Column

Start met 24 uur Nederlandse taalles op tv

Wat ik nooit begrepen heb, is waarom er eigenlijk niet 24 uur per dag Nederlandse taalles op televisie wordt uitgezonden? Maak het voor iedereen die wil supertoegankelijk om de Nederlandse taal te leren. Voor nieuwkomers, vluchtelingen, expats, migranten, laaggeletterden, you name it. NPO 4: het NL TaalKanaal. 24 uur per dag taalles op tv en internet. Dat lijkt me een onmisbare voorziening voor een land dat pretendeert gastvrij immigratieland te zijn, maar inburgering en integratie nog steeds maar niet onder de knie kan krijgen.

Cursisten krijgen uitleg van een docent op het Haagse ROC Mondriaan tijdens een les Nederlands voor anderstaligen.Beeld anp

EenVandaag sloeg afgelopen week de noodklok. Er dreigt opnieuw, in de woorden van D66 nota bene, een 'integratieramp'. De opvang en integratie van de nieuwe vluchtelingen loopt allesbehalve op rolletjes. Syrische vluchtelingen klagen steen en been over het commercieel-bureaucratische moeras waarin ze zijn terecht gekomen. Ze moeten met een lening 'inburgering' inkopen op een totaal onoverzichtelijke markt van private aanbieders. Die houden meer van geld verdienen dan van goed onderwijs, zo is de indruk van de vluchtelingen. Hoe belabberd kan een land zijn inburgering organiseren?

Sinds 2013 is de inburgering in Nederland geprivatiseerd en geneoliberaliseerd. De nieuwkomer is voortaan zelf verantwoordelijk voor zijn integratie in Nederland. Leve de zelfredzame vluchteling! Die onzalige nieuwe Wet Inburgering heeft desastreuze gevolgen gehad. Een scherpe daling van het aantal inburgeringscursisten en behaalde diploma's. En toen moesten de Syrische en Eritrese vluchtelingen nog goed en wel naar Nederland komen.

Wat is Nederland toch een onderpresterend immigratieland. Wel goed in op schrille toon eisen dat nieuwkomers zich moeten aanpassen, invoegen, integreren, maar bar slecht in het begripvol en effectief begeleiden van nieuwkomers daarbij. Ondanks het pragmatische zelfbeeld, verliest Beleidsmakend Nederland zich graag in bureaucratische gevechten tussen Rijk en gemeenten en in ideologisch schimmenspel tussen staat en markt. Het resultaat is ernaar: het taalonderwijs aan nieuwkomers is beroerd, en de 'toeleiding' van nieuwkomers naar de arbeidsmarkt ligt ver onder de prestaties van de Scandinavische landen.

Dit is allemaal bepaald niet onschuldig. Het Nederlands beleidsgeblunder rondom inburgering ondergraaft op langere termijn het maatschappelijk draagvlak voor het vluchtelingen- en asielbeleid. En steun en begrip voor nieuwkomers. Als zij onvoldoende kans krijgen in Nederland te integreren, moet men niet raar opkijken dat het hun de grootste moeite zal kosten constructief aan de Nederlandse samenleving bij te dragen. Wat weer op hen zal terugslaan.

Uit de WRR-beleidsstudie 'Geen tijd verliezen' leren we dat de integratie van eerdere vluchtelingengroepen vaak slecht gelukt is. Meer dan de helft van de Somalische en Afghaanse gemeenschap zit semi-permanent in de bijstand en leeft onder de armoedegrens. Gebrek aan Nederlandse taalbeheersing is niet de enige factor, maar speelt wel een sleutelrol bij integratie en bemiddelbaarheid op de arbeidsmarkt. Grote gemeenten als Amsterdam of Den Haag proberen eigenzinnig van inburgering in eigen stad nog wel iets te maken, maar het zou goed zijn als inburgering weer een gedeelde verantwoordelijkheid wordt, van de vluchteling zelf en van de gemeenschap c.q. de gemeente. Maar dan nog.

Het beschamende improductieve gedoe rondom de inburgering laat zich het best omzeilen door Nederlandse taalles op tv aan te bieden. Ook voor vluchtelingen die nog geen erkend statushouder zijn, en voor alle anderen. Laat Nederlandse taal-experts hun creativiteit botvieren op dat NPO 4 Taalkanaal. Van de nonnetjes in Vught tot aan Frits Spits. Maak zo van al die holle retoriek over de 24-uurs-kenniseconomie en lifelong learning eindelijk eens iets tastbaars: alomtegenwoordige taalles op tv en internet.

En nu we toch bezig zijn. Waarom niet drie Taaltv-kanalen? Laten we NPO 5 in het leven roepen voor Engelse taalles. Engels is de taal van de globalisering, de taal van toerisme en Erasmusbeurs en de nieuwe taal van de universiteiten. Via NPO 5 kunnen Nederlandse universitaire docenten schaven aan hun steenkolenengels.

Maar dan ook een NPO 6 voor de Duitse taal! Het is een domme schande dat het Duits uit buurland Nederland bezig is te verdwijnen. Duits is de taal van de Europese Unie, de taal van de Nederlandse exporteconomie en de taal van de Mattheüs Passion.

Talen leren moet geen geld kosten, slechts moeite en inspanning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden