Steeds meer spuiters gaan over op 'gezond' chinezen

Elke dag roept ze via de semafoon haar dealer op. Als een SRV-man komt hij aan huis met de vaste boodschappen: één gram wit (cocaïne) en driekwart gram bruin (heroïne)....

Van onze verslaggever

Peter Giesen

AMSTERDAM

Steeds meer junks stappen over van spuiten op 'chinezen', het roken van heroïne en cocaïne. Volgens de Amsterdamse GG en GD is het aantal omgeruilde spuiten de afgelopen twee jaar met 11 procent gedaald.

In plaats daarvan nemen junks een stuk aluminiumfolie. Met een aansteker verhitten ze de dope in twee seconden tot 600 graden. De rook inhaleren ze met een pijpje. Deze techniek werd aan het begin jaren vijftig ontwikkeld in Hong Kong. In de jaren zeventig waaide zij over naar Nederland.

Maar overstappen van shotten naar chinezen was een jaar of tien geleden vrijwel ondenkbaar, zegt John-Peter Kools van de stichting Mainline, die zich bezighoudt met gezondheidsvoorlichting en aids-preventie onder gebruikers. Door de distributie van het tijdschrift Mainline, een vakblad voor junks, komen zij in contact met hun doelgroep.

Tussen spuiters en rokers bestond een strikte scheiding, aldus Kools. De meeste rokers waren Surinamers en Antillianen. Een spuiter keek neer op een chinezer, zegt hij. 'Spuiten gaf status: je durft, je bent een echte kerel omdat je de naald er in zet. Chinezen was iets voor mietjes.'

Maar een paar jaar geleden kwam Kools op straat Rooie Harry tegen. Al 27 jaar spoot hij, maar hij was overgestapt. Zijn aderen waren zo beschadigd dat hij soms dertig keer moest prikken voor één fix. 'Zo'n junk zit dan met het zweet op zijn voorhoofd te prikken, terwijl verderop iemand in alle tevredenheid een eindje wegrookt.'

Sindsdien komt Kools steeds vaker rokende ex-spuiters tegen. 'Gezond' gebruiken is een trend geworden in de Amsterdamse scene. Spuiten is immers aanzienlijk riskanter dan chinezen. Met de heroïne worden vaak straatvuil, bacterieën en virussen direct de bloedbaan ingespoten. Het HIV-virus kan buiten het lichaam nauwelijks bestaan, maar blijft in een naald nog drie weken lang leven. 90 Procent van de sterfgevallen onder gebruikers is te wijten aan besmetting met vuile naalden.

Junks zijn meer met hun gezondheid bezig dan menige dr Vogel-adept, zegt Kools. 'Ze zijn er dag in, dag uit mee in de weer. Voel ik me ziek? Hoe kan ik me beter voelen? Ik wil een paar dagen met vakantie, hoeveel pillen methadon heb ik dan nodig?'

Vooral de oudere junk gaat gebukt onder medische problemen. De meesten krijgen steeds meer last van hun aderen. 'Spuiten ging niet meer', zegt Sara. 'Ik had overal abcessen, en kon nergens meer prikken. Op een gegeven moment kon ik niet meer lopen, omdat ik een abces in mijn enkel had.'

Vier jaar geleden stapte ze noodgedwongen over op chinezen. Van harte ging het niet, want de kick van een shot is veel heftiger dan het relatief milde genot van een pijpje. 'Bij een shot gaan de drugs direct de bloedbaan in. Alsof je een glas jenever direct in je hersenpan leegt', zegt Kools. Bij roken wordt de dope langzamer, via de longen, opgenomen, wat het effect danig tempert.

Spuiten is ook efficiënter dan chinezen. De roker moet de opkringelende heroïne of cocaïne letterlijk met zijn pijpje achtervolgen, om zo veel mogelijk binnen te krijgen. De techniek staat daarom ook wel bekend als chasing the dragon, het achtervolgen van de draak. Vooral de onervaren of onhandige roker ziet soms een deel van zijn dure dope letterlijk in rook opgaan.

Tegenwoordig is dat niet meer zo erg als vroeger. De prijzen zijn de afgelopen tien jaar gekelderd. Ondanks de 'oorlog tegen drugs' worden de Europese steden overspoeld met dope. 'Vroeger betaalde je tweehonderd gulden voor een gram heroïne, waarbij de kwaliteit sterk wisselde', zegt Kools. 'Nu is de markt veel stabieler. Je betaalt misschien zestig of zeventig gulden per gram. Bovendien is de kwaliteit bijna altijd goed.' Hoe lager de prijs, hoe minder de behoefte om maximaal profijt te trekken van een bolletje wit of bruin.

'Misschien past chinezen ook wel beter in deze tijd', mijmert Sara, die ondanks haar 36 jaar de hippe junken-scene van de jaren zeventig volop heeft meegemaakt. 'Drugs, dat is toch niet meer die snelle, romantische levensstijl van vroeger', zegt ze. Het is meer iets voor losers, voor mensen die niet meer uit het circuit komen. Door jarenlang gebruik is de echte kick al verdwenen. Het accent is verschoven naar het 'onderhoud' van de verslaving. Hoe kun je zo normaal mogelijk blijven functioneren?

'Chinezen is rustiger, het is meer gewoon consumeren', zegt Sara. Een shotter is knetterstoned, maar een roker kan ontspannen converseren. Het leven van een spuiter is jachtig. Vijf keer per dag een shot zetten en tussendoor 'hosselen' om aan geld te komen. De roker leeft minder jachtig en heeft meer tijd voor zijn sociale leven. Kools: 'Iemand zei tegen me: ik voel me nu minder junk en meer gebruiker.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden