Stadsregio verzint list voor behoud

De stadsregio's verzetten zich tegen hun ontmanteling. Ze willen een doorstart maken door de hand te leggen op 1,2 miljard euro die het Rijk beschikbaar heeft voor verkeer en vervoer. Het leeuwendeel van hun taken kunnen ze dan blijven uitvoeren.

ARNHEM - Minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner kondigde deze week juist aan de acht stadsregio's in 2013 af te schaffen om zo de overheid af te slanken.


'Het kabinet is niet in staat de stadsregio's op te heffen', zegt Jaap Modder, voorzitter van de stadsregio Arnhem-Nijmegen waarin 20 gemeenten samenwerken. 'De behoefte aan samenwerking tussen gemeenten blijft. Wat verandert, is dat deze regio's niet meer rechtstreeks middelen krijgen toegewezen.'


Om toch aan geld te komen, sturen zeven van de acht stadsregio's - Parkstad Limburg wordt op een andere manier gefinancierd - binnenkort een delegatie naar minister Melanie Schultz voor Infrastructuur. Zij beheert een pot van 1,2 miljard euro voor verkeer en vervoer, en dat zijn precies de belangrijkste werkterreinen van de stadsregio's.


De vraag is wie Schultz dat budget toekent: de in stadsregio's verenigde gemeenten of de oude provincies. Ze zijn met elkaar in gevecht. 'De provincies riepen meteen: geef ons die 1,2 miljard maar, dan komt alles goed. Onze inzet is: stuur dat geld niet naar het provinciefonds maar naar de betrokken gemeenten. Als de gemeenten dat geld krijgen, verandert er per saldo voor ons weinig.'


Burgemeester Peter den Oudsten (PvdA) van Enschede, voorzitter van de Regio Twente, beaamt dat de stadsregio's gezamenlijk optrekken. Waarom zou je verkeer en vervoer via de provincie willen regelen, vraagt hij zich af. 'In het stedelijke gebied, waar het hart ligt van de economische ontwikkeling, verdeelt nu de stadsregio de middelen. En dat werkt goed.'


Jan Markink, die namens regeringspartij VVD gedeputeerde is in Gelderland, kan zich juist best voorstellen dat het kabinet de stadsregio's een kopje kleiner maakt. 'De provincie kan de taken op het gebied van openbaar vervoer overnemen. Misschien kunnen we het zelfs beter, omdat we over de grenzen van concessiegebieden voor openbaar vervoer heen kunnen kijken.'


Die schaalvergroting is volgens de stadsregio Arnhem-Nijmegen heilloos. 'De stedelijke gebieden zijn de economische zwaartepunten', zegt voorzitter Modder. 'Daar vindt innovatie plaats, daar zijn de belangrijkste verkeersstromen. Bij dat gegeven moet de overheid aansluiten. '


Hij krijgt steun van Pepijn Oomen, GroenLinks-gemeenteraadslid en lid van het algemeen bestuur van stadsregio Arnhem-Nijmegen. 'De stadsregio is een bestuursorgaan bestierd door burgemeesters, wethouders en een paar raadsleden. Die zijn benoemd, niet gekozen. Maar bij het openbaar vervoer kunnen wij ervoor zorgen dat buslijnen op elkaar aansluiten. Als er toch een bestuurslaag moet verdwijnen, hef dan de provincie maar op.'


Palestijnen kwaad op stadsregio

Stadsregio Arnhem-Nijmegen heeft zich de woede op de hals gehaald van de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al-Haq door een openbaarvervoerconcessie te gunnen aan Hermes. Het dochterbedrijf van VeoliaTransdev verzorgt daar vanaf eind 2012 het openbaar vervoer.


Al-Haq kreeg in 2009 de prestigieuze Geuzenpenning en zit Veolia al langer op de hielen: het bedrijf is betrokken bij de aanleg van een lightrailverbinding van West-Jeruzalem naar bezet Palestijns gebied. Daarmee is 'het bedrijf medeplichtig aan schending van het internationale recht', aldus advocaat Phon van den Biesen van Al-Haq. De bezetting van Palestijns gebied door Israël, zegt Van den Biesen, is meermalen veroordeeld door de VN en het internationaal gerechtshof.


Voor de stadsregio, een overheidsorganisatie, zou dat reden moeten zijn het openbaar vervoer niet aan Hermes te gunnen, zegt Van den Biesen. Anders laadt zij de schijn op zich schending van het internationale recht goed te keuren. 'De wetgeving biedt ook de mogelijkheid om bedrijven bij concessieprocedures te weren vanwege slecht gedrag.' De bezwaarschriftencommissie van de stadsregio buigt zich op 31 oktober over de argumenten van Al-Haq.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden