Steeds meer senioren sporten: en dan nu de 'Superman!'

Dat ouderen veel vaker dan vroeger wekelijks sporten, merken ze ook bij Actieve Vrijdag. 'Op mijn ouwe dag moet ik wel een beetje blijven bewegen.'

Ouderen sporten tijdens Actieve Vrijdag, een wekelijks sportuurtje in een voormalig schoolgebouw in Hazerswoude-Rijnswijk.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

'Superman!' Voorzichtig vouwen de deelnemers van het sportklasje voor ouderen zich in de gevraagde pose. Buurtsportcoach Remco Broekman heeft de oefening zojuist voorgedaan: de armen strak omlaag achter het lijf, één been opgetild, als een vliegende superheld. Zo eenvoudig als het eruitziet is dat niet, merken de deelnemers aftastend. Een enkeling zoekt wankelend steun bij haar buurman, een ander houdt verstandig beide benen op de grond.

Negen ouderen tussen de 62 en 84 jaar stellen deze ochtend hun evenwicht op de proef in wat eens de gymzaal van een basisschool was. Aan het wandrek hangen kerstkransen, een stoelenkring doet dienst als koffiehoek. Het voormalig schoolgebouw in Hazerswoude-Rijndijk is tegenwoordig het domein van Tom in de buurt, een welzijnsorganisatie die activiteiten aanbiedt voor de wijk, zoals Actieve Vrijdag. Tijdens dit wekelijkse sportuurtje werken buurtbewoners op leeftijd zich vrijblijvend in het zweet, voor 2,50 euro per keer. Voor dat geld krijgen ze ook een kopje koffie.

'Ik heb nooit gesport', zegt Heleen van Ark, met haar 62 jaar de jongste deelnemer van het klasje. 'Maar op mijn ouwe dag moet ik wel een beetje blijven bewegen.'

Die gedachte nemen steeds meer ouderen ter harte. In de afgelopen vijftien jaar is het aantal 65-plussers dat wekelijks sport fors toegenomen, zo blijkt uit een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat vandaag verschijnt. Was in 2001 nog 26 procent van de 65-plussers elke week sportief in de weer, vorig jaar was dat 37 procent. Behalve fitter voelen ouderen zich ook veiliger, zijn ze rijker, wonen ze langer thuis en zien ze hun leefsituatie over de hele linie sterk verbeterd.

'Alle lessen zitten aardig vol', merkt sportcoach Broekman. 'Een klasje dat vorige week is opgestart in de Alphense wijk Kerk en Zanen heeft nu al acht deelnemers.' Zelf begon hij in mei met drie op de vrijdagmorgen, inmiddels telt zijn klasje veertien vaste deelnemers. 'We zijn eigenlijk nooit compleet. Er is altijd wel iemand die last heeft van een kwaaltje.' Zo moet Gwen vandaag naar de oogarts en heeft Trudy last van haar ribben.

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Broekman laat de ouderen bukken, buigen, rekken, strekken en overgooien. Met een spelelement, zoals tijdens het lummelen, houdt hij de in truien bepakte deelnemers bij de les. Die zoeken af en toe houvast bij elkaars schouder, of schieten te hulp wanneer iemand moeite heeft overeind te komen. Speciaal voor het oudere gezelschap heeft Broekman geheugentraining in zijn oefeningen verpakt, bijvoorbeeld tijdens het ballenspel, als de deelnemers moeten onthouden bij wie welk nummer hoort.

'Het is niet alleen dom bewegen, je moet ook nadenken', zegt Van Ark. Ze doet mee vanaf het eerste uur; de rest is vooral via mond-op-mondreclame erbij gekomen. Vaak via Ria, maar dat is niet zo verwonderlijk. 'We hebben hier drie Ria's.'

Nu steeds meer ouderen sporten, groeit ook het aantal gespecialiseerde coaches, zoals bewegingsagogen. Die ontwikkelen sportactiviteiten speciaal voor mensen met een lichamelijke of sociale beperking, onder wie ook ouderen. De belangstelling voor deze tak, waarbij emotionele aspecten evengoed meetellen als de fysieke gezondheid, groeit mee met de vraag. 'Gemiddeld melden zich drie keer zo veel studenten aan als we kunnen aannemen', zegt Pim Hoek van de opleiding bewegingsagogie aan de Hogeschool Windesheim. Dat merkt Broekman ook. 'Onze stagiairs kiezen steeds vaker voor bewegingsagogie.'

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Voor Marjan Pulles (73) was haar ziekte reden om het sporten weer op te pakken, vertelt ze na afloop, als de uitgebluste deelnemers zich opladen met koffie. 'Veertien jaar geleden kreeg ik het aan mijn hart.' Aan bewegen was ze niet meer toegekomen sinds haar vijftigste, toen het tennissen niet meer ging. Inmiddels is ze een paar hartoperaties en twee nieuwe knieën verder, en sport ze week in week uit, sinds een half jaar ook in het klasje van Broekman. 'En van mijn vakantiegeld heb ik deze zomer een elektrische fiets gekocht. Sinds juni heb ik al 1.200 kilometer gefietst.'

Sportactiviteiten als de Actieve Vrijdag vervullen ook een sociale rol. Want zo gezond als het bewegen is, zo leuk is het keuvelen onderling. 'Zo'n klasje is ook een middel om mensen te leren kennen', ziet Broekman. Pulles, weduwnaar en graag op zichzelf, kan dat beamen. 'Ik woon hier al ruim dertig jaar, maar in het afgelopen jaar heb ik meer contacten opgedaan dan in al die tijd.'

Voor het eerst heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn onderzoek hiernaar vergeleken met dat van 25 jaar geleden. En die vergelijking pakt opvallend positief uit (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden