Stalders wonderlijke beelden uit zee

Tot haar achtendertigste woonde en werkte de Zwitserse kunstenaar Ursula Stalder in Luzern. Zij schilderde, maakte objecten en verdiende haar brood voornamelijk als illustrator van tijdschriften en boeken....

In 1991 sloeg de onrust toe. Het verlangen naar zee en naar vlakke stranden, gepaard aan de angst voor artistieke verstarring, dreven haar naar de randen van Europa. Gedurende twee jaar bezocht Stalder dertig stranden, van de kusten van Noord-Europa tot aan die van de Middellandse Zee en raapte tijdens lange wandelingen op wat de zee daar had aangespoeld.

Wat zij vond, verschilt niet veel van wat elke strandwandelaar wel eens tegenkomt: schelpen, dode vissen, veren, kiezels, halve schoenen, speelgoed, flessen, blikjes, drijfhout - van alles wat in het water terechtkomt en op het strand blijft liggen.

Ursula Stalder verzamelde met de gedrevenheid van de kunstenaar. Haar verzameling groeide uit tot 10 duizend voorwerpen, 150 flinke kartonnen dozen vol. In 1996 leefde ze een tijd in Egypte en voegde vondsten uit de woestijn aan haar collectie toe, die zij liefst als haar 'archief' aanduidt.

Het kwam er natuurlijk op aan welke vorm deze bonte materie zou krijgen om uiteindelijk tot kunstwerken te worden getransformeerd. De wonderlijke beelden die zijn ontstaan nadat Stalder haar chaotische collectie heeft geordend, zijn nu in een prachtige installatie te zien in het auditorium van de Kunsthal in Rotterdam.

Op de steil oplopende rijen van deze grote zaal, die vanzelf al de associatie met golven oproepen, heeft ze het merendeel van haar verzameling uitgelegd. Een groot deel is naar vindplaats geordend, een kleiner deel naar soort - ballen, schoenen, poppen en drijfhout. De eindeloze variatie van kleuren en vormen die de verzameling bevat, levert in eerste instantie abstracte composities op.

Maar ook vragen de voorwerpen om nadere beschouwing, in elk stukje zit immers een verhaal besloten. Heeft het kind dat haar schoentje verloor op het strand straf gekregen? Viel het schaakstuk (loper) dat Stalder in Turkije vond van een boot en hoe is die partij verder verlopen?

Ook de geografische aanduidingen zetten de fantasie op gang. Kan het toeval zijn dat er op het Lido van Venetië zoveel kunstbloemen zijn te vinden. Of zijn ze van de begraafplaats daar naar het strand gewaaid?

De kleur blauw overheerst op de plek waar de vondsten van de kust van Zuid-Ierland zijn gerangschikt, groene dennennaalden in overmaat afkomstig van het strand van Polen. Wat doen de IJslanders op het strand dat er zoveel door zee en zand schoongeschuurde schapenkoppen te vinden zijn.

Ursula Stalder, die sinds 1994 veertien tentoonstellingen met telkens andere opstellingen heeft gemaakt, zet de onderdelen van haar collectie naar haar hand. Het zijn de ingrepen die de schilder verricht met verf, de beeldhouwer met hout of steen. Uiteindelijk herschept Stalder haar vondsten tot persoonlijke beelden, waarin haar band met de vindplaatsen en haar herinneringen besloten liggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden