Steeds minder Afghaanse meisjes naar school: 'succesnummer' blijkt mislukking

Het geldt als het succesnummer van de buitenlandse steun aan Afghanistan en werd in 2001 aangevoerd als een reden voor de Amerikaanse interventie in het land: onderwijs voor meisjes. Maar zestien jaar na het verjagen van het Talibanbewind is eerder sprake van een mislukking.

Jonge meisjes in een school met een lespakket van de Verenigde Naties. Beeld anp

Zeker tweederde van de meisjes gaat niet naar school, stelt Human Rights Watch (HRW) in een vandaag verschenen rapport.

Volgens HRW daalt in sommige districten het aantal meisjes dat onderwijs volgt. Dat is niet alleen, en niet in de eerste plaats, het gevolg van de weerstand bij de Taliban en andere extremisten tegen meisjesonderwijs. Een reeks andere factoren speelt een rol, waaronder gebrek aan politieke wil bij de Afghaanse overheid.

'Het ministerie van Onderwijs discrimineert meisjes openlijk', zegt Heather Barr, onderzoekster van HRW. 'De staat bouwt meer scholen voor jongens dan voor meisjes.' Het HRW-team kwam in Afghanistan op plekken waar jongens les kregen in een gebouw, terwijl meisjes verderop in een tent zaten.

Ook donorlanden doen volgens Barr ongewild mee aan de discriminatie. Zij verkleinen hun diplomatieke staf in het land en doen steeds minder direct zaken met ngo's, die vaak toegewijd werken voor meisjes. Het donorgeld gaat steeds meer naar door de Wereldbank beheerde fondsen. De bank op zijn beurt sluist het door naar het ministerie.

De lage status van vrouwen en meisjes in de Afghaanse samenleving is de grondoorzaak van de deerniswekkende staat van het meisjesonderwijs. Veel families vinden het niet belangrijk - en soms zelfs ongewenst - dat dochters naar school gaan.

In het rapport wordt de 15-jarige Zahra geciteerd, nota bene dochter van een leraar op een jongensschool. Zij is nooit naar school gegaan en zegt dat er geroddeld wordt over meisjes die dat wel doen. 'De mensen zeggen dat het schandelijk is als families hun dochter onderwijs laten volgen.'

Beeld afp

Onveilig

De achterstelling van meisjes wordt groter naarmate de beslissing van ouders wordt bemoeilijkt door armoede en onveiligheid. Veel ouders hebben geen geld om hun kinderen, of in ieder geval hun dochters, naar school te sturen. Veel meisjes werken op het land of in de huishouding. Zeker een kwart van alle kinderen tussen 5 en 11 jaar werkt.

De toegenomen onveiligheid pakt rampzalig uit voor het meisjesonderwijs, aldus HRW. Ouders schatten mogelijke risico's voor dochters veel hoger in dan voor zoons, zeker als ze een grote afstand moeten afleggen naar school. Vooral in afgelegen gebieden zijn veel te weinig scholen.

De Taliban en andere opstandelingen zijn de afgelopen jaren opnieuw in meer gebieden actief geworden. Afgezien van het willekeurige oorlogsgeweld worden soms meisjesscholen gericht aangevallen door de extremisten. Onderwijzers durven zich niet meer op school te vertonen.

Hoeveel kinderen precies naar school gaan in Afghanistan is niet goed vast te stellen, aldus het rapport. Uiteenlopende cijfers doen de ronde. Unicef schat, uitgaande van gegevens van de Afghaanse regering, dat 40 procent van de kinderen geen onderwijs volgt.

Volgens HRW zijn er goede redenen sceptisch te zijn over de officiële cijfers, al was het maar omdat de regering een kind pas als niet-schoolgaand registreert nadat het zich drie jaar lang niet in de klas heeft laten zien. 'De opgeblazen cijfers wekken de indruk dat het voortdurend de goede kant op gaat, terwijl de aantallen in sommige delen van het land juist afnemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden