Stalin bijna populairste Rus aller tijden

Hij heeft de uitverkiezing niet gewonnen, maar sommigen vinden het zorgelijk dat Stalin zo populair is in Rusland.

Hij moest Aleksander Nevski (een prins die al in de 13de eeuw Duitse invasielegers versloeg) en Pjotr Stolipin (een ‘hervormer’ uit begin vorige eeuw) achter zich laten, maar Jozef Stalin is met zijn derde plaats toch de morele overwinnaar van de uitverkiezing van de populairste historische Rus aller tijden.

Niet slecht voor een Georgiër, wiens bewind tientallen miljoenen slachtoffers maakte – onder wie veel Duitsers, maar nog veel meer Russen en andere sovjetburgers.

Het tv-programma Naam van Rusland verlokte dit jaar miljoenen Russen ertoe hun stem uit te brengen. Gisteravond, na de bekendmaking van de uitslag, riep filmmaker Nikita Michal-kov de kijkers op na te denken over Stalins derde plaats. ‘We kunnen in een situatie komen waar absolute macht zegeviert in ons land, zeker als een vrij groot deel van de natie dat wil’, zei hij.

Sommigen zien in Stalins populariteit de hand van het Kremlin, dat zijn optreden in geschiedenisboekjes als ‘volslagen rationeel’ laat beschrijven. En waarom is onlangs het complete digitale archief van Stalins misdaden, dat de organisatie Memorial had aangelegd, bij een inval in beslag genomen?

Anderen menen zelfs dat de tijden van Stalin terugkeren. Zij verwijzen bijvoorbeeld naar de recente wetswijzigingen die, onder meer door afschaffing van jury’s, de staat vrij spel lijken te geven in het berechten van verdachten van hoogverraad of misdaden tegen de staat.

Communisten zijn niet verbaasd: Josef Stalin is altijd de populairste man in peilingen, dus vanwaar die ophef? En hij heeft van het land toch een supermogendheid gemaakt die Hitler versloeg?

Maar goed, het is maar een spelletje. In het rijtje populairste figuren staan Poesjkin en Dostojevski, maar ook Mendelejev, vrolijk tussen Lenin, tsaar Alexander II en – wie had dat gedacht? – Ivan de Verschrikkelijke.

En zo hard als er geklapt wordt voor Stalin, zo luid werd er geweend bij het overlijden van Aleksandr Solzjenitsyn, auteur van de Goelag Archipel. De bindende factor? Het zijn allen helden van Rusland, een land met een rijke maar onstuimige geschiedenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden