Stadsvlakte wordt knus plein

In het centrum van Leeuwarden gaapt een kale vlakte. Om het Zaailand weer 'het prettige-pleingevoel' te geven, is een bedrag nodig van 120 miljoen....

Het Zaailand in Leeuwarden is een gapend gat. Wie er overheenwandelt op elke andere dag dan vrijdag - dan is het er markt envol leven - voelt onmiddellijk de wind die over de kale vlaktewaait.

Aan de ene kant staan wat winkels, aan de overkant hetopvallende rechtbankgebouw. De korte kanten worden afgeslotendoor een overdekt winkelcentrum en het gerechtshof. Het plein isenorm, veel groter dan bijvoorbeeld het Vrijthof in Maastricht.Maar het Zaailand, dat eigenlijk het Wilhelminaplein heet, mistde knusse pleinsfeer van het Vrijthof.

Omdat het Zaailand ongezellig is en omdat debezoekersaantallen teruglopen, zijn er grote plannen om er eenmooi en gezellig plein van te maken, met nieuwe winkels enterrasjes; compleet met duidelijke wanden en een'pleinafsluitend' gebouw, volgens burgemeester Dales de tweevoorwaarden voor 'het prettige-pleingevoel'.

De afgelopen jaren werd al veel geld geïnvesteerd omLeeuwarden 'op de kaart te zetten'. Na het oude stadshart en degrachten is nu het Zaailand aan de beurt; dat biedt tenslottedoorgang tot de eerder opgelapte oude binnenstad.

Honderdtwintig miljoen euro kost het plan, een bedrag dat doormarktpartijen, het rijk, provincie en gemeente wordt opgebracht.En dan is er nog het legaat van architect Abe Bonnema, die nazijn dood in 2001 18 miljoen euro naliet voor een nieuw FriesMuseum. Voorwaarden: het pand komt op of aan het Zaailand enwordt ontworpen door architect Hubert-Jan Henket.

Voor 120 miljoen moet het volgens Dales 'naargeestige' pleinworden omgebouwd tot een levendig centrum, met nieuwe winkels,appartementen en het nieuwe museum als grote blikvanger.

Een gouden kans, zegt Dales. 'Zoveel partijen die samenkomen,die kans kun je niet laten lopen.' Critici vinden de plannenondoordacht en overhaast. Voorzitter Frits Rijpma van deLeeuwarder ondernemersvereniging Leon bijvoorbeeld. 'Leeuwardenis de mooiste stad van Noord-Nederland en we willen heel graaginvesteren in een mooi plan. Maar het huidige plan raden we af.Dat museumontwerp is een glazen doos. En de geplande winkels zijnte klein. We hebben juist forse panden nodig om grote ketens naarde stad te krijgen.'

Bij het plan zijn veel partners betrokken. Zo gaat de gemeenteover de herinrichting van het plein, de provincie over hetmuseum. Dat maakt de zaak een stuk ingewikkelder, want veelbetrokkenen zijn voor het ene, maar tegen het andere deel van deplannen. De Frysk Nasjonale Partij in de Staten is sterk voor hetnieuwe museum om de Friese cultuur en geschiedenis uit te dragen.De gemeenteraadsfractie van dezelfde partij is tegen deherinrichting van het plein, omdat ze die te duur vindt. Deandere statenfracties hebben hun bedenkingen. De grootste, dievan het CDA, vindt het huidige Fries Museum nog goed genoeg.Volgens de voorstanders, onder wie het museum zelf, voldoet hetpand juist niet meer aan de eisen van deze tijd.

De plannen doen denken aan die van Groningen, waar de GroteMarkt wordt verkleind en er een nieuw plein achter komt methoreca en nieuwe winkels. Ook komt er een groot cultureel enhistorisch centrum.

In juni konden de Groningers zich over deze plannen uitsprekenin een referendum. Ook Dales ziet wat in een volksraadpleging.'Iedereen mag nee zeggen', benadrukt de burgemeester. 'Ik raadhet alleen ten zeerste af. Want als we niets doen, wordt het ookniets.'

Dales bestrijdt dat hij heeft afgekeken bij collega Wallagevan Groningen. De Zaailand-plannen dateren van 1999, ver voorDales' aantreden als burgemeester. Overigens is Dales zelfgedupeerde als zijn plannen doorgaan. Momenteel verhuist hij naareen appartement aan het Zaailand - en dat moet weg als deverbouwing begint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden