Steeds meer vrouwen bij de krijgsmacht

Fotoserie van Gerard Wessel

Op 25 juni is het Veteranendag. Steeds meer van hen zijn vrouw: bijna 14 procent van de krijgsmacht bestaat uit vrouwen. Gerard Wessel fotografeerde zes van hen.

Jennifer (24) Beeld Gerard Wessel

Jennifer (24)

Om veiligheidsredenen geen vermelding van achternaam.

Woonplaats: Den Haag.
Privé: samenwonend.
Bij defensie sinds: 2009.
Onderdeel: Koninklijke Marechaussee.
Gelegerd: Koningin Beatrix kazerne, Den Haag.
Rang: Marechaussee der eerste klasse

Functie? 'Sinds zeven maanden zit ik bij Hoog Risico Beveiliging. We bewaken onder meer de Staten Generaal en Joodse instellingen als synagogen. We werken onregelmatig, soms 's nachts. Het liefst sta ik bij de Staten Generaal, daar is het altijd druk. Kijken we boos? Dat is niet de bedoeling, we moeten open staan voor de burgers en hen een veilig gevoel geven. Ik hoor vaak dat ze het fijn vinden dat we er zijn.' Waarom defensie? 'Ik vond het stoer werk en je beschermt Nederland. En ik hou van sporten; voor dit werk moet je sportief zijn aangelegd.' Mannenwereld? 'In mijn peloton van zestig man zitten vier vrouwen. Er wordt niet anders naar mij gekeken, we hebben allemaal dezelfde taak. Vrouwen dragen dezelfde kogelwerende vesten als mannen, de complete uitrusting weegt al gauw 20 kilo. Bij trainingen worden we niet ontzien. Elk jaar is er een test waarbij de mannen zich twintig keer moeten opdrukken en de vrouwen tien. Ik doe er ook twintig.' Wat zal je altijd bijblijven? 'Elke dag is een avontuur. De ene keer verleen ik hulp bij een aanrijding, de andere keer ondervraag ik personen die zich verdacht gedragen. Mijn eerste vraag? 'Wat komt u hier doen?'' Risico? 'Natuurlijk krijg ik mee dat er in de huidige tijd meer dreiging is. Ik ben scherp en alert, voel verantwoordelijkheid en ben getraind om mezelf te verdedigen als het moet.' Vrijheid? 'Kunnen zeggen wat je wilt en zonder angst over straat kunnen lopen.'

Jaimy Thepass (26) Beeld Gerard Wessel

Jaimy Thepass (26)

Woonplaats: Brummen.
Privé: samenwonend.
Bij defensie sinds: 2009.
Onderdeel: Landmacht, Opleidings- en trainingscommando.
Gelegerd: Generaal Majoor de Ruyter van Steveninck Kazerne, Oirschot. Rang: Sergeant

Functie? 'Momenteel ben ik praktijkbegeleider op de Veiligheid en Vakmanschap-opleiding. Ik begeleid nieuwe rekruten en leer ze dingen als: hoe pas je in lastige situaties eerste hulp toe op een gewonde kameraad en op jezelf?' Waarom defensie? 'Ik wist al jong dat ik nooit kapster of visagiste zou worden, ik wilde iets stoers doen. De Landmacht trok me het meest. Hier leer je niet alleen hoe je het gevecht moet aangaan en de vijand moet verslaan, maar vooral hoe je met mensen moet omgaan. Het leger is daarnaast een grote familie, waarbij samenwerken het belangrijkste is. Individueel ben je niets, het is met z'n allen voor één doel.' Mannenwereld? 'Niet anders dan bij veel andere banen. Het is een kwestie van instelling. Het is een harde wereld van vallen en opstaan, maar ik kan hier prima mijn ei kwijt. Ik ben recht door zee. Veel van mijn leerlingen zijn jongemannen en die vertonen soms haantjesgedrag en maken achter mijn rug opmerkingen. Laatst hoorde ik een van hen in een groepje mijn naam noemen en toen ze me zagen, was het: 'Ssst!' Ik heb hem naar voren gehaald en gezegd: 'Ik ben gevleid dat je over me praat, maar doe het de volgende keer in mijn gezicht, want anders moet je hier weer staan.' Iedereen lachen, gieren, brullen. Het is nooit meer gebeurd.' Wat zal je altijd bijblijven? 'Tijdens een diploma-uitreiking kwam een moeder naar me toe. Ze zei: 'Dankzij jou kan mijn zoon nu zelf zijn bed opmaken, hij maakt thuis zelfs de wc schoon.' Dat deed me goed. Ik had niet alleen een leerling gevormd, maar ook een mens.' Risico? 'Het is altijd al menens geweest, maar komt het dichtbij. Ik ben scherper. We mogen niet meer in militaire kleding naar huis reizen. Maar iedereen is juist supergemotiveerd en wil laten zien: wees niet bang, want wij zijn gereed. Als er iets gebeurt, staan we er.' Vrijheid? 'Dat je kunt doen en laten wat je wilt zonder dat je over je schouder hoeft te kijken of het wel kan.'

Annemarie van Amersfoort (28) Beeld Gerard Wessel

Annemarie van Amersfoort (28)

Woonplaats: Julianadorp.
Privé: relatie.
Bij defensie sinds: 2007.
Onderdeel: Marine.
Gelegerd: Patrouilleschip de Zr.Ms. Zeeland, Den Helder.
Rang: Korporaal

Functie? 'Ik ben magazijnbeheerder, ze komen bij mij voor plastic bordjes voor de barbecue maar ook voor pompen. Bij alarm moet ik ook aan dek. Ik blijf het liefst nog even varen, dus hoef niet zo nodig bevorderd te worden, want dan krijg je een functie aan de wal.' Waarom defensie? 'Ik liep stage bij de politie. Omdat ik graag iets van de wereld wilde zien, zei een vrouwelijke agent: 'Is de marine niets voor jou?' Tot mijn verbazing werd ik aangenomen.' Mannenwereld? 'Van de 55 man aan boord, zijn er vier vrouwen. Ik ben one of the guys. Als er iets zwaars moet worden getild, ben ik erbij: zo word je geaccepteerd. Op feestjes reageren mensen vaak verbaasd als ik zeg wat ik doe, maar ik vind het geweldig om erover te vertellen.' Wat zal je altijd bijblijven? 'In 2010 was ik op anti-piraterij missie in Somalië. Omdat ik de wacht had, moest ik aan dek met mijn helm en kogelwerend vest. Er werd gemeld dat er met de helikopter al was geschoten op het betreffende bootje, maar ze stopten niet en voeren recht op ons af. Met een mitrailleur vuurden we een waarschuwingsschot af voor hun boeg. We stonden op scherp, want je weet niet hoe ze reageren. Maar we mochten pas zelf vuren als er op ons werd geschoten. Uiteindelijk keerden ze om.' Risico? 'Door de vluchtelingenstroom op de Middellandse Zee en de aanwezigheid van IS ben ik me er meer van bewust. Maar ik heb hiervoor getekend, ik weet wat er speelt. Het hoort erbij, het is je rol als militair. In Somalië droegen we bij aan de veilige doorvaart voor de koopvaardij, daarop zitten burgers die onze goederen naar Europa vervoeren. Dat je dit mede mogelijk maakt, geeft me een goed gevoel.' Vrijheid? 'Als ik privé reis vind ik het fijn als ik me op een plek veilig kan voelen.'

Ellen Meeuwsen-Scholten (41) Beeld Gerard Wessel

Ellen Meeuwsen-Scholten (41)

Woonplaats: Velp.
Privé: getrouwd, twee stiefkinderen (15 en 12).
Bij defensie sinds: 1999.
Onderdeel: Luchtmacht.
Gelegerd: Air Operation Control Station Nieuw-Milligen.
Rang: Luitenant-kolonel.

Functie? 'Het Air Operations Control Station bewaakt het luchtruim, begeleidt luchtverkeer en verzorgt de verbindingen tussen vliegtuigen en bijvoorbeeld de luchtverdediging op de grond. De luchtverkeersleiding en de luchtgevechtsleiding van defensie werken vanuit Nieuw-Milligen. We moeten altijd alert zijn.' Waarom defensie? 'Vanwege de onderlinge betrokkenheid en diversiteit aan taken spreekt me dit erg aan. Bovendien levert het werk een bijdrage aan de veiligheid, zowel in Nederland als daarbuiten. Ik draag graag iets bij aan de maatschappij, daar krijg ik een blij gevoel van. En dat in teamverband.' Mannenwereld? 'Zo ervaar ik het niet. Ik geef leiding aan een managementteam waarin alleen mannen zitten en vind het prettig werken. Als je als persoon met respect met je collega's omgaat, krijg je het respect ook terug. Of je nu man of vrouw bent.' Wat zal je altijd bijblijven? 'Ik was in 2006 uitgezonden naar Afghanistan. Een collega met wie ik een paar dagen daarvoor nog had gewerkt kwam om bij een crash van een F16. Dat heeft veel indruk op me gemaakt.' Risico? 'Ik heb deze keuze gemaakt, en daar staat mijn man ook achter. Mijn verantwoordelijkheid voor mijn gezin staat voorop, maar ik probeer het land zo goed mogelijk te dienen en de balans voor het gezin goed te houden. Het werk wat we doen, voeren we zo veilig mogelijk uit. Ik heb me daarbij nog nooit onveilig gevoeld, ook niet tijdens mijn uitzendingen.' Vrijheid? 'Dat mensen de gelegenheid hebben zichzelf te ontplooien en het geluk te vinden.'

