Staking schoonmakers zorgt voor vieze treinen, ook tijdens Koningsdag

Uitpuilende vuilnisbakken, etensresten op de stoelen en lege bierblikjes die over de treinvloer rollen. Het zal menig treinreiziger niet ontgaan zijn dat de treincoupés vandaag ronduit smerig zijn. De reden: de schoonmakers van de NS staken voor betere arbeidsvoorwaarden. De werkgevers vinden hun eisen 'tamelijk absurd'.

Beeld Twitter @lamyaeA

Op Twitter regent het klachten. Boze reizigers tweeten er met nietsverhullende foto's lustig op los. Hoewel er hier en daar begrip is voor de staking van de schoonmakers, krijgt vooral de NS de wind van voren. 'Hoe durf je reizigers zo te vervoeren,' tweet Remco S. met bijgevoegd een foto waarop te is zien hoe een insect uit een overvol vuilnisbakje kruipt.

De NS zelf zegt ook 'hinder te ondervinden' van de staking, maar benadrukt daar niets aan te kunnen veranderen: 'Wij hebben niets tegen een goede cao voor de schoonmakers, alleen zijn wij geen partij bij de onderhandelingen', aldus een woordvoerder. De onderhandelingen vinden namelijk plaats tussen de Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) en de vakbonden van de schoonmakers.

Aangekondigde staking
De schoonmakers voeren al maanden actie voor een betere cao. Zij vragen onder meer om vijftig cent per uur extra loon en eisen dat de eerste twee ziektedagen worden doorbetaald. Eerder deze week kondigde het schoonmaakpersoneel aan de rest van de week het werk neer te leggen. Verspreid over het land komen bedrijven zoals Schiphol, de Belastingdienst en de Nederlandse Spoorwegen met volle vuilniszakken en vieze vloeren te zitten.

Een aantal stakende schoonmakers zette vanmiddag korte tijd een kamp op bij de hoofdkantoren van schoonmaakbedrijven Hago en Asito. Niet lang daarna maakten de bedrijven bekend zich sterk maken voor een bemiddelingspoging. Voor de actievoerders was dat voldoende het kampement tijdelijk te ontruimen. 'Maar dat betekent niet dat de acties nu worden afgeblazen. Zo'n 1500 tot 2000 schoonmakers blijven staken bij de treinen, de belastingdienst, op Schiphol en andere instellingen,' waarschuwt FNV Schoonmaak-voorman, Ron Meyer.

'Vetekend beeld'
Volgens ondernemersorganisatie OSB zijn de eisen van de schoonmakers bovengemiddeld hoog en schetst de FNV een 'vertekend beeld van de werkelijkheid'. 'Het gaat niet om een verhoging van 50 cent', zegt OSB-voorzitter Hans Simons. 'Als je de reiskosten en het vakantiegeld erbij optelt, kom je op een verhoging van 10 procent. Dat is tamelijk absurd.'

Flauwekul, zegt stakingsleider Meyer. 'Hoe kunnen wij iets vertekenen als wij 50 cent eisen? Schoonmakers die weinig uren maken, krijgen procentueel meer en zij die fulltime werken, ontvangen minder.'

Toch vindt Simons dat de bonden overvragen. 'Schoonmakers verdienen nu 120 procent van het minimumloon. Dat is een beschaafd inkomen.' Maar volgens Meyer is dat onvoldoende. '120 procent van het minimumloon is volgens het CBS niet genoeg om een gezin te onderhouden.' Bovendien zitten beginnende schoonmakers slechts 4 procent boven het minimumloon, aldus de vakbondsman.

Vakantiedagen
De OSB wil de schoonmakers wel tegemoet komen als het gaat om de doorbetaling van de ziektedagen, maar daar moeten wel prikkels om weer snel aan het werk te gaan tegenover staan. Zo krijgen schoonmakers nu bij langdurige ziekte twee jaar lang 100 procent van het loon uitbetaald. Dat percentage moet omlaag, zegt Simons, anders is er geen enkele prikkel meer om weer aan de slag te gaan.

Volgens Meyer is niet bewezen dat een systeem van prikkels de werknemer weer aan het werk krijgt. 'Uit praktijkonderzoek van onder meer de Universiteit van Nijmegen blijken deze prikkels niet werken. Wat Simons vraagt, is een uitruil van een griepje van twee dagen tegen de langdurige ziekte van bijvoorbeeld iemand met kanker.'

Hoe lang de schoonmakers de staking volhouden, kan Meyer niet zeggen. Hij waarschuwt dat de schoonmakers vastberaden stakers zijn. Zo legden zij in 2012 106 dagen het werk neer en in 2010 hielden de schoonmakers de langste staking sinds 1933: ze hielden toen negen weken voet bij stuk voordat werknemers en vakbonden tot een akkoord over een nieuw cao kwamen.

Koningsdag
Of de schoonmakers ook staken op Koningsdag, voor de NS een van de drukste dagen van jaar, ligt volgens Meyer aan de werknemers. 'Dat hangt af van de reactie van de schoonmaakbedrijven. Het kan dit weekend worden opgelost, maar het kan ook weken duren.'

De NS heeft in ieder geval voorzorgzorgsmaatregelen getroffen. Zo is er extra mankracht beschikbaar en zijn er speciale vuilnishopen op het station en extra afvalbakken die de stations schoon moeten houden. De NS roept reizigers op geen afval achter te laten in de trein om zo de schade van de Koningsnacht en Koningsdag te beperken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden