Stedelijk lijft kunsthandel in

Vier kunsthandelaren krijgen een zetel in het nieuwe Stedelijk Museum Fonds.

AMSTERDAM - 'Ik weet waarom ze me voor het Stedelijk Museum Fonds hebben gevraagd. Ik ken genoeg mensen die geld hebben voor de aankoop van kunst. Bovendien wil het Stedelijk internationaal ook weer wat voorstellen, zoals in de tijd van directeur Willem Sandberg.


'Ik reis de wereld af om spullen voor de veiling te krijgen en ben ook hoofd private sales; kunst die onderhands wordt verkocht via mijn team. Het gaat dan bijvoorbeeld om verzamelaars die een werk niet publiek willen verkopen of die snel geld willen hebben.


'Veel verzamelaars hebben al hun eigen goede doelen. Geld vragen blijft een tricky iets. Iemand moet een connectie hebben met het Stedelijk of met Nederland om geld te willen schenken. Of ze zijn dol op een kunstenaar die in het Stedelijk wordt tentoongesteld. Veel Amerikanen vinden Amsterdam leuk. Ze noemen dan meteen het Anne Frank Huis en het Rijksmuseum. In dat rijtje moet ook het Stedelijk komen. Het museum is weggevallen. Het is dicht geweest en er was gedoe met de vorige directeur. Jonge verzamelaars kennen de naam van het Stedelijk niet meer. Dat is jammer want het museum kan echt de strijd aangaan met de concurrenten.


'Ik doe dit puur omdat ik het leuk vind. Ik ken het museum vanaf mijn studententijd. Zakelijk maakt het niet zo veel uit of ik in het bestuur zit van het Stedelijk Museum Fonds. De veilingmarkt is een open markt. Voor de verkoop wil je de hoogste prijs. We gaan echt niet eerder afslaan omdat het Stedelijk iets wil hebben.'


'Onze galerie in New York heeft werk aan het Stedelijk verkocht, zoals de lichtsculptuur van Dan Flavin die boven de beroemde trap hangt. Ook vertegenwoordigen wij Marlene Dumas in de VS, van wie in september een grote expositie opent in het Stedelijk. Het museum bepaalt zelf wat ze willen verzamelen en tentoonstellen. De nieuwe directeur, Beatrix Ruf, en de curatoren weten wat ze willen. Ik wil door mijn rol in het Stedelijk Museum Fonds geen invloed op het aankoopbeleid hebben. Het fondsbestuur moet neutraal blijven. Aan ons de taak dat te laten zien.


'Het Stedelijk is vormend voor mij geweest. Ik zat op een middelbare school in Hoorn waar kunstgeschiedenis in het lespakket zat. We bezochten geregeld musea, waaronder het Stedelijk. Daar werd ik voor het eerst geconfronteerd met hedendaagse en moderne kunst. Daar heb ik voor het eerst werk van Jeff Koons gezien, nu vertegenwoordigen wij hem. Door het Stedelijk ben ik kunstgeschiedenis gaan studeren.


'Ik woon al twintig jaar in New York, maar altijd als ik in Amsterdam ben, ga ik naar het Stedelijk. Het heeft door de collectie en het tentoonstellingsbeleid een sterke voorhoedefunctie. Het is voor mij een van de belangrijkste musea in de wereld. Maar ik stel steeds vaker vast dat nieuwelingen in de kunstwereld niets weten van het Stedelijk. Het is natuurlijk lang gesloten geweest. Het is een eer om het museum terug in de aandacht te mogen brengen, vooral internationaal.'


Dreigt belangenverstrengeling tussen museum en galeriehouders?


Het Stedelijk Museum in Amsterdam schakelt kunsthandelaren in om geldschenkingen van particulieren binnen te halen. Het heeft onlangs de stichting Stedelijk Museum Fonds opgericht, waarvan het bestuur voor de helft uit handelaren bestaat.


Een daarvan is Hanna Schouwink, die partner is bij David Zwirner Gallery in New York. Deze galerie vertegenwoordigt befaamde kunstenaars als Jeff Koons. Naast Schouwink gaat nog een Nederlandse uit New York, Miety Heiden, giften werven voor het museum. Zij heeft een hoge functie bij veilinghuis Sotheby's.


Ook twee Amsterdamse galeriehouders maken deel uit van het onbezoldigde fondsbestuur: Jorg Grimm (Grimm Gallery) en Melanie van Ogtrop (Circle Gallery).


Een kunsthandelaar zou door zijn bestuursrol zijn eigen waar makkelijker bij het museum kunnen slijten. Maar Karin van Gilst, zakelijk directeur van het Stedelijk, is niet bang voor belangenverstrengeling. 'Het fonds houdt zich niet bezig met het kopen van kunst, maar met het vinden van fondsen.'


Door bezuinigingen in de kunstensector zoeken musea naar andere geldbronnen. Zo richtte Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam onlangs een stichting op die een vermogen moet opbouwen van 25 miljoen euro. De rente komt ten goede aan het museum. 'Dat de overheid zich uit de kunsten terugtrekt, heeft gevolgen', zegt Kyra Wessels, die vanuit het Stedelijk het onafhankelijke fonds begeleidt. 'We moeten alle registers opentrekken.'


Het fonds wordt 16 juni gepresenteerd aan genodigden tijdens de grote kunstbeurs Art Basel. Ook Beatrix Ruf zal aanwezig zijn, die in november als directeur van het Stedelijk begint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden