nieuws armoede

Steeds meer klanten kloppen aan bij de voedselbank, stijging van 8 procent

Het aantal huishoudens dat uit financiële nood aanklopt bij de voedselbank is in de eerste helft van dit jaar met 8 procent gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit een enquête die koepelorganisatie Voedselbanken Nederland heeft gehouden onder haar leden. Het aantal kinderen dat via de voedselbank hulp kreeg, groeide met 7 procent.

Distributiepunt van de Voedselbank Leeuwarden in Stiens. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Hoeveel mensen in totaal van de voedselbanken gebruikmaken, is niet bekend. Van de 169 aangesloten voedselbanken vulden 146 de halfjaarlijkse enquête in – in sommige regio’s ontbreken de data van enkele grotere voedselbanken.

Vorig jaar deelden 11.700 vrijwilligers één of meer keren per week voedsel uit aan 140 duizend Nederlanders (in 33 duizend huishoudens). Woordvoerder Pien de Ruig verwacht dat dit aantal eind dit jaar stijgt tot circa 150 duizend mensen.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

De klanten ontvangen wekelijks voedsel met een gemiddelde waarde van 43 euro. De samenstelling van het klantenbestand lijkt te veranderen, aldus Voedselbanken Nederland. Het afgelopen halfjaar werden relatief meer alleenstaanden en eenoudergezinnen geholpen. Ook het aantal ouderen dat een beroep deed op voedselhulp groeide. ‘Dat zou kunnen komen doordat de kosten van levensonderhoud harder zijn gestegen – denk aan de verhoging van btw en energieprijzen – dan de pensioenen en AOW’, aldus woordvoerder De Ruig.

Het aantal klanten is ook gestegen door de verruiming van de toelatingscriteria die de voedselbanken vorig jaar hebben doorgevoerd. De klassieke normbedragen werden daarbij weliswaar verhoogd, maar tegelijkertijd werd een nieuwe berekeningsmethodiek ingevoerd die rekening houdt met meer uitgavenposten van klanten.

Ook zijn de voedselbanken actief bezig om potentiële klanten op te zoeken die nu nog ‘onder de radar’ blijven. ‘Er zijn nog genoeg mensen die aan de toelatingscriteria voldoen, maar zich uit schaamte of onwetendheid nog niet bij ons hebben gemeld’, aldus De Ruig. ‘In sommige gemeenten heeft die aanpak al tot opvallende successen geleid.’

Armoedegrens

In Nederland leven meer dan een miljoen mensen onder de armoedegrens. Maar niet iedereen die onder de armoedegrens zit, komt in aanmerking voor voedselhulp. ‘De schatting is dat 400 tot 450 duizend Nederlanders om financiële redenen niet altijd elke avond een warme maaltijd kunnen nuttigen. Dat is onze doelgroep’, zegt de woordvoerder.

De koepelorganisatie signaleert grote lokale verschillen in de hoeveelheid beschikbaar voedsel. Zo liet de voedselbank in Leeuwarden begin deze maand een noodoproep uitgaan dat het magazijn was leeggeraakt. Ook sommige voedselbanken in Gelderland stellen minder voedselaanbod uit supermarkten te krijgen. Dat wordt deels verklaard door de vakantieperiode, waardoor supermarkten zelf minder (vers) voedsel inslaan.

‘Over het hele land bezien is er voldoende voedsel’, zegt De Ruig van Voedselbanken Nederland. Vorige week is nog een contract getekend met supermarktketen Dirk van den Broek. Daardoor zijn alle grote retailers nu aangesloten. ‘Het probleem zit hem meer in de organisatie: al dat voedsel uit al die supermarktfilialen – ook met een korte houdbaarheidsdatum – moet wel liefst dagelijks worden opgehaald en op tijd worden uitgedeeld. Daarvoor zijn lokaal soms niet voldoende vrijwilligers.’

De zomerperiode is traditioneel een moeilijke periode, stelt ze. Supermarkten en andere leveranciers draaien op een laag pitje, veel vrijwilligers zijn op vakantie. Wel hebben sommige regio’s meer structureel last van voedseltekorten. ‘In sommige gemeenten in Friesland zit maar één supermarkt; dan is de spoeling dun’, aldus De Ruig. In het algemeen krijgen lokale voedselbanken eenderde van hun voedsel uit landelijke kanalen (via de tien regionale distributiecentra) en tweederde uit lokale kanalen.

Vrijwilligers

De grootste uitdaging bij een groeiend klantenbestand is het werven van vrijwilligers voor de aanvoer en distributie. Voedselbanken Nederland is daarvoor een campagne begonnen, met een eigen website: werkenbijvoedselbanken.nl. De Ruig: ‘We hebben niet alleen meer klanten, maar landelijk gezien ook meer dan genoeg voedsel. Maar we moeten dat kort houdbare voedsel met die 35-procentkortingstickers wel op tijd ophalen, met koelwagens vervoeren en snel kunnen uitdelen. Daarvoor zijn heel veel vrijwilligers nodig.’

Veel voedselbanken zijn maar één of twee dagen per week open. De Ruig: ‘Eigenlijk zouden voedselbanken zes dagen per week open moeten zijn, zoals dat nu al gebeurt in Groningen. Dat is de meest effectieve manier om bederfelijk voedsel direct van de leverancier naar de voedselbankklant te brengen. Maar ja, ga dat lokaal maar even organiseren.’

Lees ook:

Eén op de vijf Nederlandse gezinnen heeft nauwelijks genoeg geld om op vakantie te gaan. Een deel van hen kan zich via de Heppie Zomertour een dagje uitleven in de Efteling.
‘Voedselbanken bestaan, bemand door vrijwilligers, daar heb je verder geen omkijken naar’, schreef Toine Heijmans in zijn verslaggeverscolumn. Lekker makkelijk voor de politiek, die faalt bij de armoedebestrijding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden