Standbeeld voor minnaars 'omdat ze de mooiste stad voor me ontsloten'

Net in de periode waarin Haarlem zich opmaakt voor de festiviteiten rond zijn 750-jarig bestaan, krijgt de in 1911 in Haarlem geboren schrijver A....

Jurylid Nelleke Noordervliet, zelf woonachtig in Overveen, zal misschien een beetje aan de illustere Haarlemse literatoren hebben gedacht, toen de keuze op Alberts viel. 'De plaats waar een kind opgroeit, schept hem een mythe', schrijft zij in haar openingsbijdrage aan de ter gelegenheid van het 750-jarig jubileum uitgebrachte bundel Denkend aan Haarlem. . . (Gottmer/Schuyt & Co.; ¿ 49,50). 'Binnen de cirkels van straat, buurt, stad verzamelt hij verhalen en leert hij zichzelf vertellen.'

Noordervliet bekent in een soms lyrisch toonzetting haar liefde voor de stad aan het Spaarne. 'Wat ligt die stad toch mooi. Welk een uitgelezen plek! Veilig achter de brede rug van duinen, maar de nabijheid van de zee zichtbaar in het licht.' Haar liefde maakt echter niet blind. Haarlem, schrijft zij, moet 'dwarser' en is toch ook wel 'tuttig'. 'Een stad op de rand van de slaap, verstikt door gewatteerde villadorpen, waar golfclubs en Golden Retrievers worden uitgelaten. Braaf.'

Denkend aan Haarlem. . ., samengesteld door Ted van Turnhout, bevat een mozaïek van teksten en artistieke impressies die de lof van Haarlem zingen. In de bundel staan bijdragen van literatoren, schilders en tekenaars die in Haarlem woonachtig zijn of er om een andere reden een bijzondere binding mee hebben. Om een greep te doen: Mulisch natuurlijk, Cherry Duyns, Kester Freriks, Jan Kal, Lennaert Nijgh, Louis Ferron, Annemarie Oster, Hans Keller, Geerten Meijsing, Toon Kortooms, Kees Verwey, The Tjong Khing, Joost Swarte.

Louis Ferron, door Haarlems burgemeester bij de presentatie van de bundel 'misschien op dit moment wel de meest Haarlemse schrijver' genoemd, beschrijft op fraaie wijze hoe hij rond zijn twintigste 'de vangst van mijn leven' deed: Roosje. Hij spaart zijn medeburgers niet. 'Door bemiddeling van Roosjes moeder, een bekende dichteres, waren we lid van Teisterbant geworden, de 'sociëteit voor kunstenaars en kunstminnenden', gevestigd in de kelders van het toenmalige restaurant Brinkmann. De walmende burgerlijkheid, christus nog aan toe. De bard Bomans in Dickensiaans kostuum. Zijn maatje Prenen in eeuwigdurende aanbidding aan diens voeten.'

Thrillerschrijver Tomas Ross laat in zijn bijdrage 'Haarlem Moordstad' zien hoe Haarlem zonder veel ingrepen als decor van een misdaadroman kan dienen. 'Hedenochtend omstreeks drie uur werden de bewoners van de Bakenessergracht uit hun slaap opgeschrikt door een ontzettend gegil, dat afkomstig bleek uit de derde verdieping van een huis in de Nauwe Appelaarsteeg, dat alleen wordt bewoond door een zekere mevrouw Meijer en haar dochter, mejuffrouw Rosalie Meijer.' Het is de beginzin van Edgar Allan Poe's 'De Moorden in de Rue Morgue', waarin alleen de namen verhaarlemst zijn.

De leukste bijdrage staat op naam van Renate Dorrestein. Onder de titel 'De plattegrond van Haarlem' vertelt zij haar kennismaking met alle hoeken van Haarlem in de periode dat zij het pad van de liefde opging. Achtereenvolgens kruisten een verwoede muzikant ('Hij had zeker zoveel passie voor muziek als voor mij, en er was in de wijde omtrek dan ook geen plek waar gemusiceerd werd of wij gingen erheen'), een hartstochtelijke voetballer/cricketer ('Nooit eerder zelfs maar van de Spanjaardslaan gehóórd, ik, maar nu kon men mij er elke zondag vinden, op de velden van de Koninklijke HFC en Rood-Wit') en een onverbiddelijke levensgenieter ('Gezamenlijk aten wij ons heel Haarlem door, van de goorste shoarma-tenten en de meest obscure eetcafés tot en met zeer hebbelijke restaurants met uitsluitend vijf-gangen-menu's') haar levenspad. Haar voorstel ter gelegenheid van Haarlems 750-jarig bestaan: een beeldengroep ('in de Hout of op de Grote Markt') van haar drie minnaars, 'omdat ze mij iets hebben gegeven waarvoor ik hun tot mijn laatste snik erkentelijk zal zijn: ze hebben de mooiste stad van Nederland tot in al z'n krochten en gaten voor me ontsloten.'

Han van Gessel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.