reportage onderwijsstaking

Stakende leraren nemen boeren als voorbeeld: ‘Waarom zouden wij verkeer niet hinderen?’

Leraren demonstreren op de Rotterdamse Erasmusbrug. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Rotterdamse leraren marcheerden woensdag over de Erasmusbrug voor meer onderwijsgeld. De actiebereidheid lijkt groot. ‘De boeren rijden met al die tractoren naar het Malieveld. Waarom zouden wij hier dan niet heel even het verkeer kunnen hinderen?’

Het is nog donker als de roltrappen van het metrostation op het Wilhelminaplein in Rotterdam de eerste actievoerders uitspugen. Direct krijgen ze een geel hesje uitgereikt. Daarop prijkt in zwarte letters de boodschap van vandaag: ‘Onderwijs = topprioriteit’. Actiegroep #WIJonderwEIS heeft er tweeduizend laten maken.

Even na half acht stuitert Else-Marike Visser over het plein. Ze werkt op een basisschool in Crooswijk en geeft daarnaast les op de pabo. Maar ze staat hier nu als een van de organisatoren van de protestmars die straks over de Erasmusbrug naar het stadion van voetbalclub Excelsior zal voeren.

‘Ik heb er zin in’, zegt ze. ‘En ik ben zenuwachtig.’

Want ze is benieuwd of er inderdaad zoveel mensen zullen komen als ze hoopten: tussen de tweeënhalf- en de drieduizend. Maar vooral is ze gespannen omdat ze straks niet via het fietspad over de Erasmusbrug willen wandelen, zoals de gemeente voorgeschreven heeft, maar over de rijbaan, waardoor het verkeer tussen de zuid- en noordoever van de Maas een halfuur stil komt te liggen.

‘We willen serieus genomen worden’, zegt Visser. ‘De boeren rijden met al die tractoren naar het Malieveld. Waarom zouden wij hier dan niet heel even het verkeer kunnen hinderen?’

Maar ja, het zou jammer zijn als er iemand gearresteerd wordt.

Aangewakkerd

Rotterdam is een van de vele plaatsen waar leraren, schoolleiders en ouders woensdag de straat op gaan. Naar schatting zijn meer dan vierduizend basisscholen en middelbare scholen in heel Nederland gesloten. Van veel andere scholen staakt een deel van het personeel. 

Het is tijd voor verandering, vinden de stakers. De werkdruk moet omlaag, basisschoolleraren moet evenveel verdienen als hun collega’s in het voortgezet onderwijs, de overheid moet meer doen om het lerarentekort terug te dringen.

En zo denken ze er in Rotterdam ook over, getuige de spandoeken en protestborden waarmee leraren, schoolleiders, ouders en leerlingen uit de metro komen.

‘Minister Slob, van mij krijgt u op uw kop!’

‘Ik ben 8 en heb nu mijn 17e leerkracht.’

‘Hier moest een quote, daar hadden we geen tijd voor.’

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Meer mensen arriveren op het Wilhelminaplein. De stakingsbereidheid is groot, mogelijk aangewakkerd door de gebeurtenissen in een tumultueus weekend. Vrijdagavond bliezen de grote bonden de staking nog af, nadat minister Arie Slob van Onderwijs met een zak geld over de brug was gekomen. Het gesloten akkoord was echter niet naar wens van veel leraren, die in een incidenteel extraatje van 460 miljoen geen structurele oplossing zien. 

Vooral op de sociale media regende het kritiek, waarna eerst de Algemene Onderwijsbond terugkrabbelde en vervolgens ook CNV Onderwijs. De staking moest toch doorgaan. Daarom staan ze nu hier.

Ongehoorzaamheid

Ruim voor half negen slaakt Else-Marike Visser een vloek. Aan de overkant van het kruispunt zijn de eerste actievoerders alvast de brug op gewandeld. De mars lijkt begonnen. Te vroeg.

‘Dit is niet tof’, zegt ze. ‘Ze zijn niet te houden.’

Ze overlegt even. Nou ja, dan gaan ze maar. Ze klapt in haar handen en roept: ‘Lopen maar! We gaan lopen!’

Visser haast zich nu langs de stoet, want ze zou met haar medeorganisatoren voorop lopen. Onderweg steekt ze duimen op naar mensen die ze kent. ‘We lopen gewoon op de rijbaan!’

De politie laat het allemaal toe, zoals een radioverslaggever haar eerder die ochtend al voorspelde. ‘Ze gaan hier echt geen mensen oppakken’, zei hij. ‘Leraren zijn zo lief.’

En dat is zo. Vergeleken met de protesten van de boeren en de bouwers gaat het er hier in Rotterdam keurig aan toe. Soms permitteren plukjes leraren zich wat burgerlijke ongehoorzaamheid door voet- en fietspaden te verlaten als er even geen politieagent in de buurt is. Maar ze laten zich eenvoudig weer terugsturen, zodra dat gevraagd wordt.

Week dicht

Tegen tien uur bereikt de mars het stadion van Excelsior. De zon breekt door als de lange sliert leraren – er circuleert een schatting van zesduizend deelnemers – bezit neemt van een trainingsveld waarop een podium is neergezet.

Terwijl oppositiepolitici zich klaarmaken om hun steun voor de leraren uit te spreken, staat Visser na te genieten met de andere organisatoren van de mars. ‘Dit is toch fantastisch?’

En nee, hier zal het niet bij blijven, zegt ze. Want als de overheid niet met geld over de brug komt, zullen de Rotterdamse leerkrachten actie blijven voeren. ‘We gaan door tot het goed is. Desnoods sluiten we de scholen een week.’

Dat is ook de boodschap die docent Ismail Aghzanay even later op het podium uitspreekt. ‘Desnoods gaan we een week dicht!’ roept hij. Hij oogst er meer bijval mee dan alle politici bij elkaar.

Er lijkt een vraag in de lucht te hangen die op dit moment nog niet te beantwoorden is. Zijn de leraren straks ook nog zo lief?

Waarom (en waar) de leraren staken

De eisen van de Rotterdamse demonstranten lopen nogal uiteen: verklein de kloof tussen primair en voortgezet onderwijs, verminder de werkdruk en beperk het onbegeleid voor de klas staan van pabo-studenten. ‘Er moeten structurele oplossingen komen, geen doekje voor het bloeden.’

De één staakt woensdag mee, de ander niet, maar drie leerkrachten en een ouder van twee schoolgaande kinderen zijn het erover eens dat er meer nodig is dan de zak geld die het kabinet nu biedt om de nood in het onderwijs te lenigen. ‘Op mijn school is ziek zijn geen optie, zwanger worden kan eigenlijk niet.’

Op deze plekken wordt gedemonstreerd
Het protest van de leraren woensdag is een keer niet op het Malieveld, maar door het hele land. Een overzicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden