Stedenfluisteraar Stephan Keppel en kunst in glossy

Jeanne Prisser bericht over wat zich afspeelt in de voorhoede van de beeldende kunst. Deze week: New York door de ogen van stedenfluisteraar Stephan Keppel en kunst in een glossy. Dat kan.

Beeld Stephan Keppel

Amsterdam, 8 december

Ooit ging ik op excursie langs de verborgen plekken van Den Haag. In groepjes bezochten we dichtgetimmerde kraakpanden, binnentuinen, een rioolgemaal, een schuilkerk. Met bouwhelmen op schuifelden we door een indrukwekkende elektriciteitscentrale vol gevaarlijke gaten. We daalden af naar de atoomschuilkelder onder het Binnenhof (grijze gangen, grijze kamertjes, grijze stapelbedjes, ik rende hyperventilerend weer naar boven) en klommen naar het dak van de Passage voor spectaculair zicht op de winkelende mieren onder onze voeten.

Nog nooit had ik de stad, welke dan ook, op deze manier aanschouwd. En nog spannender was het besef dat die kluwen huizen, gebouwen, wegen, tramtunnels - alles wat wij 'stad' noemen en waarvan we denken dat we er de baas zijn - eigenlijk een levend, ademend, zelfregulerend organisme is, met eigen wetten, een eigen wil en een boel woekerende ondoorgrondelijkheden.

Het werk van Stephan Keppel sterkt mij in dat besef. Ik bezocht PuntWG, een kleine fijne presentatieruimte in Amsterdam, waar hij zijn nieuwste project liet zien, daarheen gehaald door kunstenaar Petra Noordkamp, die zelf ook een bescheiden bijdrage levert aan de tentoonstelling.

Keppel - ik besprak hem al vaker en dat is volkomen terecht - is mijn gedroomde gids door het stedelijke landschap. Wat zeg ik, Stephan Keppel is een stedenfluisteraar. Voor hem zijn betonvlakten, afgebladderde muren, geheime gangen en wildgroeiende stoeptegels zijn natuurlijke habitat. Hij dwaalt er doorheen en fotografeert precies de details waaraan iedereen voorbijloopt en waar zich de geheimen van de stad schuilhouden.

Den Helder deed-ie al, evenals Parijs (wonderlijke combinatie, nietwaar?). En nu gaat hij zich richten op New York, waarvan ik de eerste resultaten alvast in Amsterdam mocht bewonderen. Ik zag afgebrokkelde tegeltableaus in de metro, een gevel met dichtgemetselde ramen als een geheime code, een ruimte met bouwmaterialen. Alles in zwart-wit en bijna geheel zonder mensen, althans, die hebben geen hoofdrol. En ik werd weer getroffen door die typische Keppelblik, die hier werd vertaald naar vier foto's van kruiende schaduwpartijen op een neoclassicistische pilaar, zo filmisch en spannend dat ik bleef kijken, terwijl - waar kéék ik nu helemaal naar?

De stad leeft, bij Keppel. Ze is voortdurend in beweging, stuurt cryptische boodschappen en fluistert haar diepste geheimen in het oor van de oplettende fotograaf. Die print zijn werk uit op verschillend papier, haalt het door de scanner, drukt het op hout en bouwt eigen, nieuwe fotosteden van allerlei soorten materiaal. Mijn vurige nieuwjaarswens: mee op stadsexcursie met Stephan Keppel.

Stephan Keppel Beeld Stephan Keppel

Amsterdam, 9 december

Op het Spui in Amsterdam passeerde ik de tijdschriften van Athenaeum, met moeite. Als fervent bladeraar sta ik daar gerust een poos te blauwbekken. AI WEIWEI, schreeuwde Foam Magazine in zilver op zwart. Ai Weiwei, de Chinese kunstenaar die op allerlei manieren wordt gesaboteerd door de Chinese overheid, was voor deze keer gasthoofdredacteur van het blad en kreeg volledige 'vrijheid van meningsuiting'. Dat betekende voor hem kennelijk, zo zag ik al snel, dat hij het vooral over zichzelf wilde hebben. Ik woog het boekwerk in mijn hand, bekeek de prijs achterop en legde het terug. Voor deze portie overkill bedankte ik.

Dan was een ander tijdschrift een stuk interessanter. Dit kreeg ik via via in de handen gedrukt, een doorgeefpakketje - de beste Sinterklaascadeaus. Ik nestelde me er thuis mee op de bank. Ook in Platform Platvorm is de kunstenaar de baas, maar nu had ik te maken met wel 93 kunstenaars in plaats van één. Het idee erachter is simpel: al wie kunst instuurde, kon een spread bemachtigen en de hoofdredacteuren (beiden ook kunstenaar) maakten uit die inzendingen een selectie, voor het tijdschrift én voor een tentoonstelling.

In de eerste editie miste ik destijds de ordenende hand. Toch was ik dermate nieuwsgierig naar de tweede, dat ik het tijdschrift vol verwachting opensloeg. Opnieuw gaf ik me over aan de beeldenbrij, die vaak grappig en (expres) wansmakelijk was en soms ineens wonderbaarlijk esthetisch verantwoord. En als vanzelf begon ik die brij te ordenen, in de meest eenvoudige categorieën: goed en slecht.

Beeld Lev Ilizirov en Feicko Beckers

Om met de laatste categorie te beginnen: het slechtst waren de atelierfoto's. Het maakt niet uit wiens atelier, hoe aardig de kunst daar ook was opgesteld (sculptuur hier, installatie daar) - zoiets werkt niet op papier. Het best vond ik het werk van kunstenaars die reageerden op de tijdschriftvorm. Thomas Kuijpers bijvoorbeeld, die maakte een nepadvertentie voor een American football-jas met op de achterkant in sierlijke krulletters 'Jihadis'. Ernaast staat de aanbeveling 'official merchandise, coming soon to a store near you'. Simpel en effectief, ik kreeg er kippenvel van.

Feiko Beckers maakte de meest geloofwaardige tijdschriftenspread. Op een foto van het type lifestyle-reportage is de kunstenaar zelf te zien bij een kerstboom, terwijl hij een giraffevormige pannenkoek op een blauw bordje presenteert. Een kijkje bij het kerstontbijt van de kunstenaar, met tekst en uitleg, zo geschikt voor hergebruik in iedere foute glossy.

Deze kunst, die het goed doet op papier, is helaas precies de kunst die in de bijbehorende tentoonstelling amper zal opvallen. Reden te meer om het tijdschrift te kopen. Tevens geschikt als kerstcadeau. Doorgeven toegestaan.

INFO

Concreet concrete, Stephan Keppel en Petra Noordkamp. PuntWG, Amsterdam, t/m 20/12.

Platform Platvorm Platform Platvorm magazine, 15 euro. Tentoonstelling Show what you want to show 2, Melkweg Galerie, Amsterdam, 11/12 t/m 3/1.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden