Steeds vaker plofkraken in supermarkten

Criminelen proberen vaker losstaande geldautomaten in supermarkten te kraken, omdat de beveiliging van ingemetselde geldautomaten de laatste jaren is verbeterd. Supermarktketen Albert Heijn kreeg dit jaar al met zeker 28 plofkraken in de winkel te maken. Daders hebben het daarbij gemunt op losstaande geldautomaten van ING, die meestal vooraan in de winkel staan.

Losstaande pinautomaten in supermarkten zijn steeds vaker het doelwit van een plofkraak. Beeld Marcel van den Bergh

Plofkraken in binnenruimten zijn een 'redelijk nieuw fenomeen', zegt woordvoerder Jelle Wijkstra van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). 'Pas sinds 2015 zien we die aantallen echt groeien.' Eind augustus bracht de NVB naar buiten dat het totaal aantal plofkraken in totaal sinds 2013 juist sterk afneemt. In dat jaar vonden er nog 129 plofkraken plaats; in het eerste halfjaar van 2016 waren dat er slechts zestien. Woordvoerder Wijkstra denkt dat dit komt doordat de politie de aanpak van plofkraken sinds een aantal jaar als prioriteit behandelt.

Woordvoerder Karin van der Pol van ING ziet plofkraken in de winkel als een 'maatschappelijk probleem'. Haar bank beheert de geldautomaten bij Albert Heijn. In de nacht van dinsdag op woensdag werden nog twee geldautomaten opgeblazen in Utrecht en Enschede. Daarmee kwam het aantal plofkraken bij Albert Heijn dit jaar al op zeker 28. Nederlands grootste supermarktketen heeft maatregelen genomen om plofkraken tegen te gaan, maar uit veiligheidsoverwegingen kan woordvoerder Maurice Ouderland niet zeggen welke.

Albert Heijn

ING heeft ook beveiliging in de apparaten verwerkt. 'Daarbij moet je denken aan gasdetectie: veel ontploffingen worden veroorzaakt door gas in de automaat te spuiten', legt Wijkstra van de Nederlandse Vereniging van Banken uit. 'Ook kun je ervoor zorgen dat als het toch tot een plof komt, de buit niets waard is. Dit kan met verfsystemen die de biljetten besmeuren.' Zeventig procent van de plofkraken mislukt zo volgens hem.

Het grote aantal plofkraken bij Albert Heijn kan komen doordat de supermarkt veel meer filialen heeft dan de concurrentie, zegt Albert Heijn-woordvoerder Maurice Ouderland. 'Met 850 winkels in Nederland kan het zijn dat we vaker in het nieuws komen. Het is relatief gemakkelijk om tegen een Albert Heijn aan te lopen.' Dat blijkt ook uit een inventarisatie van plofkraken bij Albert Heijn dit jaar - inclusief automaten in buitengevels. Deze strekten zich van Almere tot Schoonhoven en van Groningen tot Heerhugowaard. Jumbo, met 574 filialen de voornaamste concurrent van Albert Heijn, kreeg dit jaar met slechts één plofkraak te maken. Het ging om een filiaal in Amersfoort, waar een pinautomaat van de Rabobank aan de buitenzijde is gevestigd.

Maatschappelijke functie

De grootste zorg is dat de gebruikte explosieven steeds zwaarder worden, aldus secretaris winkelcriminaliteit Bert van Steeg van Detailhandel Nederland. 'De bendes, die de laatste tijd ook veel in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen toeslaan, gebruiken onder andere semtex.' De schade die daardoor ontstaat blijft niet beperkt tot de geldautomaat, aldus Van Steeg. 'De hele winkel kan beschadigd raken. De winkelier kan een tijd zijn winkel niet kan runnen en ook de verzekeraar lijdt daaronder.'

Bij de Albert Heijn in Utrecht werd de deur ontzet; in Enschede sloegen de daders een ruit in om de geldautomaat te bereiken. Vaak staat deze vooraan in de winkel, wat wellicht uitnodigend kan werken voor plofkrakers. AH-woordvoerder Ouderland: 'Meestal zijn het oudere mensen die pinnen. Als we de automaat achterin de winkel zouden zetten, moet je meteen klant bij ons worden. De geldautomaten hebben een maatschappelijke functie.' Stoppen met het aanbieden van geldautomaten is ook voor ING geen optie, zegt woordvoerder Van der Pol. 'Dat betekent nogal wat voor Nederland. Zo'n besluit kunnen we als één bank ook niet nemen.' Ze wijst op de inbreng van belangenorganisaties voor consumenten en ondernemers. 'Zoiets moet eerst op de agenda komen van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden