Staken op z'n leraars: alsnog een dag zwoegen

'We gaan net zo lang door tot al onze eisen zijn ingewilligd'

Staken zit leraren niet in het bloed. Zo togen leraren van basisschool de Zevensprong in Heerhugowaard een dagje vrijwilligerswerk doen bij een verpleeghuis in de buurt. Ook daar is de werkdruk immers te hoog, en is er te weinig geld.

Docenten tijdens de demonstratie in het Zuiderpark in Den Haag. Beeld Freek van den Bergh

'Zal ik die even voor u snijden?', vraagt Niels Lover, nadrukkelijk articulerend. De oude dame die glazig naar haar worstenbroodje zat te turen, knikt afwezig. Het is even wennen voor Lover: normaal is de doelgroep van de leerkracht en interim-directeur een jaar of tachtig jonger - de leerlingen van groep 5 van basisschool de Zevensprong in Heerhugowaard. Vandaag staat hij net als bijna alle andere basisschoolleraren uit het land niet voor de klas.

Waar de meeste docenten naar Den Haag afreizen om met spandoeken en leuzen meer salaris en minder werkdruk te eisen, hebben de docenten van de Zevensprong zich voor de staking bij het plaatselijke verpleeghuis gemeld. Daar is de werkdruk ook hoog, redeneerden ze, dus waarom zouden ze zich niet nuttig maken?

'De timing is perfect', glundert Gerda Peetoom van woonzorglocatie Zuyder Waert als de leraren's morgens voor de deur staan. 'We hadden voor vandaag toevallig een feestelijke lunch op het programma. We kunnen de extra hulp goed gebruiken.' En dus smeren de leerkrachten vandaag broodjes en dekken ze tafels.

Het typeert de beroepsgroep, zegt docent Masja Meijer. 'Het staken zit ons niet in het bloed, wij willen graag iets doen.' Zoals de Zevensprong zijn er meer scholen waar de leraren vandaag een dagje vrijwilligerswerk doen in de zorg. Andere leraren organiseren protestmarsen of fietstochten naar Den Haag. In Almere houdt basisschool de Windwijzer een circusdag voor de leerlingen. Want een leraar is als een circusartiest, schrijft de school ter verklaring op haar website, 'die alle ballen hoog moet houden'.

Het staken mag de leraren niet in het bloed zitten, de opkomst voor de protestmanifestatie in Den Haag is massaal. Vanuit het hele land zijn bussen vol stakende docenten naar het Zuiderpark gereden, al halen niet alle bussen de hofstad vanwege de herfststorm. PO in actie, de drijvende kracht achter de manifestatie, schat de opkomst op meer dan 60 duizend leerkrachten - twee keer zoveel als verwacht. Lokale manifestaties, waar soms ook duizenden leraren op af kwamen, niet meegerekend.

Een vlag met de tekst "ik staak" na afloop van de demonstratie in het Zuiderpark in Den Haag. Beeld Freek van den Bergh

Het maakt dat 5 oktober volgens PO in actie de geschiedenisboeken in zal gaan als de dag van de grootste lerarenstaking ooit. 'Volgens Donald Trump zijn jullie met 1,2 miljoen', roept cabaretier Dolf Jansen vanaf het podium de juichende menigte toe.

De meesters en juffen hebben een duidelijk doel: ze willen 1,4 miljard euro, 900 miljoen om de salarissen gelijk te trekken aan het voorgezet onderwijs en 500 miljoen voor een verlaging van de werkdruk. Woensdagavond lekte al uit dat de formerende partijen een half miljard extra willen uittrekken voor verlaging van de werkdruk. Het bedrag komt bovenop de 270 miljoen die al is beloofd voor salarisverhoging van de leraren.

Het is een prima eerste stap, zeggen de docenten. Maar de eis is 1,4 miljard en dat blijft zo. Bovendien, zegt een woordvoerder van de Algemene Onderwijsbond (AOb). 'Dit is nog is geen harde toezegging. We geloven het pas als het zwart op wit in het regeerakkoord staat.' Als de leraren hun gelijk niet krijgen, dreigde PO in Actie eerder deze week in de Volkskrant, staken ze in november twee dagen.

Dreigen de leerlingen niet de dupe te worden van die grote stakingsbereidheid onder de leraren? 'Ik was 23 toen ik voor het laatst ging staken en nu ben ik 58', zegt Arine Heijmans. 'We hebben veel geslikt, ook voor de kinderen. Maar we denken nu aan onszelf en zeggen: tot hier en niet verder.'

De docent uit Oud-Beijerland zegt wat veel leraren zeggen: de dagen zijn te lang, het werk stapelt zich op. 'Ik ben om half 8 's ochtends op school en ga om half 6 naar huis. En dan heb ik 's avonds nog vaak vergaderingen, een lampionoptocht, er is altijd wel wat.'

In verpleeghuis Zuyder Waert in Heerhugowaard hebben de leraren al snel de grootste overeenkomst gevonden met hun collega's in de zorg: een verpletterende administratielast. 'We kampen met hetzelfde probleem', zegt interim-directeur en leraar Niels Lover. Elke handeling moet gevangen worden op papier. 'Iedere stap die we zetten voor leerlingen moet terug te lezen zijn in een verslag.'

De consequentie is dat hij steeds minder tijd heeft voor de leerlingen zelf. 'Vroeger had je nog een uitgebreid overleg met elkaar over één leerling. Dat zit er de laatste jaren niet meer in.' Het is wat veel collega's voelen, zegt de leraar: 'De grens is bereikt. En dat betekent dat we net zo lang doorgaan tot al onze eisen zijn ingewilligd.'

Leraren blijven leraren. Lover werkt vanavond gewoon door, staking of niet. 'Ik heb morgen 32 leerlingen van groep 5 voor me staan. Ik moet mijn lessen voorbereiden.'

Lees meer over de staking

Protesteren in het Zuiderpark: 'Meer knaken, minder taken'

Staken loont: onderwijzers hebben helft van buit al binnen

Klassen met 31 kinderen, dagen van tien uur: basisschoolleraren zijn het zat

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.