NieuwsEenouderhuishouden

Steeds meer kinderen groeien op in eenoudergezin

Kinderen groeien steeds vaker op bij één ouder. In 2019 woonde bijna een op de zes Nederlandse kinderen in een eenouderhuishouden. Twintig jaar geleden gold dat nog voor een op de tien kinderen.

Moeder en kind spelen samen. Beeld Hollandse Hoogte / Patricia Rehe

Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ook het aantal baby’s dat geboren wordt in eenpersoonshuishoudens groeit.

Een van de belangrijkste oorzaken van het groeiende aantal eenoudergezinnen is het hoge aantal scheidingen, zegt CBS-onderzoeker Tanja Traag. Dat kinderen staan ingeschreven bij één ouder betekent overigens niet dat ze geen contact hebben met de andere ouder. ‘In tegendeel. Uit eerder onderzoek weten we dat co-ouderschap na een scheiding steeds gebruikelijker is', aldus Traag. ‘Vooral bij hoogopgeleiden zien we steeds vaker dat beide ouders evenveel voor het kind zorgen.’

Kinderen die opgroeien in een eenoudergezin lopen wel een hoger risico op te groeien in armoede. In veruit de meeste gevallen (89 procent) groeien kinderen op bij hun moeder. Traag: ‘De economische zelfstandigheid is nog altijd veel lager dan die van mannen. Dat geldt zeker voor gescheiden vrouwen.’

Heerlen en Rotterdam 

In Heerlen en Rotterdam is het aandeel minderjarigen in een eenouderhuishouden het grootst: 29 procent van alle kinderen in die gemeenten groeide op bij één ouder tegen een landelijk gemiddelde van 16 procent. Volgens  Traag heeft dat in het geval van Heerlen te maken met het grote aantal scheidingen in die gemeente. Hoe het precies komt dat er daar zoveel gescheiden wordt, weten we niet. Typisch voor die regio is het grote aantal huishoudens met een lage economische status. Er is veel bijstand, veel armoede. Het is in dit geval lastig oorzaak en gevolg uit elkaar te houden, maar een moeilijke financiële situatie lijkt een relatie in elk geval niet te helpen.’ 

Volgens Traag speelt in Rotterdam mogelijk iets ander mee. ‘Daar zie je relatief meer alleenstaande moeders met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond. Het schijnt zo te zijn dat het in die culturen gebruikelijker is dat vrouwen de opvoeding van een kind onderling regelen. Dat zou blijken uit antropologisch onderzoek. Wij kunnen dat niet hard maken met onze cijfers.’ 

Uit de cijfers van het CBS wordt in elk geval duidelijk dat eenoudergezinnen vaker voorkomen in stedelijke gebieden dan daarbuiten. Het aantal kinderen dat opgroeit bij één ouder in Amsterdam en in Capelle aan den IJssel is met 26 procent ook relatief hoog. In Staphorst en Urk groeien met 4 procent het kleinste aandeel minderjarigen op met één ouder. 

Steeds meer baby's in eenoudergezinnen

Uit de cijfers van het CBS blijkt verder dat ook het aantal kinderen dat in een eenoudergezin wordt geboren  langzaam groeit. Ongeveer 9 procent van de baby's woonde in 2019 bij één ouder, in 1999 was dat nog 6 procent.  Een verklaring die in dat verband weleens geopperd wordt is het ontstaan van nieuwe onconventionele gezinsvormen, zoals alleenstaande vrouwen en homostellen die samen een kind krijgen. 

CBS-onderzoeker Traag is voorzichtig met dit soort verklaringen. ‘Uit onze cijfers blijkt niet onder welke omstandigheden en met wie alleenstaande vrouwen een kind krijgen, daar valt dus niets over te zeggen.’  Zeker is dat het huwelijk als voorwaarde voor het krijgen van een kind steeds minder de norm is: werden twintig jaar geleden nog veruit de meeste kinderen (79 procent) geboren uit twee getrouwde ouders, nu is dat nog bij 60 procent van de baby’s het geval. 

Verder lezen

Het co-ouderschap neemt een vlucht: al ruim een kwart van de kinderen pendelt na een scheiding heen en weer tussen beide ouders. Wat doet dat opgroeien in twee huizen, en de wekelijkse verplaatsing die daarbij hoort, met  ­hen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden