Statushouder komt moeilijk aan werk

Banen voor vluchtelingen

Gemeenten hebben moeite om asielzoekers naar werk te begeleiden. 10 procent van de vluchtelingen met een status is direct bemiddelbaar naar een baan, schatten gemeenten in een enquête van het Kennisplatform Integratie & Samenleving, terwijl eenderde van de vluchtelingen waarschijnlijk nooit geschikt zal zijn voor betaald werk.

Een Syrische vluchteling schildert het interieur van een nog te openen restaurant in Utrecht. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Dit blijkt uit een onderzoek onder 197 gemeenten, waarvan de resultaten vandaag verschijnen. Vanuit de Participatiewet zijn gemeenten verantwoordelijk voor het begeleiden naar werk van mensen met 'een afstand tot de arbeidsmarkt'.

Het grootste struikelblok voor het vinden van een baan is de Nederlandse taal. Volgens 89 procent van de gemeenten is een gebrekkige taalbeheersing door nieuwkomers een belangrijk knelpunt. Het voor het inburgeringsexamen vereiste taalniveau is voldoende om je te redden bij de dokter of op de markt, maar niet om bij de gemiddelde werkgever aan de slag te kunnen.

Eerder taalles

Ook is het volgens bijna de helft van de gemeenten een probleem dat asielzoekers vaak lang inactief zijn geweest. Dat heeft mede te maken met de tijd die zij doorbrengen in asielzoekerscentra, eerst in aanloop naar hun IND-procedure en daarna in afwachting van een huis.

Ruim de helft van de gemeenten vindt dat de periode die vluchtelingen doorbrengen in asielzoekerscentra beter moeten worden benut, bijvoorbeeld voor het leren van de Nederlandse taal. Het is nu beleid dat asielzoekers nog geen Nederlandse les mogen volgen als zij in afwachting zijn van hun procedure. Het zou volgens de regering valse verwachtingen kunnen scheppen, omdat niet iedereen uiteindelijk in Nederland mag blijven. Maar 52 procent van de gemeenten ziet juist in het eerder aanbieden van taalles de sleutel naar een betere integratie.

Zij krijgen daarin bijval van de stichting UAF, die hoogopgeleide vluchtelingen begeleidt naar studie en werk. In een brief die de UAF deze week aan politieke partijen heeft verstuurd, pleit zij voor het mogelijk maken van scholing, arbeidsmarktoriëntatie en vrijwilligerswerk al tijdens de asielprocedure.

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang?

Door de ogen van de Palestijnse Mohannad (39) en zijn gezin volgen we het dagelijks leven in de opvang. Deel 17: werk zoeken.

'Wereldoriëntatie'

Uit de enquête van het Kennisplatform Integratie & Samenleving blijkt dat meer dan de helft van de gemeenten op dit moment aanvullend beleid ontwikkelt om asielzoekers in de toekomst sneller naar werk te begeleiden. Zo opent de gemeente Utrecht in september een noodopvang 'nieuwe stijl' waar asielzoekers vanaf het begin worden geactiveerd. Ze krijgen cursussen internationaal ondernemerschap en zakelijk Engels aangeboden, die ook toegankelijk zijn voor wijkbewoners.

'Wij denken dat het ondernemerschap vaak beter aansluit bij de manier waarop mensen in hun land van herkomst gewend waren te werken', zegt projectcoördinator Niene Oepkes. 'En dat ze daarmee eerder in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Bovendien past het bij de toenemende zzp-cultuur hier.'

Door in te zetten op 'wereldoriëntatie' bijt de aanpak van de gemeente Utrecht niet met de regel dat asielzoekers zonder status geen Nederlandse les mogen krijgen. De vaardigheden die zij opdoen kunnen zij in de toekomst overal toepassen, ook als die toekomst uiteindelijk niet in Nederland ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.