Melanie (24) Beeld Gerard Wessel

Melanie (24)

Om veiligheidsredenen geen vermelding van achternaam.

Woonplaats: Haarlemmermeer.
Privé: relatie.
Bij defensie sinds: 2010.
Onderdeel: Koninklijke Marechaussee.
Gelegerd: Koningin Máximakazerne, Badhoevedorp.
Rang: Wachtmeester der eerste klasse.

Functie? 'Ik zit bij de brigade Politie & Beveiliging van Schiphol en houd me bezig met de algemene politietaken. Vaak patrouilleer ik op de motor. Geregeld begeleid ik daarmee ook staatshoofden, zoals laatst bij de Europese top.' Waarom defensie? 'Aanvankelijk wilde ik iets in de zorg doen, maar ik raakte steeds meer gefascineerd door het leger. Je kunt daar zo veel kanten mee op. Ik heb met verschillende terreinen te maken zoals grote verkeerszaken, aangiften en soms ook reanimatie. Ik heb daarvoor apparatuur bij me. Zo ben ik toch een beetje met de zorg bezig.' Mannenwereld? 'Ik ben een van de weinige motorrijdsters; zo'n ding weegt ruim 300 kilo. Hoewel mijn blonde haren onder mijn helm vandaan komen, had een man een keer niet door dat hij door een vrouw aan de kant werd gezet. Ik ben 1 meter 80 en pas toen ik mijn helm afzette, zei hij verbaasd: 'Oh, werken er ook vrouwen bij defensie?'' Wat zal je altijd bijblijven? 'Sinds de aanslag op het vliegveld Zaventem ben ik extra alert, het is toch naast de deur. Het lijkt of we nu zwaarder zijn bewapend, maar we surveilleren meer. Ik let op mensen: hoe lopen ze? Hoe bewegen ze? Ik kijk naar ogen. Als iemand agressief is, scheelt het als je als vrouw erop afgaat: dan reageren ze toch rustiger.' Risico? 'Ik ben niet banger geworden, alleen bewuster. Mijn wapen heb ik nog nooit getrokken, maar ik weet wat ik moet doen als het zover is.' Vrijheid? 'Motorrijden! Heerlijk om dat in je eentje te doen.'

Charlotte Smit (34) Beeld Gerard Wessel

Charlotte Smit (34)

Woonplaats: Bilthoven.
Privé: getrouwd, twee kinderen (4 en 1).
Bij defensie sinds: 2004.
Onderdeel: Landmacht, afdeling communicatie.
Gelegerd: Kromhoutkazerne, Utrecht.
Rang: Kapitein

Functie? 'Communicatieadviseur op het Hoofdkwartier Koninklijke Landmacht. Ik verwerk onze boodschappen in woord en beeld, ook tijdens oefeningen en internationale missies. Verder doe ik de woordvoering en de contacten met de media.' Waarom defensie? 'Ik wilde graag iets anders doen dan het gebruikelijke. Tijdens mijn stage hier raakte ik besmet met het groene virus. Het is deels avontuur, maar ik draag zo ook iets bij aan een betere wereld.' Mannenwereld? 'Ik ben opgeleid op de Koninklijke Militaire Academie, daar is ruim 90 procent man. Maar het is een leuke en uitdagende wereld, waarin je als vrouw uitstekend kunt werken. Je overleeft door jezelf te zijn: naast Charlotte de militair, ben ik moeder van twee kinderen waar ik trots op ben. Ik werk fulltime en ben ambitieus.' Wat zal je altijd bijblijven? 'Ik heb een half jaar in Afghanistan gezeten en ging mee op patrouille. De vrouwen daar keken hun ogen uit toen ze vrouwelijke militairen zagen. Ik realiseerde me dat ik die keuze heb. Als ik kijk naar onze rijkdom en vrijheid, weet ik waarom ik dit doe. Ik doe het voor mijn kinderen zodat ze alle kansen krijgen, maar ik wil ook een voorbeeld voor hen zijn: laten zien dat moeders ook naar het buitenland worden uitgezonden. Als moeder is het natuurlijk niet leuk, maar voor een militair is een uitzending een enorme uitdaging die bij het werk hoort.' Risico? 'We moeten ons niet laten leiden door angst. We zijn goed opgeleid, maar dat wil niet zeggen dat het altijd makkelijk is.' Vrijheid? 'Dat je de keuze hebt om te doen wat je wilt en dat niemand anders bepaalt wat jouw rol is in het leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.