Stasi-verleden tast geloofwaardigheid Berlijnse krant aan

Twee redacteuren Berliner Zeitung beschuldigd van spionage Staatsveiligheidsdienst...

Van onze correspondent Sander van Walsum

BERLIJN Ten tijde van de DDR was de Berliner Zeitung – nu 62 jaar oud – een krant die volgzaam verslag deed van de weldaden van de partijleiding. Na de Wende heeft ze, als onderdeel van kapitalistische mediaconcerns, haar leven willen beteren. Ze zuiverde de redactie en ze ging de ‘tweede Duitse dictatuur’ geenszins als heikel thema uit de weg. Haar ambitie was de Washington Post van Berlijn te worden.

Dat mag vooralsnog dan niet zijn gelukt, de Berliner Zeitung (oplage: circa 200 duizend) is er wel in geslaagd zich van haar imago als Ossi-krant te ontdoen. Ze detoneert niet tussen de respectabele Duitse kranten en in West-Berlijn concurreert ze succesvol met haar Wessi-tegenhanger Der Tagesspiegel.

Nu is de Berliner Zeitung door het verleden ingehaald. Twee prominente redacteuren blijken in hun jonge jaren als inoffizieller Mitarbeiter (IM) van de staatsveiligheidsdienst – de Stasi – vroegere collega’s en buurtgenoten te hebben bespioneerd. Een aantal freelancers heeft mogelijk evenmin een zuiver verleden. Dat beweert Hubertus Knabe, de directeur van het Stasi-museum Hohenschönhausen, onlangs nog slachtoffer van een poging tot karaktermoord door een van de betrokkenen.

Zelfs als Knabes beschuldiging ongegrond blijkt te zijn, kan de Berliner Zeitung niet meer voor een catastrofe worden behoed, zegt een redacteur. ‘Als bij de redactie van Der Tagesspiegel een ex-IM’er opduikt, is hij een exoot, en is het probleem opgelost als hij op een zijspoor is gezet. Maar bij ons zijn meteen alle collega’s besmet. Onze geloofwaardigheid ligt in duigen.’

Bij zijn poging de redactie te zuiveren, wordt hoofdredacteur Josef Depenbrock gehinderd door strenge privacywetgeving. Werkgevers mogen alleen de eventuele Stasidossiers van hun ondergeschikten inzien als betrokkenen daar zelf om verzoeken. Als hieruit blijkt dat ernstige delicten zijn verzwegen, mogen sancties worden opgelegd. Maar een verleden als IM’er is geen grond voor ontslag.

Inmiddels hebben 90 van de 120 redacteuren hun dossier voor nader onderzoek vrijgegeven. ‘De weigeraars staan per definitie onder Stasi-verdenking’, zegt onderzoeksleider Klaus Schroeder. ‘Ongeacht de redenen die ze aanvoeren.’ De screening van de redactie moet eind mei zijn voltooid.

Volgens Joachim Gauck, die in de jaren negentig de Stasi-archieven inventariseerde, zouden andere kranten – ook de West-Duitse – het voorbeeld van de Berliner Zeitung moeten volgen. ‘Er bestaat een opmerkelijke discrepantie tussen de ijver van de media om politieke en private verwikkelingen van prominenten te onthullen, en hun onwil om zelf met de billen bloot te gaan.’ De ‘zorgeloosheid’ die Gauck de media verwijt, blijkt ook uit het grote aantal redacteuren met een Stasi-achtergrond die bij de Mitteldeutsche Rundfunk werkten.

De lezers van de Berliner Zeitung hebben massaal van hun belangstelling voor het geval blijkgegeven. Voor de meesten is de betrouwbaarheid van hun krant in het geding. Maar er zijn ook opmerkelijk veel brievenschrijvers die het kwaad van de Stasi relativeren, en die de ‘negatieve belangstelling voor de DDR’ hekelen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden