Star Cars

De onlangs overleden Ralph McQuarrie ontwierp Star Wars-karakters als Darth Vader. Hij beïnvloedde zo ook de auto-industrie.

Vorige maand overleed ontwerper Ralph McQuarrie. Zijn creaties werden wereldberoemd, vooral die voor Star Wars. Van de gemaskerde slechterik Darth Vader, de vriendelijke robots R2-D2 en C-3PO en de harige Chewbacca bepaalde hij het uiterlijk.


McQuarries ontwerpen deden vaak aan veel dingen tegelijk denken. Het gezicht van Darth Vader roept associaties op met de emotionele intelligentie van een potkachel, maar ook met het skelet van een parasiet uit een buitenaards insectenrijk. Ondertussen was het gasmasker van Darth Vader gewoon een noodzakelijk gegeven: in de wereld van Star Wars moest hij kunnen overleven in het luchtledige, als er van het ene naar het andere ruimteschip overgesprongen zou worden.


McQuarrie ontleende het idee voor de helm aan de outfit van samuraistrijders. Maar als het de Duitse brandweer was geweest, hadden we het ook geloofd. De slechteriken uit Star Wars-the dark side of the Force - kennen nu eenmaal vele gezichten, in de vorm van dieren, kachels, gebouwen, koffiezetapparaten, brandkranen, tenten, filmprojectors en zo verder.


Andersom werkt het ook. Vooral in de autoindustrie is het de laatste jaren raak. Een donkere auto met een beetje een geprononceerde grille roept al snel associaties op met een gevreesde galactische heerser. Dat is niet zo vreemd: McQuarrie leefde zich net als auto-ontwerpers uit in het visualiseren van technische aangelegenheden.


Niet voor niets startte de Amerikaan zijn carrière als technisch tekenaar in dienst van Boeing en werd hij door CBS News gevraagd animaties te maken waarmee de nieuwszender verslag deed van het Apollo-ruimtevaartprogramma van de NASA. Star Wars-regisseur George Lucas kon zo iemand natuurlijk goed gebruiken bij het creëren van zijn ruimteschepen. McQuarrie was de eerste persoon die door Lucas werd ingehuurd om hem te helpen zijn film te visualiseren. Zelfs bij de vormgeving van de karakters kwam McQuarrie goed van pas. Immers, het melkwegstelsel in Star Wars wordt voor een groot deel bevolkt door schepsels die van batterijen afhankelijk zijn.


Technologieliefhebbers smullen van de vormgeving in Star Wars, vandaar de overeenkomsten tussen het werk van McQuarrie en recente ontwikkelingen in automobielontwerp. Het is geen toeval dat de hoofdontwerpers bij de meeste autofabrikanten zijn opgegroeid met de originele trilogie, waarvan het eerste deel uitkwam in 1977.


Als geen ander wist McQuarrie het filmpubliek te verleiden. De kracht van zijn werk zat in de dynamische uitstraling. Al in de vorm van geschilderde filmimpressies oogden McQuarries creaties zo overtuigend dat ze een doorslaggevende rol speelden in het verkrijgen van financiering door producent 20th Century Fox.


De ontwerpen inspireerden de cast en de crew van de film en de aantrekkingskracht van zijn werk is later toegenomen. Waren de creaties van McQuarrie vaak ingegeven door futuristische inspiratiebronnen uit oude films (C-3PO werd gemodelleerd naar de beeltenis van Maria The Robot uit Metropolis), inmiddels zijn ze zelf inspiratiebron geworden.


Populair

Dat verklaart wellicht waarom Star Wars-merchandise altijd populair is gebleven. Van die markt kunnen fabrikanten van alledaagse gebruiksvoorwerpen gemakkelijk een graantje meepikken door hun producten hier en daar uit te rusten met Star Wars-kenmerken.


En auto-ontwerpers kunnen met die kenmerken hun filmhelden dichter bij de realiteit brengen. Net zoals de raketgeleerden van NASA ooit werden aangemoedigd door de getekende maanreis van Kuifje, zo lijken auto-ontwerpers tegenwoordig in toenemende mate het gefantaseerde universum van McQuarrie na te jagen.


Vooral de Japanners (nooit vies van een portie popcultuur) pakken uit, met name op het gebied van de elektrische auto. Dat was vorig jaar te zien op de Tokio Motor Show. Daar werd een verre neef van C-3PO gepresenteerd: de Suzuki Q, een wendbaar stadsautootje waarin de passagiers achter elkaar zitten. Natuurlijk verkeerde dit familielid van C-3PO in gezelschap van een bloedverwant van R2-D2: de hippe Micro Commuter van Honda.


Eerder presenteerde Honda al de FC Concept, een auto die veel overeenkomsten vertoont met Clone Troopers (de galactische soldaten die voor het eerst verschenen in de Star Wars-episode Attack of the Clones). Verder kwam Honda met een project waarbij de ontwerpers geen keuze hadden kunnen maken tussen Darth Vader en een Storm Trooper (soldaat onder commando van Darth Vader).


De invloed van McQuarrie blijft niet beperkt tot Honda en Suzuki. Hij is ook zichtbaar bij Lexus, Porsche, Nissan, Citroën, BMW en Mitsubishi. Het zijn nu vooral concept-auto's die op beurzen opduiken, maar de vruchten van deze ontwikkeling zullen niet lang op zich laten wachten. McQuarrie zelf is op 3 maart heengegaan, maar zijn creaties zijn nog maar net geland. Dit keer in het straatbeeld van alledag.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden