Stageplaatsen tekort

Meer stageplaatsen. Het staat op de politieke agenda, getuige de troonrede. Meer stageplaatsen? Er zijn zat stageplaatsen. Meer duidelijkheid, dat moet er komen....

Half zeven ’s ochtends stap ik in de auto op weg naar een Haags industrieterrein. Een kwartier later sta ik in de file bij Leiderdorp. Werkend Nederland is er vroeg bij. Dat blijkt ook als ik me om half acht aandien bij Dick van der Toorn, directeur van TNS, Tower Network Systems, een installatiebedrijf voor kabel, glasvezel en overige telecom. Ik had stagiairs willen spreken maar die zijn al uitgezwermd, met de monteurs mee. ‘Het gaat goed, er is niemand’, grapt de directeur tussen pallets met modems en rollen hoogspanningskabel.

Gebrek aan stageplaatsen staat op de politieke agenda, lees de troonrede. In het verlengde daarvan diplomaloos schoolverlaten en torenhoge werkloosheid onder allochtone jongeren. 40 procent heeft geen werk, het dubbele van hun autochtone leeftijdgenoten. Het moet ergens door komen. We hebben even geen zin meer om te praten over mislukte integratie, dus moet het wel discriminatie zijn. Alexander Rinnooij Kan sprak zondag in Buitenhof schande over het racisme in de bedrijven. In het VVD-verkiezingsprogramma staan de antidiscriminatiemaatregelen op pagina 1 en is Rita Verdonk weggefrommeld op de laatste bladzij. Er is vijf jaar lang op die arme allochtonen gebeukt, nu is het weer tijd voor een potje gezonde Nederlandse zelfkastijding. Buitenstaanders komen er bij ons niet in, vindt de vooraanstaande essayist Ian Buruma.

Dick van der Toorn is boven elke verdenking verheven. Boven op een kastje staat een grote rode plastic A: dat is de allochtonentrofee die hij heeft gekregen. Zijn bedrijf telt 134 werknemers, van wie 42 van buitenlandse komaf. Twaalf nationaliteiten. En hij heeft nu tien vacatures, waarvan hij er met veel spul en moeite twee kan invullen. Het maakt hem echt geen donder uit of het iemand is uit Katwijk of uit Guinee. Hij leidt ze hier persoonlijk op, er wordt zelfs een leraar ingehuurd om ze Nederlandse les te geven.

Te weinig stageplaatsen? Tekort aan stagiairs!, zegt hij. Hoe kan dat nou? Heeft de koningin zitten liegen in die troonrede? Met alle verschuldigde respect, maar daar komt het wel op neer. Van MKB Nederland had ik al gehoord dat er meer dan voldoende stageplaatsen zijn. En het eerbiedwaardige Sociaal en Cultureel Planbureau concludeerde in de studie Duaal als ideaal eind juni bijna hetzelfde. We hebben het dus verstolen over iets anders: stageplaatsen genoeg, maar ze willen wat anders of ze willen helemaal niks. Dick van der Toorn vertelt: het enige dat bij hem telt, is motivatie. Dat is tegelijk dus ook het probleem. Ze krijgen het minimumloon plus honderd euro. Vaak hebben ze een uitkering, plus een gemeentepasje met recht op allerlei gratis zaken. En dan moet je hier, voor minder, vroeg je bed uit. Als je bij hem monteur wordt, krijg je een auto en een goed salaris. Maar eerst moet je willen leren. Van der Toorn heeft de vacatures overal gemeld, op al zijn bedrijfsauto’s zitten stickers, hij is scholengemeenschappen afgeweest. Hij krijgt ze niet.

Het idee is: het is minderwaardig werk. Vroeger was het inderdaad vies, met zo’n tentje op de stoep, een gat scheppen en dan loodmoffen lassen. Maar nu zitten de monteurs in een witte jas. Waar gaat het bij sollicitaties mis? Hoe men zich presenteert. Als dat onfatsoenlijk is, of ongeïnteresseerd, valt iemand meteen door de mand. Dat kan een allochtoon zijn, maar ook iemand met klompen uit Lopik. Hollanders zijn meestal beter voorbereid, bij een allochtoon moet je het eruit trekken. Die jongens hebben geen idee, ze zouden een presentatiecursus moeten hebben.

Laatst was Van der Toorn in de moskee met burgemeester Deetman, voor een praatje. Daar vroeg zo’n meisje, mogen ze bij u een hoofddoek om. Hij zei, we hebben al bedrijfskleding. Grapje. Hij is altijd heel duidelijk, we hebben bedrijfskleding en hij wil niet hebben dat ze tegenover de klanten iets demonstreren. Hij neemt ook niet iemand aan met een hanekam en drie ringen door zijn neus. Met dat verschil dat die hanekam daarna niet naar het bureau racismebestrijding loopt. TNS heeft een vestiging in Indonesië. Je denkt toch niet dat ze het daar in allerlei bedrijven goed vinden dat vrouwen met een hoofddoek op lopen? Dat meisje viel stil. En Deetman zei, dat jij dat durft te zeggen, als ik dat zeg, valt de halve politiek over me heen.

Ja, in het bedrijfsleven zeggen ze waar het op staat. Ze kunnen zich niet anders veroorloven, zegt Dick van der Toorn, de concurrentie is hard. Later op de dag vertelt de koningin over dat raadselachtige gebrek aan stageplaatsen. Dat klinkt inderdaad aardiger dan in de troonrede opmerken dat er een grote groep jongeren rondloopt met verwachtingen die totaal niet stroken met de werkelijkheid. En tegelijkertijd werkt zo, op zijn Deetmans, de Nederlandse uitsluiting. We houden liever onze mond, voor je het weet, staat het bureau racismebestrijding op de stoep. Maar wie niet weet hoe hij zich precies moet gedragen, komt er toch niet in.

Nee, dan liever Dick van der Toorn. Die vertelt zijn mensen dat ze hun vakantie kunnen opsparen voor zes weken Marokko. Wel op tijd terug, en niet twee weken te laat verschijnen met een doktersbriefje dat je daar voor vijf euro koopt. Wie te laat terug is, vliegt eruit. Gewoon weten waar je aan toe bent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden