NIEUWSGGZ

Start Nederlands onderzoek naar impact coronavirus op psychiatrisch patiënten

Na de huisartsen houden nu ook de psychiaters een register bij van GGZ-patiënten die besmet of overleden zijn aan covid-19. De telling moet uitwijzen of psychiatrische patiënten eerder besmet raken en ernstiger ziek worden.

Het telwerk van de NVvP kan een welkome aanvulling zijn op het onlangs gelanceerde huisartsenregister.Beeld AFP

De Nederlandse Vereniging van Psychiatrie (NVvP), die het register in het leven heeft geroepen, maakt zich ernstige zorgen over de impact van covid-19 op psychiatrische patiënten. De belangenvereniging heeft alle GGZ-instellingen, mobiele teams en (vrijgevestigde) psychiaters opgeroepen om melding te maken van iedereen die is geïnfecteerd dan wel klinisch verdacht.

De berichten uit Azië zijn zorgelijk. In het Chinese Wuhan Medical Health Center steeg het aantal infecties onder psychiatrische patiënten pijlsnel van 40 naar 323. In een GGZ-instelling in Zuid-Korea raakten in februari 102 van de 103 patiënten op een gesloten afdeling besmet. 7 van hen, allemaal tussen de 50 en 60 jaar, overleden binnen een week. Op een longstay van GGZ Oost-Brabant overleden in maart zelfs 7 van de 27 patiënten.

Bekend is dat mensen met een psychiatrische aandoening, van wie de meesten thuis worden behandeld, extra vatbaar zijn voor infecties. Dat komt doordat hun lichamelijke conditie te wensen overlaat. ‘De biologische leeftijd van ernstig psychiatrische patiënten ligt twintig jaar hoger dan de kalenderleeftijd’, zegt NVvP-voorzitter Elnathan Prinsen. ‘Net als in Zuid-Korea vallen patiënten van rond de 50 al in de risicogroep, terwijl dat in de algemene bevolking pas vanaf 70 het geval is.’

Chronische aandoening

Tweederde van deze patiënten, die veelal kampen met psychoses, bipolaire stoornis of ernstige depressies, heeft daarbovenop een chronische aandoening als diabetes, hart- en vaatziekten, obesitas en hoge bloeddruk. Allemaal ziekten die het risico op een coronabesmetting lijken te vergroten.

Het telwerk van de NVvP kan een welkome aanvulling zijn op het onlangs gelanceerde huisartsenregister, laat het RIVM weten. Al kan het instituut dat niet goed beoordelen omdat het niet van het initiatief op de hoogte is.

Hoogleraar Jochen Cals, projectleider van het huisartsenregister, vindt het zinvol dat ook psychiaters een meldpunt instellen. Al plaatst hij tegelijk vraagtekens bij een toekomst waarin iedere beroepsgroep haar eigen register optuigt. ‘Om te achterhalen welke lichamelijke en geestelijke aandoeningen het meest kwetsbaar maken voor covid-19, analyseer je ze bij voorkeur in samenhang.’

Nieuw facet

De NVvP wil met het register ook licht werpen op een nieuw facet van covid-19. Uit recente vakartikelen blijkt dat de ziekte ook psychiatrische klachten kan veroorzaken. ‘Er zijn enkele gevallen beschreven van gezonde mensen die na een besmetting zijn opgenomen met neuropsychiatrische klachten’, zegt Wiepke Cahn, hoogleraar psychiatrie aan het UMC Utrecht. ‘Net zoals het virus longembolie of trombose kan veroorzaken, lijkt het ook de vaatjes in de hersenen te verstoppen. Hierdoor kunnen mogelijk psychotische klachten ontstaan als wanen of stemmen.’

Vooralsnog zijn GGZ-instellingen buiten Noord-Brabant verschoond gebleven van omvangrijke coronauitbraken. Iets wat Cahn, een van de kartrekkers van het coronaregister, nogal verbaast. Temeer omdat de instellingen veel kwetsbare ouderen met meerdere kwalen in behandeling hebben. In die zin zijn ze te vergelijken met verpleeghuizen, waar wél veel bewoners zijn overleden.

Ondertussen is het aantal aanmeldingen van nieuwe patiënten in de GGZ gehalveerd. Psychiaters zijn er niet gerust op. ‘Het lijkt op de stilte voor de storm’, zegt Prinsen. ‘We bereiden ons voor op een stuwmeer van nieuwe patiënten, die nu in wachtstand verkeren. In Azië is die hausse er al.’

Lees ook

Coronacrisis verergert psychische klachten
De coronacrisis verergert de klachten van mensen met psychische problemen. De helft van hen heeft meer dan anders last van angst, depressiviteit, paniek en slecht slapen. Een derde weet niet hoe zij de komende periode moet doorkomen. Zij zijn bang dat zij geen zorg of hulp meer krijgen en voelen zich eenzamer.

Hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt
De komende weken doet de Volkskrant regelmatig verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda, waar verslaggever Willem Feenstra ziet hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt.

Hoe het draagvlak voor de lockdown afbrokkelt nu de angst voor het virus wegebt
Ook premier Rutte ziet dat het drukker wordt op straat, zei hij dinsdagavond tijdens zijn persconferentie, en die waarneming klopt: een groeiende groep Nederlanders neemt het niet meer zo nauw met de coronamaatregelen van het kabinet en het RIVM.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden