Steeds meer homo's gaan terug in de kast

DAG TEGEN HOMOFOBIE Morgen, 17 mei, is de internationale dag tegen homofobie. In steeds meer landen - ook in Europa - kunnen zelfs pleitbezorgers van het homohuwelijk tot langdurige gevangenisstraffen worden veroordeeld.

Als Navi Pillay, de hoge commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, in Sint-Petersburg een toespraak zou houden en zou zeggen dat je homofobie het best op school kunt bestrijden met voorlichting, dan loopt ze het risico te worden gearresteerd.


Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse president Barack Obama, die zich vorige week voor het homohuwelijk uitsprak. Hij zei dat zijn dochters in de klas zitten bij kinderen van lesbische ouderparen en dat zijn dochters niet snappen dat die ouders minder rechten hebben dan heteroparen. Daardoor raakte Obama ervan overtuigd dat het homohuwelijk mogelijk zou moeten zijn. In Sint-Petersburg zou hij voor deze uitspraken kunnen worden opgepakt en veroordeeld.


Woensdag 17 mei wordt overal in de wereld de internationale dag tegen homofobie en transfobie gevierd. Daarbij moeten we ons ervan bewust zijn dat de vrijheid van meningsuiting in sommige landen niet voor iedereen geldt.


Vorige week bracht de hoge commissaris een video uit waarin zij het belang van de zeventiende mei onderstreept. Ze legt in die video uit dat overal in de wereld mensen van alle leeftijden worden gediscrimineerd vanwege hun seksuele oriëntatie of gender-identiteit. Dat gebeurt thuis, op school, op het werk en in allerlei dagelijkse situaties. Homo's vragen om eerlijk en gelijk te worden behandeld en niet om apart gezet en minderwaardig behandeld te worden. Homo's vragen niet om speciale of nieuwe rechten.


Er is niets nieuws aan het recht op leven, op veiligheid, of om vrij van discriminatie te zijn. Dat zijn universele mensenrechten die in het internationale recht zijn erkend. In meer dan 76 landen is het strafbaar om een relatie te hebben met iemand van hetzelfde geslacht. Dagelijks worden homo's, lesbo's en transgender mensen vanwege hun seksuele oriëntatie of gender-identiteit gearresteerd en soms gemarteld en vermoord.


Pillay roept landen die homoseksueel gedrag strafbaar stellen op hun wetten aan te passen en hun discriminerende beleid te stoppen. 'We moeten haat en geweld bestraffen, niet liefde', zegt ze in de video. 'Het beste tegengif voor homo- en transfobie is om volwassenen en kinderen te onderwijzen.'


Jammer genoeg voor Pillay en voor iedereen die het redelijke bepleit - namelijk dat mensenrechten op alle mensen van toepassing zijn en niet alleen op hetero's - zou zij voor deze uitspraken in sommige landen kunnen worden gearresteerd.


Zo is in maart een draconische wet in Sint-Petersburg in werking getreden. Soortgelijke wetten gelden ook in vier andere Russische regio's. De wet beoogt minderjarigen tegen 'homopropaganda' te beschermen door elke publieke uitlating in welke vorm dan ook die homoseksualiteit steunt, te verbieden. Deze wetten in Rusland zijn zo breed en vaag geformuleerd dat het dragen van een T-shirt met de tekst 'gelijke rechten voor lesbische ouderparen' tot arrestatie leidt. Eerder dit jaar heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, in een interview gezegd dat Rusland 'de samenleving tegen homopropaganda wil beschermen' waaraan hij toevoegde dat de rechten van seksuele minderheden niet meer waren dan een 'voetnoot bij de universele waarden'. Onder het mom van het beschermen van minderjarigen en het hoog houden van de publieke moraal debatteren de Russische autoriteiten nu of ze homofobie landelijk in wetten zullen verankeren. Afgelopen maart werd het wetvoorstel bij de Doema (de Russische Tweede kamer) ingediend.


In Europa is het verbod om over homoseksualiteit in het openbaar te spreken niet tot de vijf Russische regio's beperkt. In de Oekraïne zijn bijvoorbeeld twee initiatief-wetsvoorstellen ingediend bij het parlement die 'homoseksuele propaganda' verbieden. De parlementsleden beweren met dit voorstel de verspreiding van hiv/aids-besmettingen tegen te gaan en minderjarigen te beschermen tegen kwade invloeden.


In Moldavië hebben vijf steden hun gebied verklaard tot 'homovrije zone'. Deze verklaringen - ook al hebben ze geen wettelijke status - zijn bedoeld om elke uiting van homoseksualiteit in de openbare ruimte tegen te gaan. De VN hoge commissaris Pillay zal het nog lastig krijgen om zich in Oekraïne of Moldavië voor homorechten uit te spreken.


Of neem Nigeria, waar een wetsvoorstel 'bescherming tegen het homohuwelijk 2011' in behandeling is in het parlement. Oppervlakkig gezien maakt de wet alleen huwelijken tussen twee mannen of vrouwen strafbaar met een gevangenisstraf van drie jaar.


De wettelijke bepalingen reiken echter veel verder en raken iedereen die een homohuwelijk bijwoont, helpt of steunt. Verdedigers van mensenrechten die opkomen voor de gelijkberechtiging van homo's, lesbo's en transgender mensen in Nigeria kunnen vijf jaar gevangenisstraf krijgen.


Mevrouw Pillay en president Obama zijn gewaarschuwd.


BORIS DITTRICH,


directeur pleitbezorging seksuele minderheden van Human Rights Watch.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden