Steampunklamp

De Maakbare Wereld

Draadloos opladen: het kan tegenwoordig zelfs met meubels van Ikea. Rolf Hut gaat er een lamp mee opladen, een Victoriaanse, die past bij zijn gevoel dat draadloos opladen toch een beetje magisch is.

Beeld Bier en Brood

Dat je een draaideur in loopt en halverwege besluit terug te gaan. Niet omdat ik me opeens herinnerde waarvoor ik kwam. Maar omdat in de draaideur van een IKEA een reclame hing met de tekst : 'Vanaf 25 april: draadloos opladen verwerkt in onze meubels'. Direct terug naar de servicebalie: 'Wat voor techniek gaat daarin? Wat gaat het kosten? En komen er hoesjes voor bestaande telefoons?' Ja, die komen er. Mooi.

Draadloos opladen. Het klinkt als iets uit een sciencefictionfilm. Toch werkt het niet heel anders dan inductiekoken. Een spoel die op het lichtnet aangesloten zit, maakt een magneetveld. Een spoel die aan het op te laden apparaat zit, ontvangt dat magneetveld en zet het weer om in stroom, of in het geval van de pan op de inductiekookplaat: warmte.

Opladers

Ik ben bijna 35, de leeftijd waarop je volgens Arthur C. Clarke, alles wat daarna uitgevonden wordt, als magisch gaat zien. Draadloos opladen zit op het randje en is voor mij een beetje magisch. Daarom besluit ik mijn bouwsel voor deze Maakbare Wereld in een magische stijl te doen: steampunk. Ik ga een Victoriaanse lamp maken, die je kunt meenemen. Hij moet eruit zien alsof er een gasvuurtje in brandt, en moet opladen wanneer ik hem op een oplaadpunt zet.

Op 25 april, om negen uur sta ik bij de bewuste IKEA. Ik ren naar de lampenafdeling en haal een lamp met ingebouwde oplader en een opklikhoesje voor de Samsung S3. Van alle toestelhoesjes is die van de S3 het handigst voor mijn project: er komt geen moeilijk stekkertje uit zoals bij de iPhone-hoes, maar twee contactjes: plus en min.

Opladers hebben we al vaker gezien in deze rubriek: Ans Hekkenberg laadde haar telefoon zowel via een zonnecel als via haar fietsdynamo op. In dit project is de oplader kant en klaar: het hoesje voor de Samsung. Nu gaat het om de volgende stap: het opslaan van de energie in een batterij en het beschikbaar maken voor de lamp. Bij Ans' projecten werd dat door de telefoon geregeld. Dat kan hier niet. Maar gelukkig kun je er kant en klare bordjes voor kopen die meestal bedoeld zijn om een project op een zonnepaneel aan te sluiten. Ik kies voor de powerboost 500 charger van Adafruit: die geeft een mooie stabiele 5 volt en heeft een plug voor een standaard LiPo (Lithium Polymeer) batterij.

Succes!

Bij de Xenos vind ik een mooie lamp, bedoeld voor een kaars (denk ik). In de onderkant van de lamp verstop ik de LiPo batterij en het oplaadhoesje. Ik geef de lamp een steampunk uiterlijk door wat elektronicakoelelementen te combineren met een zwartgeschilderde halve pvc pijp en vijf oranje ledjes die flikkeren als kaarsjes. De koelelementen, pijp en leds geven een gaskachelachtig effect. De leds sluit ik via een weerstandje aan op de uitgang van de powerboost, die ik onder de koelelementen verstop. Tot slot verwerk ik in de top van de lamp een mooie oude 'on/off' schakelaar die ik aansluit op de enable-pin van de powerboost om de lamp mee aan of uit te zetten. Als ik deze pin via de schakelaar met de nul-volt (grond) verbind, zet de powerboost zichzelf uit.

Om het nog iets meer steampunk te maken plak ik halfspiegelfolie op drie van de vier vensters van de lamp. Ik doe alle lichten thuis uit en zet de schakelaar om. De kamer kleurt een warm flikkerend oranje. Als ik in de lamp kijk zorgt het halfspiegelfolie voor de illusie van een eindeloze rij lampjes. Prachtig. Er staat een filmpje op rolfhut.nl/steampunklamp. Zodra ik hem op het oplaadplaatje zet, springt het waarschuwingslampje van de powerboost aan: succes! Een draadloos oplaadbare steampunklamp die - magisch - nooit op gaat en stiekem draadloos oplaadt als je hem op de goede plek zet.

Jules Verne was de eerste steampunker

Steampunk is zowel een verhaal-genre als een stijl. De stijl combineert het uiterlijk van Victoriaans Engeland tijdens de industriele revolutie met science fiction en magische (fantasy) elementen. Daarbij wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de industriele beelden van die tijd: grote, draaiende tandwielen, zuigers, slangen en kabels: niets weggewerkt, lekker zichtbaar.

Het werk van Jules Verne zou, achteraf gezien, nu als steampunk worden betitelt. 2003-2004, midden in mijn studenten-dus-veel-films-tijd, was een periode met veel films die een steampunk sfeer hebben: Howls Moving Castle, The League of Extraordinary Gentlemen, van Helsing, Skycaptain and the World of Tomorrow. Iets recentere films zoals Hellboy 2: The Golden Army (2008) en Sherlock Holmes (2009) hebben ook de steampunk stijl, net zoals de illustratie op deze pagina, die de heren van Bier en Brood aangepast hebben ten opzichte van de normale maakbare wereld stijl.

Ik ben content: dit is de eerste Maakbare Wereld waarbij het eindresultaat eruit ziet zoals ik gepland had, waarbij ik niet halverwege vloekend het plan heb omgegooid: waarbij alles in een keer werkt. Trots laat ik de lamp aan mijn vrouw zien.

'O, mooi schat. Maar die schakelaar?'

'Ja?'

'Als ik die op 'on' zet...'

'Ja, dan verbind je de grond-pin met de enable-pin en gaat dus de lamp... o... shit...'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.