Stedelijk was onnodig lang dicht

Als het Stedelijk Museum gesloten is, komt de bouw vast snel op gang, dacht de gemeente Amsterdam. Een dure misrekening stelt de onderzoekscommissie-Deetman.

AMSTERDAM - Het Stedelijk Museum in Amsterdam is onnodig lang gesloten geweest, doordat het in 2004 dicht ging zonder uitzicht op een begin van de bouwwerkzaamheden. Bovendien heeft de bijna 9 jaar durende sluiting de naam van het museum beschadigd.


Dat stelt de commissie-Deetman, die de desastreus verlopen verbouwing van het museum heeft onderzocht, vast. De commissie presenteerde vrijdag haar bevindingen.


De gemeente wilde met de sluiting het proces versnellen. Door die haast hebben de planning en het budget permanent onder druk gestaan, zei commissievoorzitter Wim Deetman (CDA) in een toelichting.


Het museum zou op last van de brandweer hebben moeten sluiten. Deetman heeft een besluit daarover niet kunnen vinden in de archieven. 'Het was opeens dicht.' Sterker: het gebouw had nog enige tijd open kunnen blijven. In 2003 waren voor 4 ton extra brandveiligheidsmaatregelen getroffen.


De aanbesteding in 2006 verliep rampzalig. Aannemers hadden werk genoeg en waren niet geïnteresseerd in Amsterdam, dat ze maar lastig vonden. Slechts één bouwbedrijf schreef zich in: het inmiddels failliete Midreth.


Een ingenieursbureau en een advocatenkantoor bestempelden de inschrijving van Midreth als onaanvaardbaar, omdat die 35 procent te hoog was. Wethouder Carolien Gehrels (PvdA) stond voor het dilemma: doorgaan met de aanbesteding of die mislukt verklaren en opnieuw beginnen.


Zij kende de gemeenteraad daar niet in. Toch vindt de commissie dat de raad 'grosso modo goed is geïnformeerd'. De externe adviezen heeft Gehrels ook 'niet beschikbaar gesteld' aan haar collega-bestuurders in het college van B en W, schrijft de commissie. De commissie heeft er geen oordeel over. 'Dat is aan de gemeenteraad.'


In 2010 ging Midreth failliet en handelde de gemeente tijdig en voortvarend, vindt de commissie. De bouw lag slechts 4 weken stil, waarna VolkerWessels zich aan de voltooiing zette. In september van het vorig jaar ging het museum weer open.


Amsterdam had vrijwel de volledige aanneemsom al overgemaakt aan Midreth, hoewel nog voor 7,6 miljoen euro aan werkzaamheden restte. De gemeente betaalde 12 miljoen euro om het museum af te bouwen. De commissie heeft niet kunnen achterhalen waarom 4,4 miljoen meer is betaald.


De bouw viel een dikke 15 miljoen euro hoger uit dan was geraamd bij de start in 2007. In totaal kostten de renovatie en nieuwbouw 122 miljoen euro.


De slopende totstandkoming van het nieuwe Stedelijk (renovatie van de oudbouw en nieuwbouw aan het Museumplein) duurde van 1989 tot 2012. Tot 2002 was het een 'plannentombola' van scenario's en architecten. Inclusief een gebrek aan 'bestuurlijke regie en politieke interesse'.


Pas na het rapport van de commissie-Sanders in 2003, 'Terug naar de top' raakten de plannen in een stroomversnelling. Het advies was een 'katalysator voor nieuw vertrouwen', waarna de stroperige besluitvorming werd vlot getrokken. Toen waren twee architecten versleten en had Amsterdam ruim 8 miljoen uitgegeven zonder uitzicht op een nieuw Stedelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden