerkster van het museum maakt een foto.

Het gezelschap schaart zich rond de tafel en het pakket wordt uitgepakt.Er komt een donkergrijze, vilten steek te voorschijn, met een kleinecocarde erop, rood, wit en goudbruin. Die laatste kleur was ooit blauw. Desteek staat op een kleine sokkel, de plek van het hoofd is gevuld door eenhouten bal.

Na kort overleg met de vertegenwoordiger van het Franse museum mag desokkel worden verwijderd. De binnenkant van de steek is gevoerd met gelezijde waar een netje tegenaan is gezet, om verder verval te voorkomen. VanHattem streelt de randen van de hoed. Napoleon moet een groot hoofd hebbengehad.

Het vilt is verhard tot een soort leer, lijkt het wel, en hier en daarzitten behoorlijke butsen, zelfs een klein scheurtje is zichtbaar, aan deachterkant. 'Je voelt dat hij is gedragen', mompelt de conservator, maarop de vraag wat er door hem heen gaat, wil hij geen antwoord geven.

De steek is door Napoleon gedragen bij Austerlitz, zijn mooisteveldslag. Het is niet de enige steek van de kleine keizer die de tand destijds heeft doorstaan. Het Musée de l'Armee heeft er nog een paar. Eentjedie hij droeg bij Marengo, eentje die op Sint-Helena is geweest. De stekenwerden door ene Poupart gemaakt, chapelier de l'Empereur, een paar dozijnper jaar joeg de keizer erdoorheen. Ook in het museum van Fontainebleauhebben ze er een paar, waaronder eentje die door de keizer aan een officiervan zijn garde cadeau werd gedaan toen hij in ballingschap ging.

Tsja.

Geschiedenis is meestal ver weg, maar nu heel dichtbij. Als deafgevaardigde van het Musée de l'Armee even niet oplet, kan ook ik de hoedaanraken. Mark van Hattem en een collega zijn weg om een vitrine te halenwaar de hoed in zal worden opgesteld. Het harde vilt voelt koud en doodsaan. Ik probeer me bij de butsen en slijtageplekken aan de randen voor testellen hoe de hand van Napoleon de steek afnam en weer aandrukte op hethoofd. Ik voel hem bijna zwaaien naar zijn troepen. Ik kan mijnvingertoppen op de plekken van zijn vingertoppen leggen, maar ik durf desteek niet op te zetten.

Jammer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden