Stedelijk Museum cancelt overzichtstentoonstelling Ettore Sottsass na strubbelingen met weduwe

Het Stedelijk Museum Amsterdam heeft de grote overzichtstentoonstelling over de Italiaanse ontwerper Ettore Sottsass (1917-2007) moeten annuleren. Aan de tentoonstelling, die begin april zou openen, is bijna twee jaar intensief gewerkt.

De weduwe van Ettore Sottsass is het oneens met keuzes van het Stedelijk Museum en dreigt met juridische stappen. Beeld anp

De afgelasting is omdat de weduwe van Sottsass haar medewerking heeft stopgezet en juridische stappen zou overwegen. Ze zou het oneens zijn met de keuze van het museum voor een niet-chronologische indeling in thema's als Sottsass' interesse in de Amerikaanse en Aziatische cultuur en zijn invloed op jongere generaties.

Dit zou de eerste grote overzichtstentoonstelling van Sottsass worden in Nederland, verdeeld over vijftien zalen. 'Gesprekken daarover dateren nog van voor de grote verbouwing', zegt conservator Ingeborg de Roode. Het Stedelijk heeft bovendien een aanzienlijke collectie met meer dan tachtig werken van Sottsass. 'In 2010 hebben we een groot deel van het Memphis-archief met veel werk van andere ontwerpers uit zijn privébezit verworven. Dat hebben we de afgelopen twee jaar aangevuld met een van zijn late vazen en een kast, ook met het oog op de aanstaande tentoonstelling.'

Onbespreekbaar

De eerste strubbelingen in de relatie tussen het museum en de weduwe blijken in najaar 2017, nadat er al veel over de tentoonstelling en een boek overleg is geweest. 'We wilden met een hedendaagse bril naar Sottsass kijken, waarbij we zijn werk voor het Nederlandse publiek moeten duiden', zegt conservator Ingeborg de Roode van het Stedelijk Museum. 'Daarnaast wilden we werk van zijn tijdgenoten, met name uit de Memphis-periode, tonen. Dat was onbespreekbaar voor zijn weduwe. Vervolgens trok ook haar Nederlandse raadsman Ernest Mourmans, tevens een belangrijke bruikleengever, zich terug.'

De daaropvolgende maanden slaagde het Stedelijk er weliswaar in vervangende bruiklenen te vinden. Maar de catalogus moest worden geschrapt, omdat het publicatierecht van zijn teksten en mogelijk ook van foto's van zijn werk en van hemzelf werd ingetrokken. 'Uiteindelijk was de tegenwerking door de weduwe-Sottsass zo sterk, dat mogelijk ook onze bruikleengevers zouden worden geraakt. Daarom zat er niets anders op dan de tentoonstelling te annuleren.'

Boekenkast van de Italiaanse ontwerper. Beeld Ettore Sottsass

Vliegveld Malpensa

De timing van de tentoonstelling was al ongelukkig, want 2017 was het honderdste geboortejaar van Sottsass. Dat werd gevierd met overzichtstentoonstellingen door The Metropolitan Museum in New York en de Triënnale in zijn woonplaats Milaan. Het Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch maakte een tentoonstelling over alleen het keramisch werk. Uiteindelijk staat het Amsterdamse museum nu zelfs met lege handen. 'We gaan ons de komende weken beraden op een vervangende tentoonstelling. Het verrichte onderzoek wordt op een andere manier voor het publiek toegankelijk gemaakt.'

Ettore Sottsass is een van de prominente ontwerpers van de 20ste eeuw. Hij ontwierp het gebouw [alleen de inrichting] én het strakke zitmeubilair van vliegveld Malpensa in Milaan maar ook de eerste computers en ambachtelijk vazen van aardewerk; net zo makkelijk schreef hij een filosofisch tractaat over de democratische functie van design. Begin jaren tachtig was Sottsass oprichter van het ontwerpcollectief Memphis, dat het postmodernisme introduceerde in design. Met ordinaire materialen als laminaat en chroom, kitscherige pasteltinten en een barokke vormen rekenden de Memphis-ontwerpers af met het vreugdeloze Bauhaus-modernisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden